Մաhացել է ԽՍՀՄ-ի համար աշխատած ամերիկյան գործակալ Օլդրիչ Էյմսը

ԽՍՀՄ-ի օգտին լրտեսության համար ցմահ ազատազրկման դատապարտված, ԿՀՎ նախկին գործակալ Օլդրիչ Էյմսն է մահացել Մերիլենդի բանտումհասակում, հաղորդել է «CBS News»-ը՝ հղում անելով Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի խոսնակին։ 

Նա 84 տարեկան է եղել։

Էյմսը համարվում է ԽՍՀՄ-ի կողմից հավաքագրված ամենաարդյունավետ ամերիկյան հետախուզական գործակալներից մեկը։ Նա աշխատել է ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչությունում 1962 թվականից սկսած՝ մասնագիտանալով «խորհրդային ուղղությամբ»։ Ինչպես նա հետագայում խոստովանել է քննիչներին, 1985 թվականին կամավոր գնացել է Վաշինգտոնում Խորհրդային դեսպանատուն և առաջարկել իր ծառայությունները։

Խորհրդային և հետագայում ռուսական հետախուզական գործակալությունների հետ համագործակցության հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում Էյմսը բացահայտել է ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեի կողմից հավաքագրված առնվազն տասը արևմտյան հետախուզական գործակալների անուններ, նաև ԽՍՀՄ-ում ԿՀՎ գաղտնի գործողությունների վերաբերյալ գաղտնի տեղեկատվություն։ Էյմսն իր ծառայությունների համար ստացել է ընդհանուր առմամբ մոտ 2.5 միլիոն դոլար։ Ավելի ուշ նա ասել էր, որ իր դատավճիռների վրա ազդել է «Պրավդա»-ի թղթակիցը, որի հետ ապագա լրտեսը շփվել էր 1970-ականներին։ «Այնուհետև ես եկա այն եզրակացության, որ խորհրդային սպառնալիքն այնքան մեծ չէր, որքան մեզ ասում էին», - բացատրել է Էյմսը։

ՀԴԲ-ն կարողացել էր նրան գտնել միայն 1993 թվականին՝ գաղտնի հետաքննությունից հետո, որը հայտնի էր եղել միայն մարդկանց փոքր խմբի։ Կարծիք կա, որ նրան կալանավորելու որոշումը կայացվել է Էյմսի՝ Մոսկվա կատարելիք նախատեսված այցից ընդամենը մի քանի օր առաջ։ 

Իր գործունեության ընթացքում ամերիկացին խափանել է ԱՄՆ-ի ավելի քան 100 հետախուզական գործողություն ու բացահայտել ավելի քան 30 գործակալի ինքնություն։