Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ո՛չ Սահարան, ո՛չ էլ Ատակաման... Ամենաչորային վայրը Անտարկտիդայում է

ՎԻԴԵՈ

Մենք գիտենք, որ...

Աշխարհի ամենաչոր վայրը Սահարա և Ատակամա անապատներն են:

Իրականում այդպես չէ:

Աշխարհի ամենաչոր վայրը գտնվում է Անտարկտիդայում: Օրինակի համար ասենք, որ եթե որևէ վայրում լինում են տարեկան միջինը 250 միլիմետր տեղումներ, այդ տարածքը համարվում է անապատ: Աֆրիկայում գտնվող Սահարա անապատում տարեկան լինում են 25 միլիմետր տեղումներ, իսկ ահա Չիլիում գտնվող Ատակամա անապատում՝ 0,1 միլիմետր. փաստորեն Ատակաման Սահարայից 250 անգամ չորային է: Եթե խորանաս Անտարկտիդայում, կարող ես հասնել երեք, այսպես կոչված, Մակ–Մերդոյի «չոր դաշտավայրերից» մեկին (Վիկտորիայի, Ռայտի և Թեյլորի դաշտավայրեր): Այս տարածքը կազմում է Անտարկտիդայի մոտավորապես 0,03%–ը և ազատված է սառույցից ու ձյունից: Անտարկտիդայի սպիտակ սառցաժայռերի հարևանությամբ այս տարածքը կարծես սև կետ լինի: Այստեղ արդեն 8 միլիոն տարի փչում է կատաբատիկ քամի (մոլորակի ամենաարագ քամին, որի արագությունը երբեմն հասնում է 320 կիլոմետր/ժամի), որը և չորացնում է օդը: Այս քամին առաջանում է սառը և խիտ օդի ծանրության ուժի ազդեցությամբ մեծ արագությամբ ներքև իջնելով, որի արդյունքում 100 %–ով գոլորշիանում են ճանապարհին հանդիպած ձյունը, սառույցն ու ջուրը: Ջերմաստիճանը այստեղ երբեմն հասնում է մինչև –50 աստիճանի ըստ Ցելսիուսի, իսկ տարվա 4 ամիսը այստեղ բևեռային գիշեր է: Ասենք, որ «չոր դաշտավայրերի» որոշ հատվածներում արդեն երկու միլիոն տարի է՝ տեղումներ չեն եղել: Չնայած դրան, դաշտավայրերում այնուամենայնիվ ջուր կա՝ աշխարհի ամենաաղի լճերի տեսքով: Քանի որ երբեմն այս տարածքներում ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև 0, լճերի ջրերը որոշ տեղերում հալվում են՝ տարածքին տալով տրոպիկական հանգստավայրի տեսք: Անգամ ամենախոշոր լճերում բևեռախույզները զբաղվում են դրայվինգով: Ասում են, որ լճերից մեկի հատակին սատկած փոկ կա, որը երևում է , երբ ջուրը հալված է լինում: Թե որտեղից է այն հայտնվել այստեղ, անհայտ է: Այս սատկած փոկին չհաշված՝ այս տարածքում կենդանական և բուսական աշխարհ համարյա չկա: Եղանակը այստեղ այնքան խստաշունչ է, որ անգամ բակտերիաների քանակն է սահմանափակ: Ի դեպ, սա այնքան դուր է եկել աստղագետներին, որ նրանք մարսագնացներն այստեղ են փորձարկում՝ համարելով, որ բացի այն, որ այստեղ կյանք չկա, նաև այստեղի եղանակային պայմաններն են նման մարսայինին: Այստեղ չնայած կյանքը շատ սակավ է, բայց այնուամենայնիվ կա՝ բակտերիաների և ջրիմուռների տեսքով: Այստեղ ավազը սառչում է բետոնի պես և առաջացնում ցանցանման նախշ, որի խորքում էլ հենց լինում է թեթև խոնավություն: Հենց այդտեղ էլ ապրում են միաբջիջ ջրիմուռները, որոնց, բացի խոնավությունից, մի քիչ էլ լույս է պետք: Իսկ որտեղ կա ջրիմուռ, լինում են նաև նրանցով սնվողներ: Դրանք երեք տեսակի միկրոսկոպիկ՝ մեկ միլիմետրից փոքր չափերի որդեր–նեմատոդներ են: Ահա և այս տարածքի ամբողջ օրգանական աշխարհը: Ի դեպ, չմոռանանք նաև այնտեղ գտնվող բևեռախույզներին: 

Պարզ է, որ Մակ–Մերդոյնում զբոսաշրջիկ չկա: Անգամ շատ ցանկանալու դեպքում դա համարյա անհնար է, քանի որ այդտեղ հասնելու համար մոտավորապես 50 կիլոմետր քայլել է պետք: Անգամ ուղղաթիռի և ինքնաթիռի համար է վտանգավոր այստեղ վայրէջք կատարել: Բայց ցանկացած դեպքում այստեղ էլ հիշարժան վայրեր կան: Օրինակ, ինչքան էլ զարմանալի լինի, այստեղ կարելի է սելֆի անել Լենինի կիսանդրու հետ, որըը գտնվում է խորհրդային բևեռախույզների՝ 1958 թվականին հիմնադրած, բայց ընդամենը երկու շաբաթ անց լքված կայանում: Հավանական է համարվում, որ կայանի փակման պատճառը եղել է մի շատ պարզ բան՝ այնտեղ ոչինչ չկա անելու:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

