Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցում են ռադիկալ ռուսաֆոբներ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
mk.ru-ն գրում է, որ Հայաստանում սկսվել է նախընտրական արշավը: Դրա համար հատկացված է ընդամենը 11 օր. ազգային ժողովի ընտրություններ նշանակված են հունիսի 20-ին: 23 կուսակցություններ և չորս դաշինքներ պայքարում են խորհրդարանում տեղերի համար: Ավելին, այս ընտրությունների հետաքրքիր առանձնահատկությունն այն է, որ դրանց մասնակցում են Հայաստանի բոլոր նախկին նախագահները և երկրի գործող ղեկավարը՝ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը: Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը համարվում է նրա հիմնական մրցակիցը և գլխավորում է «Հայաստան» դաշինքի ցուցակը: Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը Հայ Ազգային Կոնգրես կուսակցության ցուցակի առաջին համարն է: Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը չի առաջադրվել իր Հանրապետական կուսակցության ցուցակով, բայց կուսակցությունն ինքը գնում է ընտրությունների «Պատիվ ունեմ» դաշինքի կազմում: Ընտրական մրցավազքում ֆավորիտը շարունակում է համարվել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը, որը գլխավորում է գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Պայքարը խոստանում է թեժ լինել: Հակառակորդները փոխանակում են մեղադրանքներ և իրականացնում են անձնական գրոհներ «խախտման եզրին»:
Հատուկ mk.ru-ի համար Հայաստանի նախընտրական իրավիճակը վերլուծել է քաղաքագետ, Հարավային Կովկասի հարցերով մասնագետ Անդրեյ Արեշևը:
- Նախընտրական մրցավազքի ֆավորիտները որոշվա՞ծ են, թե՞ այդ մասին խոսելը դեռ վաղ է:
- Դե ֆակտո, նախընտրական քարոզարշավը Հայաստանում շարունակվում է արդեն երկար ժամանակ, և շատ լարված մթնոլորտում: Չնայած քիչ թե շատ հուսալի սոցիոլոգիական տվյալների բացակայությանը, քանի որ բոլոր հարցումները այս կամ այն չափով կողմնակալ են, այնուամենայնիվ կարող ենք խոսել որոշ միտումների մասին: Վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում նկատվում է Փաշինյանի գլխավորած իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կուսակցության վարկանիշի անկում և Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստան» ընտրական բլոկի հանդեպ համակրանքի աճի միտում:
- Այս երկու ուժերի մի՞ջև պայքարը կլինի:
- Իհարկե, քարոզարշավը երկբևեռ բնույթ ունի: Այլ քաղաքական ուժերը, իմ կարծիքով, ունեն բավականին պատրանքային շանսեր նոր խորհրդարան անցնելու, բացառությամբ Արթուր Վանեցյանի ղեկավարած «Պատիվ ունեմ» դաշինքի: Իհարկե, Գագիկ Ծառուկյանի «Բարգավաճ Հայաստանը» և Լևոն Տեր-Պետրոսյանի «Հայ ազգային կոնգրեսը» ևս շանսեր ունեն: Էդմոնդ Մարուքյանի ներկայիս ընդդիմադիր «Լուսավոր Հայաստան» խորհրդարանական կուսակցության շանսերը պակաս ակնհայտ են: Ինչ վերաբերում է մյուս ուժերին, ապա դրանք, ամենայն հավանականությամբ, դուրս կմնան: Չնայած նրանց մասնակցությունը, հատկապես արևմտամետ քաղաքական ասոցիացիաներինը, ինչպիսիք են Ազգային ժողովրդավարական բևեռը, «Շիրինյան-Բաբաջանյան» դաշինքը, «Հանրապետություն» կուսակցությունը, անշուշտ, որոշակի բազմազանություն և որոշ էկզոտիկա կավելացնեն նախընտրական արշավին, քանի որ աջ հատվածի նման անալոգներ և արմատական ռուսաֆոբներ Հայաստանի քաղաքական ասպարեզում դեռ չեն եղել:
- Հայաստանում արմատական ռուսաֆոբներ ու «աջակողմյաններ» ե՞ն հայտնվել:
- Հավատացեք, որ Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը ևս քողարկված տեսքով դրանցից է, քանի որ իշխող կուսակցությանը սատարող լրատվամիջոցները այս կամ այն կերպ անդրադառնում են Ռուսաստանին և նրան մեղադրում Ղարաբաղում վերջին ողբերգական իրադարձությունների համար: Իհարկե, արտաքին գործոնը մեծապես է որոշում ընթացիկ ընտրարշավի բնույթը: Բարոյահոգեբանական ցնցումը, որում գտնվում են Հայաստանի քաղաքացիների մեծ մասը, հավանաբար կբերի քվեարկության բավականին ցածր մասնակցության: Իհարկե, եթե ընդդիմությունը, առաջին հերթին Ռոբերտ Քոչարյանը, չկարողանա կանխել այդ միտումը, քանի որ օբյեկտիվորեն ցածր մասնակցությունը Փաշինյանի օգտին է: Ինչպես ցանկացած իշխող կուսակցություն, նրա կողմնակիցները լուրջ հնարավորություններ ունեն մոբիլիզացնել բոլորին, սկսած վարչական ռեսուրսից և անձնական նվիրյալներից մինչ որոշ աղանդավորական դրսևորումներ ունեցող ընտրողներ: Բայց այդ ամենը կաշխատի հայ հասարակության պառակտման համար: Եվ դա բավականին բացասական գործոն է, քանի որ «Հայաստան» դաշինքի ներկայացուցիչները բազմիցս նշել են, որ չեն դիտարկում այլ տարբերակ, բացի իշխող ուժի իշխանությունից հեռանալը: Լուրջ մտավախություններ կան, որ հունիսի 20-ին ոչինչ չի ավարտվի, և որ Հայաստանը կբախվի հետընտրական բավականին բուռն գործընթացների հետ: Թե ինչպիսին դրանք կլիեն, ոչ ոք չի կարող կանխատեսել:
- Ինչպե՞ս եք գնահատում Փաշինյանի իշխանությունը պահպանելու շանսերը:
- Կարծում եմ, որ նա շանս չունի մեծամասնություն ստանալու նոր խորհրդարանում: Անգամ կասկածել է, որ Տեր-Պետրոսյանի կողմնակիցները դաշինք կկազմեն նրա հետ խորհրդարանում: Փաշինյանի հետ այնպիսի մարգինալ ուժերը, ինչպիսիք են «Հանրապետություն»-ը, Շիրինյան-Բաբաջանյան դաշինքը և այլն կարող են դաշինք կազմել խորհրդարանում: Բայց նրանք պատնեշը հաղթահարելու հնարավորություններ չունեն: Փաշինյանի կուսակցությունը կարող է հավաքել 20-30%, և դժվար թե նա ինչ որ կոալիցիա կազմելու հնարավորություն ունենա: Ցանկացած երկրում պարտվողներն ու կապիտուլյանտները կայուն կոալիցիա ստեղծելու շանս չունեն: Այնպես որ, նրանք կշարունակեն աշխատել հասարակությունը պառակտել ուղղությամբ և դա շատ վտանգավոր է Հայաստանի նման երկրի համար, որը թուլացել է ռազմական պարտությունից և համաճարակից:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
