Ադրբեջանը ձախողվել է դեռևս սեպտեմբերի 28-29-ին
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
1or.am կայքի զրուցակիցը ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանն է։
—Պարոն Նահապետյան, Արցախի ՊԲ իրականացրած գործողությունների արդյունքում ոչնչացվել է ադրբեջանական բանակի կենսական կարևորության նավթամթերքի հերթական մեծ պահեստ։ Երեկ հայկական կողմն ավելի վճռակա՞ն էր իր գործողություններում։ Ինչ կասեք ինչպիսին է իրավիճակը այսօր։
— Կարծում եմ, որ Ադրբեջանի զինված ուժերի գործողությունները և այն խնդիրները, որ դրված է եղել իրենց առջև ձախողվել է դեռևս սեպտեմբերի 28-29-ին։ Որովհետև այն, որ նրանք կայծակնային հարվածով փորձեցին, բայց չկարողացան ճեղքել Արցախի ինքնապաշտպանական ուժերի կողմից զբաղեցրած բոլոր բնագծերը և հյուսիսային և հարավային և հարավարևելյան ուղղություններով։ Եվ այն ինչ հիմա կատարվում է, այդ օրերի տրամաբանական շարունակությունն է։ Այսինքն նրանց հարձակումները բոլոր ուղղություններով այլևս և ռազմավարական և մարտավարական առումով դատապարտված է ձախողման։ Նրանք փորձում են ձեռք բերել որոշակի բարձրունքներ, բայց այն որ նրանք պլանավորել էին կայծակնային հարվածով որոշակի ճեղքումներ իրացնել, դրանք ձախողված են։ Իսկ հայկական կողմը դեռևս լայնածավալ հարձակման չի անցել, և եթե մենք ունեցել ենք որոշ դիրքային կորուստներ, ապա մեր նպատակը եղել է միայն այդ դիրքերը հետ բերելը։ Բայց այնուամենայնիվ եթե լինի հակահարձակում, որի համար մեզ անհրաժեշտ են որոշակի ռեսուրսներ և տեխնիկական և մարդկային, ապա կարծում եմ, որ Ադրբեջանի բանակը այս 12 օրվա ընթացքում բարոյալքվել է, որովհետև նրանց զինծառայողներին և սպաներին, ինչու չէ նաև նրանց կողմից կռվող ահաբեկչական խմբերին ներկայացվել է, որ նրանց հաղթանակը շատ արագ է լինելու, իսկ հիմա բոլոր ուղղություններով նրանց կազմակերպած հարձակումները կասեցված է, և նրանց անձնակազմի մոտ, չեմ ուզում ասեմ խուճապային, բայց այնուամենայնիվ բարոյահոգեբանական վիճակի կտրուկ անկում կա և եթե հայկական կողմը որևէ ուղղությամբ փորձի ճեղքել նրանց պաշտպանությունը, ապա նրանց մոտ կստեղծվի խուճապ ոչ միայն այդմ, այլ մյուս բոլոր հատվածներում։
—Երեկ, պաշտոնապես հայտարարվեց՝ հարավարևելյան ուղղությամբ առավոտյան հրթիռակոծության հետևանքով հակառակորդը թողել է 60 զոհ, իսկ երեք բրիգադի մնացորդները, խուճապի մատնվելով, փախել են։ Կներկայացնեք՝ երեք բրիգադն ի՞նչ է ներկայացնում, որքա՞ն մարդու մասին է խոսքը։
—Այո, բայց այդտեղ չի ասվում թե ինչ բրիգադի մասին է խոսքը, քանի որ կա և հրաձգային, և մոտոհրաձգային: Կախված դրանից անձնակազմի քանակը լինում է տարբեր։ Բայց կարծում եմ, որ այդ բրիգադները, որոնք հարավարևելյան ուղղությամբ առաջխաղացել են, ոչ թե ոչնչացվել են, այլ դրանց մի մասը՝ անձնակազմի և տեխնիկայի փախուստի են դիմել։ Ամենայն հավանականությամբ այդ բրիգադները հայտնվել են ծուղակում, կրակային պարկում, այսինքն մեր կողմը որոշակի նահանջել է և հակառակորդին ներքաշել է առաջանալ և զբաղեցնել մեր բնագծերը,բայց այդ քայլով հայկական կողմը ծուղակն է գցել նրանց և նրանք հայտնվել են մեր բանակի հրթիռահրետանին հարվածների տակ։ Եվ քանի որ նրանք պատրաստ չեն եղել այդ ամենին՝ հայտնվել են խուճապի մեջ և փախուստի են դիմել։ Չեմ կարծում, որ այդ ամբողջ բրիգադը և տեխնիկան ոչնչացվել է, բայց ակնհայտ է, որ նրանք բազմաթիվ զոհեր թողնելով հետ են շպրտվել։