«Բավարիան» մի քանի ամսով զրկվեց առաջատարից. ակումբը հայտարարություն է տարածելԲրազիլիայի հարավում փոթորկի հետևանքով զnhվել է 3 մարդ, վիրավnրվել՝ շուրջ 60 բնակիչՄեդիայից կարծիք. Ինչո՞ւ Թուրքիան չի բացի իր սահմանը Հայաստանի հետԶելենսկին վերջին շրջանում ԵՄ երկրների հետ սկսել է խոսել այնպես, կարծես դրանք իր սեփական վասալներն են. ԶախարովաԻրանի ԶՈւ-ն խnցել է ամերիկյան թվով 58-րդ MQ-9 ԱԹՍ-ն«Գյումրին մեր քաղաքն է». Նոր սկանդալ է հասունանում Հայաստանում գտնվող ռուսական ռազմաբազայի շուրջԱշխարհաքաղաքական հսկաների Շենժենի բենեֆիսն ու անկայուն աշխարհակարգի խորհրդանշական արտացոլումը. «Փաստ»Վթարային ջրանջատում Երևանի Աջափնյակ վարչական շրջանումԵս ձեռքերս լվանում եմ. Մոուրինյուն հեռացել է մամուլի ասուլիսից՝ Ռոնալդուի մասին հարցից հետոՌԴ զինուժը ոչնչացրել է ուկրաինական 275 անօդաչու թռչող սարքԳերմանիայում շուրջ 87,000 մարդ է մասնակցել երիտասարդական բողոքի ցույցերինԱռասպելացված հին պատմությունների ու գաղափարախոսությունների տարասեռ համադրությունը. «Փաստ»Զինվորականի համազգեստը, ուսադիրները, պատիվը խայտառակ անողները դարձել են բանակի դեմքն ու հրաման տվողները․ Տիգրան ԱբրահամյանՀայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Լիտվայի հետ. պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 21)Ժամանակի ընթացքում Հայաստանը դուրս կգա և՛ ԵԱՏՄ-ից, և՛ ՀԱՊԿ-ից. ի՞նչ հետևանքների է պետք սպասել. «Փաստ»«Նարեկիցս հետո հանուն մեր աղջիկների ապրեցինք». կրտսեր սերժանտ Նարեկ Սարգսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 9-ին Ջրականում. «Փաստ»Ո՞ւմ է բաժին հասնելու առաջին և ամենաուղիղ հարվածը. «Փաստ»Արաղչին հայտարարել է, որ Իրանը մտադիր չէ հարստացված ուրան արտահանել երկրիցՏարադրամի փոխարժեքները նոյեմբերի 21-ին«Գուցե իր հույսն արտահերթ ընտրոււթյունների իմաստով հանկարծակիությունն է, որ ընդդիմությունը չկարողանա համախմբվել». «Փաստ»Փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման հիմնադրամ կստեղծվի. նախագիծ. «Փաստ»Կոնկրետ քայլերն ու գործողությունները միայն կարող են որևէ բան «ասել». վստահության բացակայությունն ու «հեղափոխության սինդրոմը». «Փաստ»Կկուն կանչե՞ց. որտեղի՞ց են գալիս Փաշինյանի նյարդայնության գրգիռները. «Փաստ»Ուսուցիչների որքա՞ն թափուր հաստիք կա դպրոցներում. «Փաստ»300 հազար դրամ տուգանք՝ 700 միլիոնանոց «ջեքփոթի» դիմաց. ինչպես են համայնքային բյուջեները վերածվել ընտանեկան բիզնեսի. «Փաստ»Քաղաքական խոհանոցի «ֆիրմային» ուտեստը. «Եթե պարտվեմ, կհեռանամ». «Փաստ»Ռուբիոն անհրաժեշտ է համարել ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ առաջնորդների պարբերական խորհրդակցություններըԱռաջին կուրսեցիների ուսման վարձը կփոխհատուցվի 100%-ով, ուսանողները կստանան նաև կեցության աջակցություն․ նոր նախագիծԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ ԱդրբեջանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՏրանսպորտային երթևեկության վերականգնումը Ղրիմի կամրջով կտևի մոտ 2 տարի. WSJԵրևանի և Բաքվի միջև կայուն խաղաղությունը առանցքային գործոն է Հարավային Կովկասի բարգավաճման համար․ ԶախարովաՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ինԲացահայտվել է 247,100 տուփ ծխախnտային արտադրանքի անօրինական տեղափոխման դեպքԱզգերի լիգայի 2026/27 մրցաշրջանի փլեյ-օֆֆի և եզրափակիչ փուլի զույգերը հայտնի ենՈւկրաինացիները պետք է հասկանան, թե ինչ է թաքնված Արևմուտքի աջակցության հետևում. ՊուտինՍամվել Մկրտչյանը նշանակվել է ՌԴ-ում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանԲեռլինում երիտասարդությունը դուրս է եկել ցույցի՝ բnղոքելով զորակոչի դեմՎահան Հունանյանը նշանակվել է Լեհաստանում ՀՀ արտակարգ ու լիազոր դեսպան
Ամենադիտված