Die Welt (Գերմանիա). Ինչպես դեղահաբը հեղաշրջեց կանանց սեռական կյանքը
ՖՈՏՈ
1960 թվականի օգոստոսին շուկայում հայտնվեց «Էնովիդ» դեղանյութը, որի օգնությամբ կանայք կարողացան պաշտպանվել հղիությունից: Դեղորայքի պատրաստմանը նպաստել են սկանդալային ֆեմինիստն ու արտասովոր բժիշկը: Այս մասին գերմանական “Die Welt” թերթում գրել է լրագրող Ֆիլիպ Կասսիրը:
Ամեն ինչ սկսվել է 1920 թվականին, երբ ֆեմինիստ բուժքույր Մարգարետ Սենգերի մոտ հորմոնալ պատրաստուկի օգնությամբ՝ հղիությունից պաշտպանվելու գաղափար է առաջացել: 1950 թվականին Նյու Յորքում Սենգերը ծանոթացել է բժիշկ Գրեգորի Պինկուսի հետ, ով Բոսթոնից 65 կմ հեռավորության վրա հորմոնների հետազոտությունների համար լաբորատորիա էր հիմնել: Նախագիծը ֆինանսավորելու հարցում նրան օգնել է կենսաբան Քեթրին Մակկորմիկը: Վերջինս բավականին համեստ ներդրում է արել, ինչի մասին Պինկուսն ավելի ուշ ասել է, որ չնայած դա ծիծաղելի գումար էր՝ ինքն, այնուամենայնիվ, համաձայնել է աշխատել:
Դեղահաբի մշակման գործընթացի կարևորագույն խնդիրն էր՝ գտնել կանացի հորմոններ էստրոգենների և գեստագենների այնպիսի կոմբինացիա, որը նվազագույն կողմնակի ազդեցություններ կառաջացներ: Հորմոնները կանխում էին ձվազատումը (овуляция), ինչպես նաև սպերմատոզոյիդների՝ արգանդ ներթափանցելը:
1957 թվականին դեղորայքի արտադրությունը թույլատրվել է: Հատկանշական է, որ այն պաշտոնապես հայտարարվել է որպես դաշտանային ցիկլի խանգարումների դեմ պայքարի միջոց:
1960 թվականին ԱՄՆ-ի դեղատները սկսել են «Էնովիդը» վաճառել՝ որպես հակաբեղմնավորիչ: Որոշ ժամանակ անց «Թայմ» ամսագրի համարներից մեկում գրվել է, որ «Էնովիդը» ԱՄՆ-ի բնակչության զգալի մասի սեռական կյանքն ավելի ազատ է դարձրել, և որ ապագայում նույնը տեղի կունենա մի շարք այլ երկրներում:
Գերմանիայում «Շերինգ» ընկերությունը սկսել է դեղորայքը վաճառել «Անովլար» անվան տակ: Սկզբում բժիշկներն այն նշանակել են միայն ամուսնացած կանանց, ովքեր շատ երեխաներ են ունեցել: Հաբի ընդունման մեթոդը վերարտադրել է կանանց դաշտանային ցիկլը. հաբը պետք էր ընդունել երեք շաբաթ անընդմեջ, այնուհետև մեկ շաբաթ դադար տալ:
1968 թվականի հուլիսի 25-ին Հռոմի Պապ Պողոս VI-ը հավատացյալներին արգելել է օգտագործել արհեստական հակաբեղմնավորիչներ: Աշնանը Պապը եպիսկոպոսներին խնդրել է արտահայտել սեփական կարծիքը, ինչի արդյունքում պարզվել է, որ 25-ից միայն 7-ն էր դեմ հղիության արհեստական ընդհատմանը: Պապը, սակայն, կիսել է փոքրամասնության կարծիքը:
Բարձրագույն հոգևորականները չեն կարողացել ժխտել իրավիճակի անհեթեթությունը, երբ ժուժկալ կենսակերպ վարելու երդում տված՝ հիմնականում՝ տարեց տղամարդկանց հավաքը որոշումներ էր կայացնում երիտասարդ կանանց սեռակա կյանքի վերաբերյալ:
Այսպիսով, դեղահաբը դարձել է պաշտպանվելու ամենահուսալի միջոցը, հատկապես՝ համատեղ ապրող զույգերի համար:
Այժմ կողմնակի ազդեցությունների շուրջ նոր քննարկումներ են ծավալվում. հորմոնալ համակարգին միջամտելը կարող է ցավ, թրոմբոզ և ընկճվածություն առաջացնել, բացի դրանից, դեղամիջոցի ընդունման հետ կապված՝ մահվան դեպքեր են գրանցվել: Տղամարդկանց համար հաբեր մշակելու փորձերն անհաջող են եղել, քանի որ փորձարկվողները չեն դիմացել վառ արտահայտված կողմնակի ազդեցություններին:
Անվիճելի է, որ սա դժվարությամբ տարած հաղթանակ է, որն ապացուցում է՝ փոփոխությունները միշտ հնարավոր են, նույնիսկ երբ ժամանակի ոգին դրանք անհնարին է դարձնում:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Լիլիթ Ամիրաղյանը:
