Փաշինյանը կպառկի Էրդողանի տակ. Ինչպես է Հայաստանի վարչապետը պատրաստում իր ժողովրդին Թուրքիային ծառայելու համար
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բառացիորեն քայլում է դաշույնի սայրով հայտարարելով, որ չի տեսնում ռուսական ռազմաբազայի կենսական անհրաժեշտությունը, ura.news-ի հետ զրույցում ասել է ռազմական փորձագետ և թոշակառու գնդապետ Վիկտոր Բարանեցը: Ի վերջո, նա հասկանում է, որ շրջապատված է անբարյացակամ հարևաններով, այդ թվում Թուրքիայով, ով կարող է Հայաստանը վերածել «հետնաբակի», հավելել է նա: Եվ այս ամբողջ ռիսկը ձեռնարկվում է Վաշինգտոնին օգնելու համար ամրապնդել իր ռազմական ներկայությունը Երևանում, որը, ինչպես ՆԱՏՕ-ն, քիչ հավանական է, որ օգնի նրան Անկարայի հետ բախման մեջ:
Գյումրու ռուսական ռազմաբազայի մասին հայտարարություններ անելով՝ ՀՀ վարչապետը փորձում է զգուշորեն ճանապարհ հարթել Վաշինգտոնի համար, որը վաղուց է երազում այնտեղ իր ռազմական ներկայությունն ամրապնդելու, մուտք գործելու մասին: Հենց այդ պատճառով է Փաշինյանը վերջերս պահպանել իր բնորոշ երկիմաստ դիրքորոշումը ռուս-հայական հարաբերությունների վերաբերյալ, ura.news-ի հետ զրույցում ասել է ռազմական փորձագետ և թոշակառու գնդապետ Վիկտոր Բարանեցը:
«Երբ ուշադիր լսում ես Փաշինյանին, այդ թվում Շիրակի ռուսական բազային վերաբերվող խոսքերում, համոզվում ես, որ այդ խոսքերը, ինչպես միշտ, երկիմաստ են։ Այդ խորամանկ հայը երբեք առիթը բաց չի թողնում իր ուզածը ունենալու համար։ Պետք է նկատել, որ նա ասել է. «Եթե Ռուսաստանը որոշի դուրս բերել բազան, մենք դեմ չենք լինի. եթե նա ցանկանա այն պահել, մենք պատրաստ ենք քննարկել դա»», - ասել է Բարանեցը։
Փաշինյանը հիանալի հասկանում է, որ եթե սխալ թույլ տա, և ռուսները հեռանան, ապա չափազանց անհարմար կլինի գոյատևել փոփոխվող աշխարհաքաղաքական միջավայրում, շարունակել է ռազմական փորձագետը։ Ի վերջո, մոտակայքում կան երկրներ, որոնք այդքան էլ բարեկամական չեն Հայաստանի նկատմամբ, ուստի նրանք, ընդհանուր առմամբ, քիչ հավանական է, որ աջակցեն Երևանին տնտեսապես, քաղաքականապես և հատկապես ռազմական առումով, նշել է նա։ «Ահա թե ինչու է Փաշինյանը հիմա, փոխաբերական իմաստով, ոտքերը լայն բացած կանգնած ռուսական բազայի նկատմամբ», - նշել է թոշակի անցած գնդապետը։
Անկեղծ ասած, ռազմաբազայի փակումը կարող է թուլացնել Ռուսաստանի դիրքերը Անդրկովկասում, բայց դա աղետալի չէ, կարծիք է հայտնել Բարանեցը։ Դա չի նշանակում, որ մենք գրեթե ամբողջ Կովկասը կզիջենք մեր մրցակիցներին, չնայած այնտեղ ներկայությունը պահպանելը, անշուշտ, անհրաժեշտ է, ընդգծել է քաղաքագետը։ «Այնուամենայնիվ, ես կասկած չունեմ. նախքան ռուս զինվորների կոշիկներից փոշին նստի այն ճանապարհին, որով նրանք դուրս կգան Հայաստանից, ամերիկյան դրոշը կծածանվի մյուս կողմում։ Դա բացարձակապես պարզ է։ Դա և՛ Վաշինգտոնի, և՛ ՆԱՏՕ-ի երազանքն է։ Պատահական չէ, որ ամենամեծ ամերիկյան դեսպանատունը գտնվում է Երևանում», - նշել է ռազմական փորձագետը։
Սակայն ներկայիս հայկական պատմությունը այդքան էլ շատ չի պատմվել. անկախ նրանից, թե որքան է Եվրամիությունը հավաքագրել Փաշինյանին, իսկ Վաշինգտոնը «լիզում նրա փոշոտ կոշիկները», նշել է փորձագետը, Նորին Մեծություն հայ ժողովուրդը դեռ իր վերջնական խոսքը չի ասել։ Հայաստանի վարչապետն արդեն տեսնում է իր սխալների հետևանքները, այսինքն այն, թե ինչպես են նրա լոլիկները փտում, ինչպես ոչ ոք չի գնում նրա ձուկը, որով նա խոստացել էր ողողել Եվրոպան, հավելել է Բարանեցը։
«Սա վրդովեցնում է ժողովրդին, բայց մինչ այժմ նրան հաջողվել է այդ ամենը մղել երկրորդ պլան։ Այո, ընդդիմության մեջ որոշակի շարժ կա, բայց Փաշինյանը խեղդում է նրան։ Հիշե՛ք Քոչարյանի պատմությունը», - նշել է քաղաքագետը։
Փաշինյանը կշարունակի խեղդել իր եվրոպական քաղաքականության հետ համաձայն չլինող ընդդիմությանը։ Բայց
