Պատմության այս օրը (սեպտեմբերի 1)
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - Հայաստան, Բելոռուս, Ղազախստան, Ղրղզստան, Լատվիա, Մոլդովա, Ռուսաստան, Թուրքմենիա և Ուկրաինա՝ Գիտելիքի օր, Սլովակիա՝ Սահմանադրության օր, Ուզբեկստան՝ Անկախության օր։
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
570 - Կնքվել է հայ-բյուզանդական դաշինքը։
1387 - Լենկ-Թեմուրի զորքը պաշարել և գրավել է Վանի բերդը։
1850 - Թիֆլիսում սկսել է հրատարակվել «Արարատ» շաբաթաթերթը Գաբրիել Պատկանյանի խմբագրությամբ։
1860 - Կ. Պոլսում հիմնվել է «Համազգային ընկերությունը» Միքայել Նալբանդյանի ակտիվ մասնակցությամբ։
1861 - Կ. Պոլսում Գ. Երանյանի, Ն. Թաշճյանի և Տ. Չուխաջյանի խմբագրությամբ սկսել է հրատարակվել «Քնար հայկական» երաժշտական կիսամսյա հանդեսը։
1868 – տեղի է ունեցել Երևանի գիմնազիայի բացումը։
1886 - Կ. Պոլսի Ղալաթիա թաղամասում Մինաս Չերազի տեսչությամբ բացվել է Կենտրոնական վարժարանը։
1889 - ծնվել է գրող, արձակագիր Վահան Թոթովենցը։
1920 - Բաքվում բացվել է Արևելքի ժողովուրդների առաջին համագումարը, որին մասնակցել են նաև հայ ներկայացուցիչները։
1922 - ծնվել է գրականագետ Հակոբ Սալախյանը։
1929 – ծնվել է կոմպոզիտոր, դիրիժոր Սերգեյ Աղաջանյանը։
1958 - ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարարությանն առընթեր կազմակերպվել է հողագործության և ագրոքիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտը։
1966 - Խորհրդային Հայաստանը խնդրագրեր է ուղարկել Մոսկվայի կենտրոնական իշխանություններին Արցախը Հայաստանին վերադարձնելու խնդրանքով։
1971 – ծնվել է դերասան, շոումեն և հաղորդավար Մարկ Սաղաթելյանը։
1997 - ԼՂՀ-ում կայացած նախագահական ընտրություններում հաղթել է ԼՂՀ արտգործնախարար Արկադի Ղուկասյանը։
2001 - «Արմենտել» ՀՁ ՓԲԸ-ն Հայաստանում ներքաղաքային հեռախոսներից օգտվելու համար սահմանել է րոպեավճար:
2006 - կնքվել է ռուսաստանյան ռազմակայանների դուրսբերման ռուս֊-վրացական համաձայնագիրը:
2007 - Խաղաղության միջազգային օրվա առթիվ Թուրքիայում տեղի ունեցած համերգում Ջիվան Գասպարյանն իր դուդուկի, կամ ինչպես հենց ինքն է սիրում ասել` ծիրանափողի հնչյուններով հմայել է հանդիսատեսին:
2009 - հրապարակվել են Շվեյցարիայի միջնորդությամբ Հայ-թուրքական երկկողմ հարաբերությունների զարգացման և երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին արձանագրությունները:
2001 – վախճանվել է հայազգի ամերիկացի կոմպոզիտոր, գործիքավորող և ջազային կիթառիստ Թըրք Վեն Լեյքը։
2020 - Արմավիրում և Երևանում տնայագործական պայմաններում պատրաստված ալկոհոլային խմիչքից թունավորումից 19 քաղաքացի է մահացել, 4-ը կուրացել է:
ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ
5509 մ․թ․ա․ - սկսվել է Կոնստանտինապոլյան դարաշրջանը «աշխարհի ստեղծումից» հետո։
870 - վախճանվել է արաբ քարոզիչ, մուսուլմանական սուրբ գրքերի հեղինակ Իմամ ալ-Բուխարին։
1557 - վախճանվել է Հյուսիսային Ամերիկայի գաղութացման սկիզբը դրած ֆրանսիացի ծովագնաց Ժակ Կարտիեն։
1712 - Չինաստանում գտնվող միսիոներ Ֆրանսուա Քսավիե դե Անտրեկոլը ֆրանսիա է ուղարկել նամակ, որը բացահայտել է չինական ճենապակու գաղտնիքը, նման կերպ Եվրոպան ստացել է ճենապակու պատրաստման տեխնոլոգիա։
1715 - վախճանվել է Բուրբոնների հարստության Ֆրանսիայի և Նավարայի թագավոր Լյուդովիկոս 14-րդը, որը հայտնի է նաև որպես «Արև-Արքա»։
1858 - առաջին տրանսատլանտյան մալուխը դուրս է եկել շարքից ընդամենը մեկ ամսյա շահագործումից հետո։
1870 - ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ ֆրանսիական բանակը ջախջախվել է Սեդանի տակ տեղի ունեցած ճակատամարտում, իսկ կայսր Նապոլեոն 3-րդը գերի է ընկել։
1887 - Էմիլ Բեռլիները արտոնագրել է գրամոֆոնային սկավառակը։
1905 – ծնվել է վրացի նկարչուհի, քանդակագործ Թամար Աբակելիան։
1920 - ֆրանսիան հայտարարել է Բեյրութ մայրաքաղաքով Լիբանան պետության ստեղծման մասին։
1938 - «Պրավդա» թերթում առաջին անգամ հրատարակվել է «Հանուն հայրենիքի, հանուն Ստալինի» կարգախոսը։
1939 - Լեհաստանի վրա գերմանացիների հարձակվելով սկսվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։
1969 - Լիվիայում տեղի է ունեցել ռազմական հեղաշրջում (ալ-Ֆատեխի հեղափոխությունը), որի արդյունքում իշխանություն է ստացել Մուամմար Քադդաֆին։
1971 - Կատարը հայտարարել է իր անկախությունը։
2004 - Ռուսաստանի Բեսլան քաղաքում (Հյուսիսային Օսեթիա) ահաբեկիչները գրավել են դպրոցը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
