Պատմության այս օրը (հոկտեմբերի 1)
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - Ծերերի համաշխարհային օր, Բուսակերության համաշխարհային օր, Բժիշկների համաշխարհային օր, Կամերուն՝ Միավորման օր, Կիպրոս՝ Անկախության օր, Չինասատաան՝ ՉԺՀ-ի առաջացման օր, Նիգերիա՝ Անկախության օր, Տուվալու՝ Տուվալուի օր, Ադրբեջան՝ Դատախազության աշխատողների օր, Ռուսաստան՝ Ցամաքային զորքերի օր, Ուզբեկստան՝ Ուսուցչի և դաստիարակի օր:
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
1387 - երկու տարի Հայաստանը ասպատակելուց հետո Լենկ-Թեմուրը հետ է գնացել Սամարղանդ:
1827 - ռուս-պարսկական պատերազմի ժամանակ հայկական զորքերը Իվան Պասկևիչի գլխավորությամբ գրավել են Երևանի բերդը: Ընկել է պարսկական ամենաամուր ու վերջին հենակետը Հայաստանում: Գերի են վերցվել բերդի երեքհազարանոց կայազորը և Հասան խանը, առգրավվեցել են 100 թնդանոթ և մեծ քանակությամբ զենք ու զինամթերք:
1866 – ծնվել է նկարիչ Արշակ Ֆեթվաճյանը:
1878 – ծնվել է հեղափոխական, քաղաքական գործիչ Ստեփան Շահումյանը:
1883 – վախճանվել է նշանավոր երգահան, երաժշտագետ, խմբավար և մանկավարժ Ռոմանոս Մելիքյանը:
1905 – վախճանվել է գյուղագիր, մանկավարժ, հրապարակախոս Արշակ Ագապյանը:
1924 - ծնվել է գրող Շահեն Թաթիկյանը:
1956 – ծնվել է բժիշկ- վիրաբույժ Գառնիկ Ալեքսանյանը:
1988 - Միխաիլ Գորբաչյովը դարձել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահ՝ կառավարության փաստացի ղեկավար:
1992 - Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ ադրբեջանցիները անհաջող սկսել են Լաչինի միջանցքը հետ գրավել: Այդ անհաջող փորձը շարունակվել է 19 օր:
1996-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Բահրեյնի հետ:
2007- «Օրինաց երկիր» կուսակցության վարչության կայացած ընդլայնված նիստում կայացվել է որոշում 2008 թվականի նախագահական ընտրություններին սեփական թեկնածուով մասնակցելու վերաբերյալ:
2010- հարյուրավոր թուրք ազգայնականներ նամազ են արել միջնադարյան հայկական մայրաքաղաք Անիի Մայր տաճարում:
-Թուրքիայի տարածքում գտնվող Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցում վերջապես տեղադրվել է խաչը:
2011- Երևանի Ազատության հրապարակում տեղադրվել են շուրջ երկու տանսյակ վրաններ, քանի որ Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հանրահավաքում ազդարարել էր շուրջօրյա հանրահավաքների մեկնարկի մասին:
2013-Փակ գաղտնի քվեարկությամբ` 103 կողմ և 3 դեմ, Ազգային ժողովը հաստատել է Գևորգ Կոստանյանին Գլխավոր դատախազի պաշտոնում:
2018 - Թեղուտի հանքավայրի կառավարումն ամբողջությամբ անցել է ռուսաստանյան ՎՏԲ բանկին հանքը շահագործող «Թեղուտ» ընկերության վարկային պարտավորությունների դիմաց։
2018 –վախճանվել է ֆրանսահայ նշանավոր երգիչ, երգահան, գրող, կինոդերասան և հասարակական գործիչ մեծ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրը:
2019-կայացել է ԵԱՏՄ բարձագույն խորհրդի նիստը Երևանում, որի ավարտին միկրոավտոբուսում Փաշինյանը սելֆի է արել՝ լուսանկարն էլ հրապարակեց ֆեյսբուքայն իր էջում վերնագրելով՝ Ճանապարհային սելֆի։
