Պատժելիության սկզբունքը վերջապես պետք է տարածվի հանցագործություններ գործող Ադրբեջանի վրա
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայ-ադրբեջանական սահմանային վերջին սրացումների, սահմանապահ գյուղերի բնակչության իրավունքների ոտնահարումների մասին զրուցել ենք իրավապաշտպան Լարիսա Ալավերդյանի հետ։
Անդրադառնալով հարցին, թե պետությունն ինչ քայլեր պետք է ձեռնարկի միջազգային հարթակներում բնակիչների իրավունքների պաշտպանման տեսակետից` իրավապաշտպանն ասել է․ «Երեկ, Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը ներկայացրել է իր զեկույցը, որը վերաբերում է հենց սահմանամերձ կոնկրետ գյուղերում ու տարածքներում մարդու իրավունքների կոպիտ ոտնահարումներին։ Ընդ որում, մի քանի իրավունք արդեն նշվել է, դա կյանքի իրավունքն է, ազատ տեղաշարժվելու, անձնական անվտանգության և ազատության իրավունքներն են, որոնք սահմանված են Եվրոպական կոնվենցիայով։ Առանձին նշվել է նաև երեխաների իրավունքների մասին։ Այս նյութն ուղարկվելու է այն բոլոր միջազգային մարմիններին, որոնք զբաղվում են մարդու իրավունքներով։ Իմ կողմից կան առաջարկություններ, որ այդ զեկույցը պետք է ներկայացվի կառավարությունում, քննարկվի ոչ թե դրա բովանդակությունը, այլ դա պետք է ընկալվի որպես գործիք, որը պետք է գործադիր իշխանության կողմից օգտագործվի ամենատարբեր հարթակներում ու հաստատություններում։ Ես նաև առաջարկում են Ազգային ժողովում անել լսումներ, ընդունել գործողությունների ծրագիր։ Եվ բոլոր քաղաքական հարթակներում այդ բոլոր նյութերը պետք է ներկայացնել մեկ նպատակով՝ հասնելու նրան, որ պատժելիության սկզբունքը վերջապես տարածվի հանցագործություններ գործող Ադրբեջանի վրա։ Դա շատ կարևոր հանգրվան է, որովհետև այդ նյութը ոչ թե նկարագրական է, այլ դա իրոք փաստահավաք խմբի բարձր որակով արված զեկույց է՝ միջազգային պայմաններին համապատասխանող։ Ես ինքս պետք է հնչեցնեմ հարցեր, որպես ՀՀ քաղաքացի՝ ես պահանջատիրությամբ եմ հանդես գալիս։ Ինչո՞ւ մինչև այսօր չեն ձերբակալվել ու չեն գերեվարվել Ադրբեջանի զինված ուժերի այն խմբերը, որոնք ներխուժել են Հայաստանի տարածք։ Ինչո՞ւ եմ ես այս հարցը դնում, սա հռետորական հարց չէ։ Խնդիրն այն է, որ պետությունը, տվյալ դեպքում Հայաստանը՝ հանձինս իր իշխանությունների, այդ հարցը չի բարձրացնում ամենաբարձր մակարդակներում․ դա ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդն է, Եվրոպայի խորհրդի համապատասխան հանձնաժողովները, ԵԱՀԿ-ն։ Եթե Հայաստանն ինքը չի նախաձեռնում այդպիսի քայլեր, ապա մնացած պետությունների կողմից մենք չպետք է ակնկալենք որևէ արձագանք, որովհետև պետությունը պետք է հնչեցնի իր՝ վտանգված լինելու մասին, վտանգի աստիճանը ներկայացնի։ Հակառակ դեպքում, եթե դա անի մեկ այլ պետություն կամ հաստատություն, դա կարող է մեկնաբանվել որպես ներքին գործերին խառնվելու, միջամտելու փորձ։ Ես չեմ մտնում քննարկումների մեջ՝ Ռուսաստանն է մեղավոր, թե այլ երկիր, ես հստակ պահանջատեր եմ իմ երկրի իշխանությունների նկատմամբ։ Մենք պետք է հստակեցնենք ՀՀ դիրքորոշումը։ Կառավարության երեկվա նիստը լսելով՝ ես հանկարծակիի եկա, երբ վարչապետի պաշտոնակատարն աղերսում էր ճանապարհ և փորձում էր դա ներկայացնել որպես հաղթանակ։ Ես այստեղ շատ վատ ուղերձ եմ տեսնում։ Այն դեպքում են կոմունիկացիաները բացվում, երբ պետությունների միջև բարիդրացիական հարաբերությունները հաստատվում են ոչ միայն պայմանագրերով, այլ գործողություններով։ Այն դեպքում, երբ մեկ պետությունը ոչ միայն գործողություններ է իրականացնում, որը վտանգում է մեր տարածքային ամբողջականությունը, այլև հայտարարություններով է հանդես գալիս, որտեղ արտահայտում է իր տարածքային նկրտումները, այստեղ աղերսել ճանապարհ և փորձել դա ներկայացնել որպես հաղթանակ, որ նրանք ուզում էին միջանցք, մենք հաղթեցինք, դա, կներեք, մեծ կասկածներ է ինձ մոտ առաջացնում։ Արդյոք ճի՞շտ են հասկանում մեր իշխանությունները ազգային շահը։ Հայաստանի և Արցախի վերաբերյալ մենք տեսնում ենք միասնական թուրք-ադրբեջանական միության քաղաքականություն»։
Սոնա Գիշյան
