Հայտնաբերվել է Հիսուս Քրիստոսի «իսկական գերեզմանը» 2000 տարի ա՞նց
ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Երուսաղեմի Սուրբ Գերեզմանի եկեղեցու տակ պեղումներ կատարող իտալացի հնագետները հայտնաբերել են հին թաղման վայր և դամբարան, որոնք ճշգրտորեն համապատասխանում են Ավետարաններում նկարագրվածներին։
Հայտնագործությունը, որը գիտնականները տարիներ շարունակ փնտրել են, նկարագրվել է Երուսաղեմի «Liber Annuus» հնագիտական ամսագրում հրապարակված նախնական ուսումնասիրության մեջ։
«Մենք գտել ենք եզակի թաղման վայրի ապացույցներ», - ասել է ուսումնասիրության ղեկավար Ֆրանչեսկա Ռոմանա Ստասոլլան Հռոմի Սապիենցա համալսարանից։
Հետազոտողները պեղումներ էին կատարում Սուրբ Գերեզմանի եկեղեցում՝ 4-րդ դարի հռոմեական եկեղեցում, որը կառուցվել է սուրբ վայրի վրա, որտեղ միլիոնավոր քրիստոնյաներ հավատում են, որ Հիսուս Քրիստոսը խաչվել, թաղվել և հարություն է առել Զատկի կիրակի օրը։ Եկեղեցին ամեն տարի գրավում է աշխարհի տարբեր ծայրերից մոտ 4 միլիոն ուխտավորի։ 2025 թվականին պեղումների վերջին փուլերի ընթացքում (որոնք սկսվել էին երեք տարի առաջ՝ որպես հատակի վերականգնման մաս), թիմը հանդիպել է անսովոր վայրի.
Լքված քարհանք։
Մշակված հողամասեր։
Ժայռափոր դամբարաններ։
Հին այգի։
Սա ուղղակիորեն արձագանքում է Հովհաննեսի Ավետարանի տողերին.
«Այն տեղում, որտեղ Նա խաչվեց, կար մի այգի, և այգում՝ մի նոր գերեզման, որի մեջ դեռ ոչ ոք չէր դրվել» (Հովհաննես 19։41):
Չնայած մարմինը, բնականաբար, գերեզմանում չէր հայտնաբերվել, համընկնումների քանակը զարմանալի է.
Տեղանք. Հովհաննեսի Ավետարանը նշում է, որ խաչելությունը տեղի է ունեցել Երուսաղեմի մոտ, մինչդեռ Եբրայեցիներին ուղղված նամակը նշում է, որ այն տեղի է ունեցել քաղաքի դարպասներից դուրս: Հենց այստեղ էր գտնվում այս քարհանքը Քրիստոսի ժամանակ։
Գյուղատնտեսական օգտագործում. Քարհանքի հատվածները, մինչև 6 մետր խորությամբ, լցված էին հողով գյուղատնտեսության համար: Գիտնականները հայտնաբերել են ձիթենու և խաղողի այգիների հետքեր, որոնք թվագրվում են մ.թ. առաջին դարով (մոտավորապես մ.թ. 33 թվական, Հիսուսի մահվան ժամանակը):
Ժայռափոր դամբարաններ. Ժայռափոր թաղումները համապատասխանում են Մատթեոսի, Մարկոսի և Ղուկասի Ավետարանների նկարագրություններին:
«Ավետարանը հիշատակում է Գողգոթայի և դամբարանի միջև գտնվող կանաչ տարածքի մասին, և մենք նույնականացրել ենք այդ մշակովի դաշտերը», - նշել է Ստասոլլան։
Պատմական հետքեր կայսր Հադրիանոսից մինչև Կոստանդին
Հնագիտական ապացույցները տարածվում են աստվածաշնչյան տեքստից շատ ավելի հեռու.
Մ.թ. երկրորդ դարում խցիկներից մեկը փակվել էր հռոմեական կառույցով, որը կառուցվել էր կայսր Հադրիանոսի օրոք։
Երկու հարյուր տարի անց կայսր Կոստանդինոսի շինարարները քանդել են հռոմեական կառույցը և պեղել տարածքը՝ դամբարանը հայտնաբերելու համար։ Նրանք այն առանձնացրել են մյուս խցիկներից և դրա շուրջը կառուցել են քրիստոնեական սրբավայր ուխտավորների համար։ Չնայած սա 100% գիտական ապացույց չի տալիս, որ Հիսուսը թաղված է այստեղ, հին քրիստոնյաների կողմից վայրը պահպանելու լայնածավալ ջանքերը ցույց են տալիս, որ դամբարանի մասին գիտելիքները սերնդեսերունդ փոխանցվել են առաջին դարից ի վեր։
«Իրական գանձը, որը մենք հայտնաբերում ենք, այն մարդկանց պատմությունն է, որոնք այս վայրը դարձրել են այն, ինչ այն կա իրենց հավատքի միջոցով», - ընդգծել է Ստասոլլան։ «Անկախ նրանից, թե ինչ-որ մեկը հավատում է Սուրբ Գերեզմանի պատմականությանը, թե ոչ, այն փաստը, որ սերունդներ շարունակ հավատացել են դրան, օբյեկտիվ է։ Այս վայրի պատմությունը Երուսաղեմի պատմությունն է և Հիսուս Քրիստոսի պաշտամունքի պատմությունը»։
