Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ինչո՞ւ է բանանը համարվել «վնասակար»

ՎԻԴԵՈ

Մենք գիտենք, որ...

Բանանը աճում է ծառի վրա, ավելին, կարծիք կա, որ այն աճում է... արմավենու վրա:

Իրականում այդպես չէ:

Որքան էլ զարմանալի է, բայց «բանանենին» իրականում խոտաբույս է՝ իր հատապտուղներով՝ բանաններով: Ըստ սահմանման, խոտաբույսը ունենում է չկեղևակալող ցողուն, որը տարվա վերջում ոչնչանում է մինչև արմատը, հատապտուղը փափուկ ու հյութեղ է և ունի մեկ կամ մի քանի սերմեր, իսկ ծառը երկարակյաց բույս է՝ բազմամյա փայտացող ցողուններով և արմատներով: Բուսաբանության տեսանկյունից բանանը հանդիսանում է բազմասերմ և հաստակեղև պտուղ: Բանանի բույսը ունենում է 1–ից 5 մետր բարձրություն (նայած տեսակին) և լայն տերևներ: Մշակովի բանանի պտուղներում հաճախ բացակայում են սերմերը, որոնք պետք չեն վեգետատիվ բազմացման ժամանակ: Նրանք ունենում են մինչև 15 սմ երկարություն՝ 3–4 սմ տրամագծով: Պտղաբույլերը կարող են կազմված լինել 300 պտղից և ունենալ մինչև 50–60 կգ կշիռ:

Բանանի բույսը, ի տարբերություն այլ խոտաբույսերի, չնայած ծաղկելուց ու բերք տալուց հետո իրոք ոչնչանում է, բայց նրա փոխարեն արմատից անմիջապես աճում է այլ ցողուն՝ տարվա մեջ աճելով 50 սանտիմետրից մեկ մետրի չափով:

Բանանի հայրենիքը Մալազիան է, որտեղ այն աճեցվում է արդեն 10 հազար տարի: Վայրի բանանները, որոնք դեռ կարող են հայտնվել Հարավ–արևել յան Ասիայում, պարունակում են խոշոր, պինդ սերմեր և շատ փոքր քանակությամբ ուտելի փափուկ նյութ: Նրանք փոշոտվում են չղջիկների միջոցով:

Սուպերմարկետներից մեր գնած բանանները մշակաբույսեր են, որոնք ընտրվել են ֆերմերների կողմից իրենց հյութեղ ուտելի մասի և կորիզների բացակայության շնորհիվ և աճեցվել վեգետատիվ եղանակով: Մշակովի բանանի պտուղը քաղցր է և համեղ, բայց ստերիլ, նա սերունդ չի տալիս: Այս բանանը չի կարող վերարտադրվել առանց մարդու օգնության: Փաստորեն, բանանի բույսի գենետիկ ֆոնդը չի փոփոխվել արդեն 10 000 տարի: Այս ամենն այս բույսին խիստ զգայուն է դարձրել տարբեր հիվանդությունների նկատմամբ: Որոշ տեսակներ արդեն իսկ ոչնչացել են սնկասպան դեղերի (ֆունգիցիդների) նկատմամբ կայուն սնկային հիվանդությունների պատճառով: Եթե մոտակա ժամանակներս չստեղծվի գենետիկորեն մոդիֆիկացված բանանի նոր բույս, ապա չի բացառվում, որ ընդհանրապես կարելի է մոդիֆիկացված բանանի նոր բույս, ապա չի բացառվում, որ ընդհանրապես կարելի է մոռանալ բանանի մասին: Խնդիրը, ի դեպ,  շատ լուրջ է: Բանանը շահութաբեր պտղի տեսակ է աշխարհում: Նրա վաճառքը տարեկան կազմում է 12 միլիարդ դոլար, այդ ոլորտում զբաղված է շուրջ 400 միլիոն մարդ, որոնցից շատերը ապրում են աղքատության գծից ցածր:

Բանանի մեծ մասը գալիս է արևադարձային տաք երկրներից, սակայն զարմանալիորեն բանանի խոշորագույն եվրոպական արտադրողը Իսլանդիան է: Այնտեղ բանան աճեցնում են խոշոր ջերմոցներում, որտեղ օգտագործում են բիոթերմալ ջրերով ջեռուցում: 

Պարզվում է՝ «բանանային պատերազմ» եղել է ոչ միայն Հայաստանում (խոսքը բանանի ներկրման մենաշնորհի դեմ աղմուկի մասին է): Օրինակ, 1930–ական թվականներին նացիստական Գերմանիայում բանանը հայտարարվեց «ոչ հայրենասիրական» միրգ (դրա գնման համար անհրաժեշտ գումարը այլ նպատակով կարելի էր օգտագործել): Այս միջոցառման շրջանակներում գերմանացի բժիշկները հանդես եկան բանանի «վտանգավորության մասին նախազգուշացմամբ»՝ իբր թե բանանի օգտագործումը բերում է ստամոքսի անանցանելիության: Մրգի խանութների կարգադրիչները պետք է պաստառներ փակցեին՝ այսպիսի նշագրումով. «Իսկական հայրենասերն ուտում է միայն գերմանական խնձոր»: Իսկ ահա ներկայիս Չինաստանում արգելված է հեռուստատեսությամբ ուղիղ հեռարձակմամբ «գայթակղիչ կերպով բանան ուտելը». պարզ է, թե ինչի պատճառով:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

