Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ … Համակարգչային խաղեր
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Ներկայումս համակարգչային խաղերը անգամ կարելի է համարել համաշխարհային արդյունաբերության նոր զարգացող ճյուղ, իսկ գեյմերությունը անգամ նոր սպորտաձև: Իսկ ինչպե՞ս է սկսվել ամեն ինչ:
Խելացի տեխնոլոգիաները խաղային սարքի վերածելու առաջին փորձը կատարվել է դեռ հեռավոր 1952 թվականին։ Այդ ճեղքումը ամենապարզ սեղանի խաղերից մեկն էր՝ «Խաչ-զրո», 3 x 3 բջիջների հնարավոր ամենափոքր դաշտով: Հիմա դա կարող է ծիծաղելի թվալ, բայց ժամանակին դա հեղափոխական նորամուծություն էր: Դրանից 6 տարի անց ծրագրավորողները գոհացրել են օգտատերերին նոր նախատիպով։ Դա «Թենիս երկուսի համար» տեսախաղն էր։ Վիրտուալ թենիսիստին պետք էր կառավարել ոչ թե քայլ առ քայլ, ինչպես նախորդ անալոգներում, այլ իրական ժամանակում։ Չնայած ֆունկցիոնալության պարզությանը, այդ խաղը դարձավ ևս մեկ առաջընթաց գեյմերների զարգացող աշխարհում:
Սակայն իրական վիրտուալ պայթյունը տեղի է ունեցել միայն 1962 թվականին: DEC ընկերությունը մշակել է խաղի կարգավորիչ և PDP-1 համակարգչի հետ միասին սկսել տարածել նախկինում անզուգական խաղը՝ SpaceWar խաղը որպես թեստային ծրագիր: Դա արդյունքում դարձավ իրական առաջին համակարգչային խաղը, որը ժամանակին դարձավ հանրահայտ:
Այնուամենայնիվ, այն ժամանակ համակարգիչները շարունակում էին մեծ լինել: Դրանք դեռ այնքան հեռու էին անհատական դառնալուց... Անցավ գրեթե 10 տարի, մինչև տրանզիստորային սխեմաների վրա հիմնված կոմպակտ սարքեր հայտնվեցին: Այդ գյուտի շնորհիվ խաղը համակարգչից տեղափոխվեց գցվող մետաղադրամով աշխատող Computer Space անունով արկադային ավտոմատի։ Իսկ 1972 թվականի մայիսին ներկայացվեց Magnavox Odissey-ը` հեռուստացույցային առաջին խաղային սարքը:
Այդ պահից համակարգչային խաղերի աշխարհը սկսեց թռիչքներով և առանց սահմանների զարգացումը: Ընդ որում զարգացումը ընթացել է չորս հիմնական ուղղություններով.
-ուղղակիորեն համակարգչային խաղեր
-հեռուստատեսային խաղային սարքեր
-էլեկտրոնային խաղային ավտոմատներ
-գրպանի էլեկտրոնային խաղեր:
1979 թվականին ամերիկյան Milton Bradley ընկերությունը թողարկեց առաջին գրպանային խաղային կոնսոլը, որը ներառում էր միանգամից 12 խաղ։ 1980 թվականին ճապոնական Nintendo-ն, ունենալով արդիականացված խաղեր հաշվիչ, զանգվածային արտադրության մեջ մտցրեց պարզ մոնոխրոմ կոնսուլներ մի շարք Game&Watch խաղերով: Խորհրդային Միությունում նման կոնսուլներ դարձան Elektronika-ի արտադրանքի նախատիպերը՝ «Օվկիանոսի գաղտնիքներ» և «Դե, սպասիր» խաղերը, որոնք բառացիորեն բոլորին էին գերել: Գեյմերական ոլորտի հաջորդ փուլը Tetris խաղի հայտնվելն էր 1989 թվականին: Պաշտոնապես «խորանարդիկների» հեղինակությունը պատկանում է Nintendo կորպորացիային, թեև բանավեճը շարունակվում է, թե ով է իրական ստեղծողը:
Կ.Խաչիկյան
