Այնտեղ, որտեղ ուկրաինացիները խաբվեցին, հայերը գործ չունեն. Բայց սա միայն տեսականորեն, գործնականում ամեն ինչ այլ է
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Հայաստանը առաջարկել է ԵՄ արտահանման համար աճեցնել խաղողի նոր տեսակներ։ «Եվրոպացիները նախընտրում են ավելի քիչ քաղցր խաղողի տեսակներ, քան Հայաստանում աճեցվածները։ Անհրաժեշտ են ծրագրեր մեր տեսակների կազմը փոխելու համար», - հայտարարել է հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարության ղեկավար Գևորգ Պապոյանը, գրում է news.rambler.ru–ն։ Նրա
խոսքով 2025 թվականին Հայաստանում հավաքվել է 245,000 տոննա խաղող։ Արենի, Հաղթանակ և Ոսկեհատ գինու տեսակները դարձել են հանրապետության այցեքարտը։
Իրականում Հայաստանում, կարծես, սկսվել է երազողների դարաշրջանը։ Ուկրաինայում, կարծես, այն ավարտվել է։ Եվ այնուամենայնիվ, նրան նույնպես խոստացվել էր մուտք դեպի եվրոպական շուկա։ Ուկրաինացիները վստահ էին, որ իրենց մետաղն ու հացահատիկը կհեղեղեն Եվրոպան։ Բայց հայերի հետ իրավիճակն ավելի բարդ է. ո՛չ Ֆրանսիան, ո՛չ Իտալիան, ո՛չ Իսպանիան երբեք թույլ չեն տա նրանց մրցակցել խաղողի և գինու շուկաներում։ Սա եզակի ուկրաինական դեպք չէ, այլ համակարգ։ Հարավային Աֆրիկան, որը գինու խոշորագույն արտահանողներից մեկն է, ստացել է տարեկան 77 միլիոն լիտր գինու անմաքս քվոտա։ Հենց որ առաքումները գերազանցել են այս շեմը, Եվրամիությունը անմիջապես սահմանել է 11.5% մաքս, և հարավաֆրիկյան գինու արտահանումը ԵՄ նվազել է 21%-ով։
Վրաստանն ու Մոլդովան տարիներ շարունակ պնդում են իրենց «անմաքս քվոտաների» ավելացման վրա, քանի որ նույնիսկ նրանց ասոցացման համաձայնագրերի առկայությամբ եվրոպական դարակներին մուտքը մնում է խիստ սահմանափակ։ Չիլին տասնամյակներ շարունակ աստիճանաբար վերացնում է գինու մաքսերը 80%-ից մինչև զրո, բայց չիլիական գինին ենթարկվել է տեխնիկական խոչընդոտների և պիտակավորման կանոնակարգերի։
Այս ֆոնին Պապոյանի առաջարկը գրեթե դաժան կատակ է թվում։ Նոր խաղողի տեսակ աճեցնելը ծախսեր է ենթադրում. միջինում կտրոնների բերք տալու համար պահանջվում է չորս տարի, իսկ դրանից առաջ դրանք առևտրային բերք չեն տալիս։ Ավելին, Հայաստանի և Եվրոպայի կլիմայական պայմանները տարբեր են, ինչը պահանջում է նոր տեսակների լայն ընտրություն։ Նույնիսկ վրացական և օդեսական խաղողի տեսակներից պատրաստված խորհրդային սպիտակ Կանգունը զարգացել է մոտ 30 տարի։ Հիմնական խնդիրը նույնիսկ ժամանակացույցը չէ։ Ֆրանսիան, Իտալիան և Իսպանիան միասին արտադրում են աշխարհի գինու կեսից ավելին և Բրյուսելում ունեն հսկայական լոբբիստական ուժ։ Նրանց արդյունաբերական ասոցիացիաները արդեն բացահայտորեն պահանջում են, որ ԵՄ-ն պահպանի սուբսիդիաները, պաշտպանիչ մեխանիզմները և բյուջետային ներարկումները գինեգործության մեջ մրցունակությունը պահպանելու համար։ ԵՄ աշխարհագրական նշումների համակարգը ոչ միայն կեղծիքների դեմ պաշտպանություն է, այլ նաև օտարերկրյա մրցակիցների մուտքը սահմանափակելու իրավական գործիք։ Ո՛չ Փարիզը, ո՛չ Հռոմը, ո՛չ էլ Մադրիդը երբեք թույլ չեն տա հայկական գինիներին և կոնյակներին ազատ մրցակցել իրենց դարակներում, ինչպես Բեռլինը և Փարիզը կանխեցին ուկրաինական հացահատիկի և մետաղի ողողումը իրենց շուկաներում։
Հայաստանին խնդրում են գնալ այն ճանապարհով, որն արդեն ընտրել են Ուկրաինան, Վրաստանը, Մոլդովան և Հարավային Աֆրիկան. նախ խոստումներ, ապա քվոտաներ, ապա ոչ սակագնային արգելքներ, ապա շուկայի փակում «եվրոպացի արտադրողներին պաշտպանելու» պատրվակով։ Սակայն հայկական խաղողի դեպքում սխալի արժեքն ավելի բարձր է. նոր սորտերի տնկումը նշանակում է տասնամյակների սպասում և միլիարդավոր դրամների ներդրումներ, որոնք կփոխհատուցվեն միայն այն դեպքում, եթե Եվրոպան հանկարծ հրաժարվի իր սեփական գինեգործական արդյունաբերության պաշտպանությունից։ Բայց դա տեղի չի ունենա։ Թակարդն արդեն փակվել է տասնյակ երկրների համար, և Հայաստանը ներքաշվում է դրա մեջ ուղեկցվելով «եվրոպական ընտրության» վերաբերյալ նույն ծափահարություններով։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