Ուժգին երկրաշարժ` ԻրանումՌԴ ՊՆ․ «Գերան» ԱԹՍ-ները հարվածել են Ուկրաինայի նավթավերամշակման գործարանինԿալիֆոռնիայում երեկույթի ժամանակ քրեական խմբավորումների միջև կրակnցների հետևանքով ինը մարդ վիրավnրվել էՍտեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է«Ռուսաստանը չի՞ վճարում, կտրականապես համաձայն չենք». Փաշինյանը զայրացել է, երբ Եվրասիական տնտեսական միությունը (ԵԱՏՄ) հայտարարել է Հայաստանի համար կազմակերպությունից դուրս գալու գինը«Իմ ընկերը»․ Թրամփը Պուտինի հետ լուսանկար է հրապարակելՎթարային ջրանջատում Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանումՀայաստանը մեծապես կարևորում է Լիբանանի հետ քաղաքական բարձր մակարդակի երկխոսության ամրապնդումը. Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձը՝ Լիբանանի վարչապետինՖրանսիայում թանկացումների դեմ բողոքի ցույցերի ընթացքում 144 մարդ է ձերբակшլվելԻրանը Բահրեյնում ամերիկյան «Patriot» համակարգերի երկու ռադարի է հարվшծել. ԻՀՊԿՂազախստանը, Վրաստանը և Հայաստանը խստացնում են ռուսների համար սահմանափակումներըՀրաչյա Քոչարի փողոցում բախվել են «Zeekr»-ը, «Mercedes»-ը և «Volkswagen»-ը. կան վիրավnրներԱրտաշատում բախվել են «ՎԱԶ 2107»-ը և «Volkswagen»-ը. հոսպիտալացված կաՖիդան․ Թուրքիան ԱՄՆ-ին և Եվրոպային նախազգուշացրել է Սիրիայում Իսրայելի հնարավոր գործողության մասինԻրանի ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է Բահրեյնում ամերիկյան Patriot համակարգերի ռադարներին հարվածելու մասինԻնչ իրավիճակ է ՀՀ ավտոճանապարհներինԱշխարհաքաղաքական խափանման եզրին. Կարո՞ղ է Հայաստանը մերձենալ Եվրամիությանը առանց Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները խզելուՏարադրամի փոխարժեքները նոյեմբերի 22-ինԺամանակ առ ժամանակ սպասվում են տեղումներ և քամու ուժգնացումՀայաստան՝ Բանկային աշխատողների օր. պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 21)Լույս չի լինելուԹրամփը նախազգուշացրել է ԱՄՆ սնանկացման վտանգի մասին և կոչ է արել վերացնել պետական պարտքի վերին շեմըՇվեդիան շենգենյան վիզաներ չի տրամադրի ռուս մարզիկներինԻրանը ցուցադրել է ստորգետնյա «հրթիռների քաղաք»Հայաստանը կընդունի բասկետբոլի կանանց Մ16 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունըՄայր Աթոռում կատարվել է 9 սարկավագների ընծայման կարգըԱՄՆ-ին սնանկացում է սպառնում, եթե չլուծվի պետական պարտքի վերին շեմի հարցը40 մարդ հոսպիտալացվել է անհայտ նյութի արտահոսքի պատճառով․ ՍլովակիաԻնչպե՞ս Հայաստանում ծնված երեխայի համար ստանալ ԱՄՆ քաղաքացիությունը հաստատող փաստաթուղթ, եթե ծնողներից մեկը ԱՄՆ քաղաքացի է«Jeep»-ը հետիոտնային անցման վրա վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինԻրավիճակը` ավտոճանապարհներին` 22:00-ի դրությամբԻրանի ՀՕՊ-ը ամերիկյան F-16 կործանիչ է խոցելԿիրակնօրյա Սուրբ պատարագներ՝ Արագածոտնի թեմումՄի շարք տարածաշրջաններում անձրև է տեղում․ միջպետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենԵս տեղափոխվում եմ Հայաստան. Դենիս Ջորկաեֆը առաջադրվել է որպես ՀՖՖ նախագահի թեկնածուԼևոն Աբրահամյանն ընտրվել է Հայաստանի նկարիչների միության նախագահՁախ ոտքից են վեր կացել. Զախարովայի կոշտ արձագանքը ԵվրոպայինՀրդեհ է բռնկվել Վանաձորի Բազում թաղամասում, տեղում աշխատում են հրշեջներըՖուտբոլի Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 14-րդ տուրում «Ուրարտուն» հաղթեց «Սյունիքին»Հունաստանի Ակրոպոլիսի թանգարանում բացվել է հին Հայաստանին նվիրված բացառիկ ցուցահանդեսԻՀՊԿ-ն հայտնել է Հորմուզի նեղուցի մոտակայքում 58-րդ ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ-ը խոցելու մասինՍպերցյանը վնասվածքից հետո վերադարձել է մարզադաշտ և հաղթել Ռոնալդուի ակումբի դեմ խաղումԹեհրանը ներկայացրել է իր ստորգետնյա «հրթիռային քաղաքը»Դանիան ԵՄ-ին առաջարկել է դադարեցնել Ռուսաստանի քաղաքացիներին զբոսաշրջային վիզաների տրամադրումըԻՀՊԿ գլխավոր հրամանատարը այցելել է կորպուսի նոր ստորգետնյա հրթիռային քաղաքը13-ամյա աղջիկ էր կյանքից հեռացել, էներգետիներ էր խմել. ի՞նչ է հայտնիՖուտբոլի Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 14-րդ տուրում «Ուրարտուն» հաղթեց «Սյունիքին»Դմիտրիև․ Պուտինն ու Թրամփը պաշտպանում են ավանդական քաղաքակրթական արժեքներըԻրանը ներկայացրել է ստորգետնյա «հրթիռային քաղաք»Չինաստանի հյուսիսարևմտյան մասում 5,6 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել
Ամենադիտված