Հայաստանում խախտված է անվտանգային մթնոլորտը

Մինչ 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը, գրեթե բոլորին Հայաստանում թվում էր, թե Հայաստանն աշխարհի ամենաանվտանգ, ամենապաշտպանված երկրներից մեկն է։ Եվ իսկապես, հարևանների հետ սառեցված պատերազմում գտնվող երկրում, գրեթե քսանքանի տարվա ընթացքում հազվագյուտ դեպքեր են եղել, որոնք համատեղելի չեն ոչ միայն հարևանների այլ նաև աշխարհի տարբեր երկրների հետ։

Գրեթե ոչ մի ահաբեկչություն և շատերը Հայաստանն արտերկրում ներկայացնելիս, առաջին հերթին նշում էին անվտանգ մթնոլորտը, միջավայրը, որտեղ ապրում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին։

44-օրյա պատերազմը եկավ՝ ի ցույց դնելով այդ պնդման անլրջությունը։ Այլևս, գրեթե 2 տարի անց, Հայաստանի որևէ բնակիչ, որևէ վայրում, լինի դա Երևանը, Գյումրին, սահմանամերձ շրջանները կամ Արցախը, իրեն անվտանգ զգալ չի կարող։ Չենք ցանկանում տրվել դավադրությունների տեսություններին և պնդել, թե սա ինչ-որ կենտրոնից կամ ինչ-որ ուժերի կողմից հրահրվող իրավիճակ է, երբ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացուն համառորեն փորձում են համոզել, թե ինքը գտնվում է վտանգավոր իրավիճակում և դրա համար պետք է որոշակի զրկանքներ, սահմանափակումներ կրի, ընդհուպ երկրի ինքնիշխանությունը կամ անկախությունը կորցնելու գնով, որպեսզի շարունակի ապրել անվտանգ իրավիճակում։

Սուրմալուում կատարվածը հերթական անգամ ի ցույց դրեց, որ Հայաստանի Հանրապետության ցանկացած բնակիչ անվտանգ իրեն չի կարող զգալ իր երկրի ցանկացած տարածքում։ Եվ, ըստ էության, խախտված է պետության կողմից սեփական քաղաքացիների անվտանգությունը ապահովելու հանգամանքը։

Իհարկե, կարելի է նշել, որ պետական բարձրաստիճան իշխանության կողմից ևս խրախուսվում է հանրությանն անընդհատ վտանգի, կասկածամտության մեջ պահելու հանգամանքը, այդպես ավելի հեշտ է կառավարել հանրությանը, ազդել նրա բնազդների, վախերի վրա։ Սակայն հայ հանրությունը ունի կարևոր խնդիր՝ ի վերջո ինքնակազմակերպվելու, ունենալու նորմալ իշխանություն, որից էլ կարող է պահանջել թե՛ իր ժողովրդավարական ազատությունները, թե՛ տնտեսական վերականգնումը և թե՛ անվտանգային միջավայրի պահպանումը։

Մարտին Պապյան