Թավա տոլմա․ համախմբող ուտեստի յուրահատուկ մեկնաբանությունը
ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Թավա տոլմա ուտեստը Երեմյան ընկերությունների խմբի կողմից վերհանված և նորովի ներկայացված ուտեստներից մեկն է։ Այն այսօր արդեն մեր հայկական ուղղվածության ռեստորանների հիմնական զարդերից մեկն է։
Այս ուտեստում մենք համադրում ենք մեզ հայտնի տոլման գառան մատների հետ՝ ստանալով խորը, բայց միևնույն ժամանակ եզակի համային նրբությամբ ուտեստներ։
Ընդհանրապես, տոլման հսկայական մշակութային նշանակություն ունի: Այն, չեմ վարանի ասել, հայկական ավանդական խոհանոցի հիմնասյուներից մեկն է և խորհրդանշում է միասնությունը, ժառանգությունը և ավանդույթների փոխանցումը սերնդեսերունդ:
Դեռ դարեր ի վեր տոլման միավորում է ընտանիքներին՝ սկսած պատրաստման պրոցեսից, երբ նրանք հավաքվում էին միասին խաղողի տերևները քաղելիս և տոլման փաթաթելիս։ Տոլմայ հարուստ պատմության ամենազորավոր կողմը՝ ուտեստի հավաքական ուժն է: Այս սիրելի ուտեստը միավորում է ընտանիքներին և ընդգծում գերդաստանի միասնությունը։
Պանդոկ Երևան Գետափինը հեղինակել է Թավա Տոլման, որը համադրում է ավանդական տոլման հորթի մատների հետ։Բազմաթիվ ուտեստների շարքում, որոնք առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում ամբողջ աշխարհի սննդի սիրահարների սրտերում, տոլման հանդես է գալիս որպես սերնդեսերունդ փոխանցված խոհարարական ստեղծագործական արվեստի վկայություն:
«Տոլմա» բառը ուրարտերեն «տոլի» բառից է, որը նշանակում է խաղողի տերև, այստեղից էլ տոլմա = խաղողի տերևի մէջ լցոնված և փաթաթված ճաշատեսակ։
Խաղողի տերևների օգտագործումը որպես միջուկը փաթաթելու միջոց ոչ միայն հնարամիտ է, այլև գործնական, քանի որ խաղողի տերևները հեշտությամբ հասանելի են այն շրջաններում, որտեղ ուտեստը տարածված է:
Այսինքն, մարդկանց կյանքը սերտորեն կապված էր երկրագործության և խաղողագործության հետ։ Քանի որ խաղողի այգիները տարածված էին հայկական տարածքներում, խաղողի տերևները լայնորեն օգտագործվում էին տարբեր ուտեստների պատրաստման մեջ։
Այսօր տոլման շարունակում է զբաղեցնել կարևոր տեղ հայկական խոհանոցում՝ պահպանելով իր պատմական արժեքն ու ավանդական նշանակությունը։ Այն հիշեցնում է մեր արմատների, մշակույթի և ընտանեկան ջերմության մասին։
Իսկ ահա թավա տոլման հայկական տոլմայի մեր մատուցման ձևերից մեկն է։ Եվս մեկ ապացույց, թե որքան համեր և ներդաշնակություն կարող է ունենալ այս ուտեստը հայկական խոհանոցում։