-վախճանվել է կանադահայ անվանի քանդակագործ Արտո Չաքմաքչյանը:
2020- Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի ժամանակ Մարտունի քաղաքի ռմբակոծությունների ժամանակ վիարվորվել են ֆրանսիական Le Monde հրատարակության երկու լրագրող: Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի նախագահները կոչ են արել կողմերին լրիվ և ամբողջությամբ դադարեցնել կրակը:
ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ
մ.թ.ա. 331 – տեղի է ունեցել Գավգամելայի ճակատամարտը, որը վճռորոշ ճակատամարտն էր Ալեքսանդր Մակեդոնացու բանակի և պարսկական թագավոր Դարեհ 3-րդի բանակների միջև: Մարտից հետո Աքեմենյան կայսրությունը դադարել է գոյություն ունենալ:
208 – ծնվել է Հռոմի կայսր Ալեքսանդր Սևերոսը:
1684 - վախճանվել է ֆրանսիացի դրամատուրգ Պիեռ Կորնելը, որը համարվում է «ֆրանսիական տրագեդիաների հայր»:
1795 - Ֆրանսիան նվաճել է Բելգիան:
1847 - Վերներ ֆոն Սիմենսը և նրա եղբայրները Իոհան Գալսկիի հետ ստեղծել են «Telegraphenbauanstalt Siemens & Halske» ընկերությունը, որը ներկայումս հայտնի է որպես «Siemens AG»: Ընկերության գործունեության հետ են կապված այնպիսի նորարարություններ ինչպիսին են դինամո-մեքենան, տրանսատլանտյան հեռագրային կապը, տրամվայը, տրոլեյբուսը, էլեկտրաքարշը, լսողական սարքը, կարդիոստիմուլյատրը և այլն:
1871 - ամերիկյան մորմոնների առաջնորդ Բրիգամ Յանգը ձերբակալվել է 16 կանանց հետ կենակցելու մեղադրանքով:
1880 - Թոմաս Էդիսոնը բացել է ելեկտրալամպերի առաջին գործարանը:
1881 - Ֆրանսիայում ստեղծվել է «Բորդո» ֆուտբոլային ակումբը:
1911 – վախճանվել է գերմանացի փիլիսոփա Վիլհելմ Դիլթայը:
1912 – ծնվել է ռուս գիտնական, պատմաբան-ազգագրագետ, պատմական և աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր Լև Գումիլյովը:
1924 - ծնվել է Միացյալ Նահանգների 39-րդ նախագահ Ջիմի Քարտերը:
1930 - Մոսկայի Կրեմլում բոլշևիկների կողմից պայթեցվել է 1365 թվականին կառուցված Չուդով եկեղեցին:
1949 – հռչակվել է Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության ստեղծումը:
1960 —ԽՍՀՄ-ում հոսքագծից իջել է առաջին «Զապորոժեցը», որը ժողովրդի մոտ ստացել է «սապատավոր» մականունը:
1964 —Ճապոնիայում շահագործման է հանձնվել առաջին արագընթաց մայրուղին՝ Տոկայդո-Սինկենսենը:
1969– բացվել է Պեկինի մետրոպոլիտենը, որը ներկայումս մեկ օրում տեղափոխում է մոտ 7 միլիոն մարդ:
1971 —ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգում բացվել է աշխարհում ամենամեծ զվարճավայրը՝ «Դիսնեյ-ուորլդը»:
1979 —Պանամայի ջրանցքի հատվածը անցել է Պանամայի իրավասության տակ:
1992-Լիտվայում շրջանառության մեջ է դրվել ազգային դրամը՝ Լիտը:
-Ռուսաստանում սկսել են բաժանել սեփականաշնորհման սերտիֆիւկատներ՝ վաուչերներ:
1996 - ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը հանել է 1992 թվականից գործող պատժամիջոցները Հարավլավիայի վրայից:
2009 – վախճանվել է վրացի բանաստեղծ Օթար Ճիլաձեն:
2017 - իսպանական Կատալոնիայում կայացել է անկախության հանրաքվե:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
