Պատմության այս օրը (փետրվարի 10)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - Հատիկահնդավոր բույսերի համաշխարհային օր, էրիթրեա՝ Ֆենկելի օր, Ռուսաստան՝ Ալեքսանդր Պուշկինի հիշատակի օր:

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1828 - Թավրիզից Թեհրան տանող ճանապարհի վրա գտնվող Թուրքմենչայ գյուղում կնքվել է Թուրքմենչայի հաշտության պայմանագիրը, որով  ավարտվել է ռուս-պարսկական վերջին պատերազմը:

1917 – ծնվել է հայ խորհրդային գրականագետ Սարիբեկ Մանուկյանը:

1935 – ծնվել է ճանաչված գրող, հասարակական և քաղաքական գործիչ, սպորտի մասնագետ, սպորտային բժիշկ, լրագրող և ճանապարհորդ Զորի Բալայանը:

1950 – վախճանվել է երգահան Արմեն Տիգրանյանը:

1961 – ծնվել է թատերական գործիչ, դերասան, ռեժիսոր, հաղորդավար, պրոդյուսեր Արթուր Էլբակյանը:

1986 – վախճանվել է արձակագիր, լրագրող, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ Մկրտիչ Ասլանյանը:

1992 – ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ հայերը գրավել են ադրբեջանական Մալիբեյլի գյուղը:

1995 - Ալմա-Աթայում ԱՊՀ 10 երկրներ կնքել են միասնական ՀՕՊ համակարգ ստեղծելու համաձայնագիր:

2003 - Գերմանիայից Հայաստան են բերվել ԵԱՀԿ Հայաստանյան գրասենյակի աջակցությամբ ձեռք բերված 2000 թափանցիկ քվեատուփերը:

2011– Միջազգային կինոլոգիական միությունը Հայկական գամփռ շնատեսակին շնորհել է Հայաստանի ազգային ցեղատեսակի կարգավիճակ:

2017 - ԲՀԿ-ի համագումարում ԲՀԿ նախագահ է ընտրվել Գագիկ Ծառուկյանը, և գլխավորել է Ծառուկյան դաշինք-ի նախընտրական ցուցակը:

2020 - որոշում է կայացվել Սահմանադրության փոփոխության հանրաքվեն անց կացնել ապրիլի 5-ին։

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

1258 — մոնղոլների մերձավորարևելյան արշավանքի ժամանակ Խուլագա խանի բանակը Բաղդադի պաշարումից հետո գրավել է այն, թալանել և վառել, որով իսկ ավարտվել է Իսլամական Ոսկե դարը:

1354 — տեղի է ունեցել Սխոլաստիկայի օրվա մեծ կռիվը Օքսֆորդի համալսարանի ուսանողների և տեղի բնակիչների միջև, որի ժամանակ զոհվել են 30 բնակիչներ և 63 ուսանողներ,  արդյունքում ուսանողները պարտվել են:

1755 – վախճանվել է ֆրանսիացի նշանավոր գրող, իրավագետ և փիլիսոփա Շառլ Լուի Մոնտեսքիոն:

1763 — Փարիզում խաղաղության պայմանագիր է կնքվել Մեծ Բրիտանիայի, Պորտուգալիայի և Ֆրանսիայի, Իսպանիայի միջև, որով ավարտվել է 7-ամյա պատերազմը:

1772 — ֆրանց Իոսիֆ 1-ին ֆոն Լիխտեյնշտեյնը դարձել է Լիխտեյնշտեյնի դուքս:

 1784 — Եկատերինա 2-րդի հրամանագրով Ղրիմ նավահանգիստ-ամրոցը վերանվանվել է Սևաստապոլի:

1807 – ծնվել է հունգարացի պետական գործիչ Լայոշ Բատթյանյին:

1837 – վախճանվել է ռուս գրող և բանաստեղծ Ալեքսանդր Պուշկինը:

1846 — Առաջին բրիտանա-սինկխյան պատերազմի ժամանակ բրիտանացիները գրոհել են սինկխերի գլխավոր պլացդարմ Սոբրաոնը, Թեդժ Սինկխը փախել է մարտի դաշտից, այրվել են կամուրջները և սինկխական բանակը հայտնվել է ծուղակում, բայց հրաժարվել է հանձնվել և արդյունքում բոլորը զոհվել են:

1890 – ծնվել է ռուս հռչակավոր, գրող Բորիս Պաստեռնակը:

1891 – վախճանվել է, ռուս մաթեմատիկոս Սոֆյա Կովալևսկայան:

1923 – վախճանվել է գերմանացի ֆիզիկոս Վիլհելմ Ռենտգենը:

1939 — Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ գեներալ Ֆրանկոն գրավել է Կատալոնիան, որով իսկ զրկել է հանրապետական Իսպանիային ֆրանսիայի հետ սահմանից:

1942 — ստեղծվել է պատմության մեջ առաջին  «Ոսկե սկսվառակը» (ոսկու շերտով պատված), որը  RCA Victor զայնագրման ընկերության կողմից հանձնվել է Գլենն Միլլերին («Չատտանուգի-չու-չու» երգով ձայնագրված):

1945 – Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ  խորհրդային «С-13» սուզանավը խորտակել է գերմանական «Գեներալ Շտոյբեն» մարդատար նավը, զոհվել է մոտ 300 մարդ:

1962 — ԽՍՀՄ տարածքում խփված ամերիկյան հետախուզական ինքնաթիռի օդաչու Ֆրենսիս Գերի Պաուերսը փոխանակվել է խորհրդային հետախույզ Ռուդոլֆ Աբելի հետ:

1986 - իստալական Պալերմոյում սկսվել է սիցիլիական մաֆիայի դեմ ամենախոշոր քրեական գործի դատավարությունը, այսպես կոչված «Մաքսի գործը»:

1997 – շախմատային հզոր Դիփ Բլու համակարգիչը առաջին անգամ պարտության է մատնել Գարրի Կասպարովին:

2005 – վախճանվել է ամերիկացի գրող, դրամատուրգ և արձակագիր Արթուր Միլլերը, որը եղել է Մերիլին Մոնրոյի ամուսինը:

2005 — Հյուսիսային Կորեան հայտարարել է միջուկային զենք ունենալու մասին:

2006 - Թուրինում բացվել են 20-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերը։

2009 – տիեզերքում առաջին անգամ իրար են բախվել Երկրի երկու արհեստական արբանյակներ:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am