—Ինչպե՞ս եք գնահատում ընդհանուր մարտական գործողությունները:Մեկ հայտարարվում է մեր առաջխաղացման մասին մեկ պաշտպանության։ Առհասարակ կներկայացնեք իրավիճակը։
— Պատերազմի ժամանակ դու կարող ես վերցնել ինչ-որ դիրքեր, գրավել ինչ-որ բարձունքներ, այնուհետև նահանջել ու հետո էլ այլ ուղղությամբ դիրքեր վերցնել։ Այս ամենը պետք է ընկալել, և եթե մենք ինչ որ բարձունք տվել ենք, դա չի նշանակում, որ պարտվել ենք։ Եթե սկզբից նահանջ ես ապրում, մարդկանց մոտ առաջանում է զգացողություն, որ պարտվում ենք, բայց պատերազմի ժամանակ կա ռազմական խորամանկություն և անհրաժեշտության դեպքում, այո կարող ենք որոշակի բարձունքներ և տարածքներ տալ և հակառակորդին ներքաշել այն ծուղակի մեջ, որի մեջ այսքան ժամանակ հայտնվել են։ Կարծում եմ, որ մարդիկ պետք է մի փոքր համբերատար լինեն, քանի որ որոշակի բարձունքներ զիջելը ոչինչ չի նշանակում, քանի որ ես էլի եմ ասել և ասում եմ, որ հակառակորդը ձախողվել է,քանի որ այն խնդիրը որ դրված էր նրանց առջև չի լուծվել։ Եվ ակնհայտ է, որ այդ խնդիրը ցանկացած ուղղությամբ այլևս լուծել չեն կարող։ Եվ կարծում եմ, որ եթե մեր բանակի կողմից որոշակի նահանջ լինի դա լինելու է միայն թշնամուն ծուղակը գցելու համար։ Մեր բանակը բավականին փայլուն է աշխատում։ Իսկ թե ինչ կլինի հետագայում պետք է սպասենք, քանի որ վերջին օրերին միջազգային կառույցների կողմից ավելի առարկայական է հնչում կրակի դադարեցումը և այս խնդիրը բանակցային փուլ տեղափոխելը։ Նաև ակնհայտ է հնչում այն, որ Ադրբեջանի կողմից կռվում են ահաբեկիչները և այս ամենից բխող բոլոր հետևանքները կրում են այդ երկու պետությունները։ Հաշվի առնենք նաև այն, որ Ռուսաստանի և Ադրբեջանի սահմանագիծ Դաղստանի տարածքում վերջերս նոր ղեկավար նշանակվեց, ով մասնագիտությամբ զինվորական է և մասնագիտացված է հակաահաբեկչական գործողությունների պայքարում գեներալ-գնդապետ Մելիքովն է։ Եվ դա պատահակն չի, քանի որ նրա նշանակվելու հենց հաջորդ օրը նա պարոն Նարիշկինի հետ համատեղ հայտարարությամբ հանդես եկավ Ադրբեջանի տարածքում ահաբեկչական խմբավորումների վերաբերյալ։ Եվ կարծում եմ, որ Ադրբեջանը և Թուրքիան այլևս հայտնվել են այն ծուղակում, որը պատրաստել էին հայկական կողմի համար, այն է մասնակից դարձնել իսլամական գործոնը և մի քանի տասնյակ հազար իսլամիստ ներգրավվել այս գործողություններում հաշվի առնելով, որ Ադրբեջանի զինված ուժերի այն ստորաբաժանումներն են կռվում հայերի դեմ, ովքեր հանդիսանում են Ադրբեջանի տարածքում բնիկ ժողովուրդների ներկայացուցիչներ։ Եվ Ալիևը այդ քայլով նաև լուծում էր ազգային փոքրամասնությունների անջատողական և արդարացի տրամադրությունը։ Եվ եթե Ադրբեջանում գնան իշխանափոխության,ապա այդ զոհված ազգային փոքրամասնությունների՝ թալիշների, ավարների, լեզգիների և մյուսների հարազատները կլինեն առաջին շարքերում։
Սոնա Գիշյան
