Նիկոլի հեռացման հրամայականը այլընտրանք չունի
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Ուշադիր լսելով Ռոբերտ Քոչարյանի վերջին հարցազրույցի առանցքային երկու դրույթ կար, որոնք առանձնակի ուշադրության արժանացնելու կարիք ունեին։ Առաջինը Քոչարյանի այն դիտարկումն էր, թե այդ ինչպե՞ս է պատահել, որ հիվանդանոցներ, մանկապարտեզներ, մշակույթի տներ, եկեղեցի ռմբակոծող հակառակորդը խնայել է ԱՀ կառավարության՝ իր չափերով բավականին տպավորիչ շենքը: Երկրորդը՝ այն հուշումը, որ Ադրբեջանը կփորձի գերիների հարցը լուծել Արցախում հայկական զինված ուժերի լուծարման պայմանով: Ըստ էության, Քոչարյանի մնացած պնդումները՝ տարածքային կորուստների, զոհերի, գերիների, կազմակերպչական հարցերում դրսևորված աններելի ապաշնորհության, ճանապարհների ապաշրջափակման ուղղությամբ տարվող բանակցություններում թույլ տրվող սխալների, արտաքին քաղաքականության բացակայության, երկիրը պրոտեկտորատի վերածելու և այլնի մասին, արդեն իսկ հայտնի իրողություններ են, որոնց մասին խոսել ու խոսում են բոլորը՝ բացառությամբ բուն իմքայլականների և նրանց սատարող առանձին խումբ-խմբակների: Քոչարյանը խոսեց նաև այն մասին, թե ինչ պետք է անել այս իրավիճակից դուրս գալու համար: Պետք է աշխատել, աշխատել և աշխատել, աշխատել բոլոր ուղղություններով, ուժերի լարումով՝ չհանդուրժելով սուտն ու կեղծիքը:
Ընդհանուր տպավորությունս այդ հարցազրույցից հետևյալն էր՝ տարածաշրջանում լուրջ գործընթացներ են սկսվել, որոնք պարզապես անհասկանալի են գործող իշխանությունների համար, եթե չասենք՝ անհասանելի, ինչի պատճառով մենք ոչ միայն պարտվեցինք պատերազմում, այլև դուրս ընկանք այդ գործընթացներից և այսօր ընկալվում ենք որպես «անտերուդուս» մի տարածք, որի հետ հզորները կարող են վարվել այնպես, ինչպես իրենք են ցանկանում, և կամ՝ կոնսենսուսով, եթե կա շահերի համընկնում: Դիցուք՝ հրադադարի պահպանումը մշտադիտարկող ռուս-թուրքական համատեղ կենտրոնի ստեղծումն Արցախում և Ադրբեջանն ու Նախիջևանը կապող ճանապարհի տրամադրումը թուրք-ադրբեջանական բևեռին ասվածի ապացույցն է. Հայաստանը որևէ դերակատարում չունի այդ հարցերում եւ չի էլ ունենա, քանի դեռ ՀՀ ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը զբաղված է իր խղճուկ գոյությունը պահպանելու ինքնանպատակ խնդրով:
Նախագահ Քոչարյանի հարցազրույցը նաև այն մասին էր, որ ստեղծված իրավիճակում Փաշինյանի և իր կառավարության հեռացմանն այլընտրանք չկա: Հարցն այն է՝ միայն թե ինչպե՞ս պետք է դա տեղի ունենա, որպեսզի ստիպված չլինենք նորանոր կորուստներ գրանցել և կրկնել այն սխալները, որ թույլ տվեցինք անցյալ համապետական ընտրություններում՝ էյֆորիայի մեջ իշխանության բերելով մի այնպիսի անհասկանալի երևույթի, ինչպիսին Նիկոլ Փաշինյանն էր՝ իր նույնքան անհասկանալի և անբացատրելի թիմով: Փաստացի Քոչարյանը, որքան էլ զարմանալի հնչի, ըստ էության, առաջարկեց չշտապել իշխանություններին հեռացնելու հարցում և գնալ ընտրությունների ճանապարհով՝ նախապես հանդարտեցնելով կրքերն ու մեղմելով հանրության մեջ բուն դրած պառակտվածությունը: Միանգամից հարց առաջացավ՝ ինչպե՞ս, Նիկո՞լը պետք է ընտրություններ կազմակերպի:
Դիցուք՝ ՀՀ երկրորդ նախագահն ուզում է այդկերպ ցրել իշխանության թիմում իր հանդեպ ստեղծված վախերը, մեղմել իրենից «բոբոյի» կերպար ձևավորող իմքայլական պատգամավորների պաթոսը, բայց մի՞թե դա պատճառ է, որ Փաշինյանին թողնենք ընտրություններ անցկացնի, որոնք նա կկեղծի այնպես, ինչպես կեղծել է ամեն ինչ: Ես համաձայն եմ, որ ժողովուրդը կհավատա բացառապես իր ձեռքով կատարած ընտրության արդյունքներին, բայց թողնել, որ այդ ընտրության ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանն օգտագործի ստի ու մանիպուլյացիաների զինանոցը, իշխանական լծակներն ու ամեն ինչ, որ կապված է ընտրություններն իբր ազատ, արդար և թափանցիկ ներկայացնելու հետ, մեղմ ասած՝ միամտություն է: Միանշանակ է, որ հերթական էյֆորիկ ընտրություններ պետք չեն, իսկ որպեսզի այդպիսի ընտրություններ չունենանք, նախ և առաջ թիվ մեկ էյֆորիկին պետք է հրաժարական պարտադրել և զրկել ընտրական գործընթացները վերահսկելու ամենաաննշան հնարավորությունից անգամ: Փաշինյանն այս հասարակ ճշմարտությունն արդեն ապացուցում է գրեթե ամեն օր: Նա նույնիսկ «լայվերի» պրակտիկան է վերաթարմացրել, սրբագրում է իր սխալ ու վտանգավոր հայտարարությունները, հրաժարվում դրանցից, նոր ու ավելի խայտառակ նշանակումներ կատարում, նախապատրաստում «նախկինների» վրա գրոհելու հերթական փուլը:
Անդրանիկ Կիրակոսյան
