Բռնության օջախներ․ որտե՞ղ կարող են բռնկվել պատերազմներ 2021 թվականին
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
vm.ru-ն գրում է, որ 2020 թվականը դարձել է 21-րդ դարի ամենաարյունալի տարիներից մեկը: Իրանի և ԱՄՆ-ի հակամարտությունը հանգեցրել է իրանցի գեներալ Քասեմ Սոլեյմանիի մահվան և Իրաքում հարձակման ամերիկյան հենակետերի վրա: Թուրքիան և Ռուսաստանը գրեթե բախվել են սիրիական Իդլիբի շուրջ, որտեղ մարտերում զոհվել են տասնյակ թուրք և հարյուրավոր սիրիացի զինվորներ: Լիբիայում, Թուրքիայի աջակցությամբ, Տրիպոլիի կառավարությունը մայրաքաղաքից հեռացրել է Լիբիայի Խալիֆա Հաֆթարի ազգային բանակի ուժերին: Իսկ Անդրկովկասում Ադրբեջանը ջախջախել է Հայաստանին և զգալի տարածքներ վերադարձրել Ղարաբաղում:
Սակայն աշխարհում դեռ կան շատ սթրեսային կետեր: Որտե՞ղ է առավել սրվելու իրավիճակը:
Ըստ փորձագետ, արևելագետ Կիրիլ Սեմյոնովի 2021 թվականին Աֆրիկայում են հնարավոր բռնության նոր բռնկումներ․ «Ամենապայթյունավտանգ իրավիճակը աֆրիկյան Սահելի, Սահարայի և Անդսահարայի երկրներում և մի փոքր ավելի հարավ՝ Նիգերիայում են, որտեղից անկայունությունը տարածվում է դեպի Մոզամբիկ: Տեղական իշխանություններն այնտեղ չափազանց թույլ են: Այդ շրջանները բավական հեռու են աշխարհի գլխավոր խաղացողներից: Հաշվի առնելով այն փաստը, որ Ֆրանսիան և ԱՄՆ-ը չունեն բավարար ուժ միջամտելու նման տարածաշրջանում տեղի ունեցող իրադարձություններին, այնտեղ ակտիվորեն գործում են «Իսլամական պետություն»-ը, «Ալ-Քայդա»-ի տարբեր կառույցները և «Բոկո Հարամ»-ը: Հակասություններ կան ազգային խմբերի միջև, ինչպիսիք են տուարեգները, հաուսները»:
Նաև, նրա կարծիքով, Բիրման, Հնդկաստանը և Հնդկաչին թերակղզին բախման մեծ ներուժ ունեն ռոհինգյա ցեղերի և իսլամական խմբավորումների պատճառով: Հին հակամարտություններից Սեմենովն առանձնացրել է Աֆղանստանը, Քաշմիրը (Հնդկաստան-Պակիստան դիմակայություն), Պաղեստինը (Համաս-Իսրայել դիմակայություն) և Սիրիա, որտեղ կառավարությունը կրկին կարող է փորձել ուժով հետ վերցնել Իդլիբ նահանգը:
Իսկ ի՞նչ իրավիճակ է Ռուսաստանին մոտ հետխորհրդային տարածքում:
ՄԳԻՄՈ-ի միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Ալեքսեյ Տոկարևը կարծում է, որ 2021 թվականին, չնայած հակամարտության գոտիների առկայությանը, իրավիճակը վերահսկողությունից դուրս չի գա: Նա համոզված է, որ Վրաստանը չի փորձի վերադարձնել Հարավային Օսիան և Աբխազիան, Մոլդովայում նոր իշխանությունները՝ նախագահ Մայա Սանդուի գլխավորությամբ, կխորացնեն Մոսկվայի դեմ հռետորաբանությունը և կպահանջեն Մերձդնեստրից ռուս խաղաղապահների դուրսբերումը և 14-րդ բանակի մնացորդները, սակայն սրացում չի ակնկալվում: Ըստ փորձագետի՝ ոչ ոք չի ցանկանում կրկնել Միխայիլ Սահակաշվիլիի ճակատագիրը, և Սպիտակ տան մի քանի «մուտքեր» օգտագործելով բռնազավթված տարածքները բռնի ուժով վերադարձնելու փորձը վատ սցենար է:
Տոկարևը կարծում է, որ Ղարաբաղում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև նոր սրացման հավանականությունը նվազեցնում է ռուս զինվորականների ներկայությունը, բայց Ուկրաինայի իշխանությունները կարող են ոգեշնչվել Բաքվի հաջողություններից։ «Ուկրաինային շատ են ոգևորվել Ղարաբաղում Ադրբեջանի հաջողություններից, հակաօդային պաշտպանությունը ճնշելու, զինված ուժերը և ռազմական տեխնիկան ոչնչացնելու հարցում թուրքական անօդաչու սարքերի հաջողությունից: Ուկրաինական «բազեները» կփորձեն սրել իրավիճակը Դոնբասում, բայց Ռուսաստանը կհիշեցնի, որ Մինսկի համաձայնագրերին այլընտրանք չկա, և իրավիճակը նույնը չէ, ինչ Ղարաբաղում էր»,- ասել է Տոկարևը: Քաղաքագետը նաև համոզված է, որ Կիևի ռազմական գործողությունների դեպքում Դոնեցկը և Լուգանսկը կպատասխանեն «համարժեք»:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
