Պատմության այս օրը (հունվարի 14)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - Ըստ Յուլյան օրացույցի՝ Նոր տարի, կամ ինչպես հիմա է կոչվում Հին Նոր Տարի, Ուզբեկստան՝ Հայրենիքի պաշտպանների օր, Ռուսաստան՝ Խողովակաշարային զորքերի օր:

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1832 - բացվել է Երևանի գավառական դպրոցը, որտեղ որպես տեսուչ և ուսուցիչ աշխատել է Խ. Աբովյանը (1925 թվականից  Խ. Աբովյանի անվան դպրոց):

1873 – ծնվե է թիֆլիսահայ ինքնուս գծանկարիչ Վանո Խոջաբեկյանը:

1912 - գործարկվել է Երևանի քաղաքային ջրմուղը:

1920 – ծնվել է դատաբժիշկ, փորձագետ Նորայր Ավագյանը:

1921 - բացվել է Երևանի եւ Էջմիածնի գավառական ուսուցիչների առաջին համագումարը:

1930 – ծնվել է երգահան Էդգար Հովհաննիսյանը:

1949 – վախճանվել է վրացահայ ճարտարապետ Գաբրիել Տեր-Միքելյանը:

1969 - կազմավորվել է ՀԽՍՀ Մասիսի շրջանը:

1919 - հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ Գադջի Մեհթի Բաղիրովի գլխավորած Նախիջևանի իշխանությունը ստորագրել է հայկական կողմի առաջարկած ռազմական գործողությունների դադարեցման համաձայնագիրը: 

1990 - Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի գերագույն խորհուրդը հայաբնակ Շահումյանի շրջանը միավորել է ադրբեջանաբնակ Կասում-Իսմաիլովի շրջանի հետ և նոր շրջանը անվանակոչել Գերանբոյի շրջան, որի արդյունքում այդ շրջանում հայ բնակչությունը դարձել է ընդանուր բնակչության 20 %-ը:

1992 - Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Դանիայի հետ:

1993 - Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Հարվսլավիայի դաշնային հանրապետության և Սլովակիայի հետ:

1998 - լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ Ռոբերտ Քոչարյանը հաստատել է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման իր դիրքորոշումը:

2005 - «Համազգային» թատրոնում մեկնարկել է «Ոսկե սրինգ» փառատոնը:

2006 - Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սերժ Սարգսյանը ժխտել է 2007 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին իր մասնակցությունը գործարար Գագիկ Ծառուկյանի ստեղծած «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության ցուցակով: 

2019 - կայացել է նորընտիր խորհրդարանի առաջին նիստը, որի ժամանակ Արարատ Միրզոյանն ընտրվել է 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի նախագահ:

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

մ.թ.ա. 83 – ծնվել է հռոմեացի քաղաքական և ռազմական գործիչ Մարկոս Անտոնիոսը:

1604 — Անգլիայի թագավոր Յակոբ 1-ինի գլխավորությամբ բացվել է Հեմպտոն-Կորտյան համաժողովը, որտեղ քննարկվել է Անգլիական եկեղեցու հայեցակարգի փոփոխության հարցը:

1676 – վախճանվել է  իտալացի երգահան Ֆրանչեսկո Կավալլին:

1700 — Ռուսաստանում Պետրոս 1-ին ցարը հրամայել է ռուս ազնվականներին հին երկար հագուստի փոխարեն կրել կարճ եվրոպական հագուստ:

1742 – վախճանվել է  անգլիացի աստղագետ Էդմունդ Հալլեյը:

1753 – ծնվել է անգլիացի փիլիսոփա, սուբյեկտիվ իդեալիստ Ջորջ Բերկլին:

1814 – Կիլում կնքվել է հաշտության պայմանագրեր, որով ավարտվել է անգլո-դանիական պատերազմը, իսկ  Նորվեգիան, Գրենլանդիան և Ֆարերյան կղզիները զիջել է Դանիային:

1841 – ծնվել է ֆրանսիացի կին նկարիչ Բերտա Մորիզոն:

1851 – ծնվել է գերմանացի քիմիկոս Լյուդվիգ Կլայզենը:

1867 – ծնվել է ֆրանսիացի իդեալիստ փիլիսոփա Վիկտոր Կուզեն:

1875 – ծնվել է ռուս աշխարհագրագետ Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկին:

1898 – վախճանվել է անգլիացի գրող Լուիս Քերոլը:

1900 – Հռոմում տեղի է ունեցել իտալացի երգահան Ջակոմո Պուչինիի «Տոսկա» օպերայի առաջնախաղը:

1943 — Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Խաղաղ օվկիանոսում սկսվել է Գվադալախարա կղզուց ճապոնական զորքերի էվակուացիան:

1952 — ԽՍՀՄ-ում ստեղծվել են Խողովակաշարային զորքեր:

1957 – վախճանվել է ամերիկացի նշանավոր կինոդերասան Համֆրի Բոգարտը:

1966 – վախճանվել  է ուկրաինացի խորհրդային նշանավոր գիտնական, հրթիռատիեզերական համակարգերի կոնստրուկտոր Սերգեյ Կորոլյովը:

1991 – Վրաստանն ընդունել է իր պետական դրոշը:

2005 – Եվրոպական տիեզերական գործակալության պատվերով ստեղծված «Հյույգենս» տիեզերական ապարատը իջել է Սատուրնի Տիտան արբանյակի վրա, դա եղել է պատմության մեջ Արեգակնային համակարգում տիեզերական մարմնի վրա կատարված առաջին փափուկ վայրեջէքը:

2010 — Չիկագոյի համալսարանի «Գիտնական-ատոմաբանների բյուլլետեն» ամսագրում, որը ստեղծել են 1947 թվականին ամերիկյան ատոմային ռումբի ստեղծողները, աշխարհի վերջի ժամացույցույցի սլաքը մեկ րոպեով հետ է տարվել՝ այսինքն որոշակիորեն հետաձգվել է ապոկալիպսիսը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am