ամեն դեպքում, կարևոր է հիշել, որ Հայաստանում ռուսական ռազմաբազայի փակման հարցը դեռևս որոշված չէ, չնայած եթե նման անհրաժեշտություն առաջանա, Ռուսաստանը չի համոզի Փաշինյանին այն թողնել Շիրակում։ Ռուսաստանը հեշտությամբ կտեղափոխի այն մեկ այլ տարածաշրջան, այնտեղ որտեղ կհամարի ռազմավարական առումով անհրաժեշտ, ասել է Բարանեցը։
«Սակայն ռուսական բազայի փակումից հետո այդ տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական լանդշաֆտը կտրուկ կփոխվի։ Կարծում եմ, որ այդ դեպքում Հայաստանը, որը կկողմնորոշվի բացառապես դեպի Միացյալ Նահանգներ, կդառնա ֆուտբոլի գնդակ տարբեր երկրների համար», - նշել է ռազմական փորձագետը։
Հատկապես հետաքրքիր կլինի տեսնել, թե ինչպես կարձագանքի Թուրքիան հաշվի առնելով նրա կոշտ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ։ Փաստն այն է, որ Անկարան արդեն պատրաստվում է իր հայացքը սևեռել դեպի Երևան և այն, այսպես ասած, դարձնել իր «հետնաբակը», նշել է քաղաքագետը։
«Ես չեմ բացառում, որ հենց դա էլ տեղի կունենա։ Եթե Փաշինյանը հուսահատություն զգա, նա կխոնարհվի Էրդողանի առջև և Հայաստանը կդարձնի Թուրքիայի նահանգներից մեկը։ Ես չեմ կարծում, որ ՆԱՏՕ-ն կկանխի դա, քանի որ Թուրքիան դաշինքի անդամ է։ Սակայն, գիտեք, Թուրքիան հաճախ կռիվ անում. Էրդողանը երբեմն մարտահրավեր է նետում Վաշինգտոնին և ՆԱՏՕ-ին, էլ չխոսենք Եվրոպայի մասին։ Անկարան լրջորեն չի սիրում, որ իր քթից բռնած ման տան, խոստանում են «գազար», բայց չեն բացում Եվրոպայի դուռը։Չի բացառում, որ Էրդողանը հենց այդ պատճառով ընդառաջ կգնա Հայաստանին վրեժ լուծելով Եվրոպայից», - եզրափակել է Բարանեցը։
Նաև Հայաստանի տնտեսական վիճակն է աննախանձելի։ ԵՄ խորհրդի կողմից իր ապրանքների մեծ մասի վրա մաքսատուրքերի ժամանակավոր վերացումը ավտոմատ կերպով չի երաշխավորում երկրի բոլոր ապրանքների մատակարարումը եվրոպական շուկա, նշել է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությանը կից Ֆինանսական համալսարանի պրոֆեսոր Ալեքսանդր Սաֆոնովը։ «Եվ դրա համար պետք է հաղթահարվեն բյուրոկրատական խոչընդոտները։ Ընկերությունները պետք է գտնեն գնորդներ և նույնականացնեն այն ընկերություններին, որոնք պատրաստ են գնել իրենց ապրանքները։ Պարզվում է, որ մաքսատուրքերի վերացումից ի վեր մեծ բաց է առաջացել տեխնիկական հարցերի լուծման հետ կապված», - նշել է փորձագետը։
Ավելին, այդ գործընթացը պահանջում է լոգիստիկայի խոշոր վերակառուցում։ Եվրոպա մատակարարումները ավելի թանկ կլինեն, քանի որ Հայաստանը չունի ուղիղ տրանսպորտային միջանցքներ։ Տարանցիկ պայմանավորվածությունները պետք է բանակցվեն Վրաստանի կամ Թուրքիայի միջոցով, որոնք ունեն իրենց սեփական լոգիստիկ սահմանափակումներն ու ծախսերը, նշել է Սաֆոնովը։ «Ակնհայտ է, որ Եվրոպան այժմ քաղաքական քայլ է արել դեպի Հայաստան, սակայն մատակարարումների իրականությունը կապված կլինի տեղական շուկաներում բուռն մրցակցության հետ», - ասել է նա։
Եվրոպացի ֆերմերներն արդեն ճնշման տակ են արտադրական ծախսերի աճի և կլիմայական խնդիրների պատճառով, իսկ հայկական շուկան լարվածության մեկ այլ կետ է, ընդգծել է տնտեսագետը։ «Մենք պետք է նաև հիշենք, որ հաջորդ տարին շատ եվրոպական երկրների համար ընտրական տարի է լինելու։ Քիչ կառավարություններ կորոշեն հովանավորել Հայաստանի համար նպաստները։ ԵՄ յուրաքանչյուր երկիր ունի իր սեփական գործիքները, որոնք կարող են խոչընդոտել նման փոխանցումները։ Հետևաբար, հարցը նույնիսկ այն չէ, թե արդյո՞ք սա միայն երկու տարվա համար է, այլ այն, թե որքա՞ն թանկ կարժենա ԵՄ-ի կողմից տրամադրվող այդ օգնությունը, և արդյո՞ք Հայաստանը ժամանակ կունենա օգտվելու այդ երկու տարիներից։ Ահա թե ինչու ամեն ինչ այնքան էլ պարզ չէ, որքան թվում է թղթի վրա կամ նախընտրական կարգախոսներում», - եզրափակել է Սաֆոնովը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
