Չաշխատող մայրերը 172.698 դրամ ստանում են առանց դիմում ներկայացնելու. ինչպե՞ս է դա աշխատում
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Մայրության նպաստի իրավունք ունեն ոչ միայն աշխատողները։ Չաշխատող կանանց համար օրենքը սահմանում է առանձին կարգ, որի երկու առանձնահատկությունը շատերին անհայտ է. դիմում ներկայացնել պետք չէ, բայց կա ժամկետ, որի բաց թողնելը նշանակում է կորցնել ամբողջ գումարը։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net–ը, կարգավորումը սահմանված է «Պետական նպաստների մասին» ՀՀ օրենքի 23.1-ին և 23.2-րդ հոդվածներով։
Ո՞վ է համարվում չաշխատող
Այստեղ առաջին անակնկալն է։ Օրենքով չաշխատող է համարվում այն անձը, ով հղիության և ծննդաբերության արձակուրդի իրավունք ունենալու առաջին օրվա դրությամբ վարձու աշխատող կամ ինքնուրույնաբար իրեն աշխատանքով ապահոված անձ չէ։
Սակայն նույն հոդվածով չաշխատող են համարվում նաև՝ բացառապես միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ համարվող, անհատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող ֆիզիկական անձը, քաղաքացիաիրավական պայմանագրի հիման վրա գործատուից եկամուտ ստացող անձը, ինչպես նաև «Կամավոր աշխատանքի մասին» օրենքով կամավոր աշխատանքկատարողը։
Այսինքն՝ շատերը, ովքեր իրենց աշխատող են համարում, իրավաբանորեն ունեն այս նպաստի իրավունքը։
Ինչո՞ւ դիմում պետք չէ
23.2-րդ հոդվածով նպաստը նշանակվում է անձի հղիության և ծննդաբերության վերաբերյալ տեղեկատվությունը էլեկտրոնային առողջապահության համակարգից ստանալուց հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
Նպաստ նշանակելու համար հիմք են այդ համակարգի տվյալները, եկամտային հարկի անձնավորված հաշվառման բազայի տվյալները՝ չաշխատող լինելու վերաբերյալ, բնակչության պետական ռեգիստրի տվյալները՝ հաշվառման վերաբերյալ, և քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմիններից ստացված տվյալները։
Նշանակելուց և վճարելուց հետո լիազոր մարմինը հինգ աշխատանքային օրվա ընթացքում պատշաճ ծանուցում է այն անձին, որի անվամբ գումարը փոխանցվել է բանկ։
Ի՞նչ պայմաններ կան
23.1-ին հոդվածով նպաստ նշանակվում է, եթե հղիության և ծննդաբերության վերաբերյալ տեղեկատվությունը ստացվել է արձակուրդի իրավունք ունենալու ժամանակահատվածի, այսինքն՝ 140 օրվա ընթացքում, և այդ ժամանակահատվածի առաջին օրվա դրությամբ անձն ունի Հայաստանում բնակության վայրի հասցեով հաշվառում։
Օտարերկրյա քաղաքացու դեպքում պահանջվում է առնվազն երեք տարի անընդմեջ այդպիսի հաշվառում։
Ինչպե՞ս է հաշվարկվում գումարը
23.2-րդ հոդվածի 8-րդ մասը սահմանում է բանաձև։ Նվազագույն ամսական աշխատավարձի հիսուն տոկոսը բաժանվում է 30,4-ի, այսինքն՝ մեկ ամսվա միջին օրերի թվի, և բազմապատկվում 140-ով։
Քանի որ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածով նվազագույն ամսական աշխատավարձը 75.000 դրամ է, հաշվարկը ստացվում է հետևյալը՝ 37.500 բաժանած 30,4-ի հավասար է 1.233,55 դրամ մեկ օրվա համար, իսկ 140 օրվա համար՝ 172.698 դրամ։
Առանձին կանոն կա վաղաժամ ծննդաբերության համար։ Նույն հոդվածի 7-րդ մասով հղիության 154-րդ օրը և դրանից հետո, մինչև արձակուրդի իրավունքի առաջին օրը վաղաժամ ծննդաբերելու դեպքում, ներառյալ երբ երեխան ծնվել է մահացած, նպաստը տրվում է միայն 70 օրվա համար, ինչը կազմում է մոտ 86.349 դրամ։
Տասներկուամսյա ժամկետը, որի մասին քչերը գիտեն
Ահա նյութի ամենակարևոր զգուշացումը։ Օրենքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով չաշխատող անձի մայրության նպաստը վճարվում է միանվագ դրամական վճարների հաշվին մուտքագրելու միջոցով։
Եթե տվյալները բանկին փոխանցելու ամսվանից հաշված 12 ամսվա ընթացքում անձը չներկայացնի քաղաքացիական օրենսգրքով սահմանված պահանջը, ապա նպաստի գումարը վերադարձվում է պետական բյուջե։ Իսկ 23.2-րդ հոդվածի 5-րդ մասով այդ դեպքում մայրության նպաստ ստանալու իրավունքն ընդհանրապես դադարում է։
Հաճախ տրվող հարցեր
- Փոխնակ մայրության դեպքում ո՞վ է ստանում նպաստը։
- 2-րդ հոդվածի 6-րդ մասով չաշխատող փոխնակ մորը մայրության նպաստ վճարվում է ընդհանուր հիմունքներով, իսկ նրանից ծնված երեխայի չաշխատող կենսաբանական մորը նպաստ չի վճարվում։
- Ի՞նչ է լինում, եթե մայրը մահանա մինչև նպաստը վճարելը։
- 1-ին հոդվածի 4.1-ին մասով նպաստը վճարվում է ընտանիքի անդամին՝ ամուսնուն, ծնողին, չափահաս զավակին, 14 տարեկան և բարձր անչափահաս երեխային կամ նրա հետ նույն հասցեում համատեղ հաշվառված անձին, եթե դիմումը ներկայացվի մահվան օրվանից վեց ամսվա ընթացքում։ Այդ ժամկետում չդիմելու դեպքում գումարը ենթակա է ժառանգման։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ չաշխատող անձանց մայրության նպաստը նշանակվում է առանց դիմումի՝ էլեկտրոնային առողջապահության համակարգից տվյալները ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, չաշխատող են համարվում նաև միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտները, քաղաքացիաիրավական պայմանագրով եկամուտ ստացողները և կամավորները, նպաստի չափը հաշվարկվում է նվազագույն ամսական աշխատավարձի հիսուն տոկոսը 30,4-ի բաժանելու և 140-ով բազմապատկելու միջոցով, ինչը կազմում է 172.698 դրամ, իսկ գումարը 12 ամսվա ընթացքում չստանալու դեպքում այն վերադարձվում է պետական բյուջե, և նպաստ ստանալու իրավունքը դադարում է, – տեղեկացնում է Iravaban.net–ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Պետական նպաստների, մայրության նպաստի և սոցիալական ապահովության հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով info.legalliance@gmail.com էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
