Ռուսաստանը պաշտոնապես դուրս է գալիս Եվրոպայի խորհրդի Խnշտանգումների դեմ կոնվենցիայից
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Ռուսաստանը պաշտոնապես դուրս է գալիս Եվրոպայի խորհրդի Խոշտանգումների դեմ կոնվենցիայից: Այս մասին նշվում է Եվրոպայի խորհրդի հայտարարության մեջ:
«Ռուսաստանի Դաշնության դուրս գալը «Խոշտանգումների և անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի կանխարգելման մասին» եվրոպական կոնվենցիայից ուժի մեջ է մտնում այսօր՝ 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ին։
Ռուսաստանի իշխանությունները Կոնվենցիան չեղարկելու իրենց որոշման մասին Եվրոպայի խորհրդին ծանուցել են 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Կոնվենցիայի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ դուրս գալն ուժի մեջ է մտնում ծանուցման օրվանից մեկ տարի անց։
Ռուսաստանի Դաշնությունը Կոնվենցիայի մասնակից պետություն էր 1998 թվականից։ 1998-ից 2021 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում Խոշտանգումների կանխարգելման կոմիտեն 30 այցելություն է կատարել Ռուսաստանի Դաշնություն, որոնց ընթացքում այցելել է ազատազրկման ավելի քան 450 վայր։ Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանի Դաշնությունը միակ մասնակից պետությունն էր, որն ուներ կոմիտեի այցելությունների զեկույցների և դրանց պատասխանների հրապարակումը չարտոնելու պաշտոնական քաղաքականություն, մինչդեռ եվրոպական բոլոր մյուս երկրները կողմ էին ավելի մեծ թափանցիկության։ Հետևաբար, հրապարակման համար արտոնվել է ընդամենը 4 այցելության զեկույց։ Չհրապարակված զեկույցները վերաբերում են պարբերական և հատուկ այցելություններին, այդ թվում՝ 2000-ից 2017 թվականներին Չեչնիա և Ուրալյան Հյուսիսային Կովկաս կատարած 10 այցերին։ Ռուսաստանը կարող է ցանկացած պահի արտոնել այս զեկույցների հրապարակումը։
2022 թվականի փետրվարին Ռուսաստանի Դաշնության կողմից Ուկրաինա լայնամասշտաբ Ներխուժումից ի վեր ընկած ժամանակահատվածում կոմիտեն բազմաթիվ հաղորդումներ է ստացել ռուս պաշտոնյաների կողմից կալանավորման վայրերում ենթադրյալ խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի մասին ոչ միայն Ուկրաինայի օկուպացված տարածքներում, այլև Ռուսաստանի Դաշնության ներսում։ Սակայն ռուսական իշխանությունների չհամագործակցելու պատճառով կոմիտեն չի կարողացել այցելություն կազմակերպել Ռուսաստանի Դաշնություն՝ իրավիճակն անձամբ ուսումնասիրելու համար։ Համագործակցության այս բացակայությունը հակասում է ուկրաինական իշխանությունների դիրքորոշմանը, որոնք շարունակում են թույլատրել կոմիտեի այցելությունները իրենց տարածքում գտնվող ազատազրկման ցանկացած վայր՝ Կոմիտեի կողմից ընտրված ցանկացած պահի։ Ավելին, Ուկրաինան նպաստում է թափանցիկությանը՝ կոմիտեի զեկույցների շարունակական ավտոմատ հրապարակման միջոցով։
«Ռուսաստանի Դաշնության դուրս գալը նշանավորում է երկրում կոմիտեի մոնիտորինգի մանդատի ավարտը։ Սա նաև նշանավորում է Ռուսաստանի Դաշնության ներսում ազատազրկման վայրերի ցանկացած անկախ մոնիտորինգի ավարտը։ Այնուամենայնիվ, Կոնվենցիայի կանխարգելիչ մոտեցումը մնում է նույնքան կարևոր, որքան երբևէ. կալանավորման վայրերի անկախ մոնիտորինգը խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի դեմ պայքարի հիմնարար երաշխիք է», - հայտարարել է կոմիտեի նախագահ Ալան Միթչելը։
Կոմիտեն կշարունակի իրականացնել իր մանդատը Եվրոպայի խորհրդի 46 անդամ պետություններում՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել ազատությունից զրկված բոլոր անձանց արժանապատվության և իրավունքների պաշտպանությունը»,- նշվում է հաղորդագրության մեջ:
