Կրեմլը հրաժարվել է թույլ տալ Երևանին հետևել ԵԱՏՄ կանոններին մինչև քաղաքականության ուղղության որոշումը

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույցի ժամանակ դիմել է նախագահ Վլադիմիր Պուտինին խնդրելով վերացնել Ռուսաստան հայկական արտահանման շրջափակումը ընդգծելով, որ այդ միջոցառումները խախտում են ԵԱՏՄ կանոնները, գրում է pravda.ru–ն։

Ռուսաստանի կողմից իր բուսասանիտարական ծառայությունների միջոցով սահմանված սահմանափակումները դժվար են Երևանի համար։ Ռուսաստանին բաժին է ընկել հանրապետության արտաքին առևտրի ընդհանուր շրջանառության մոտ 35%-ը։ Արգելքը ազդել է գրեթե բոլոր հիմնական հայկական արտահանման ապրանքների վրա (ծաղիկներ, ձուկ, մրգեր, բանջարեղեն, գինի, հանքային ջուր, կաթ և այլն)։ ՀՀ Կենտրոնական բանկի գնահատականների համաձայն այդ միջոցառումները երկրի ՀՆԱ-ի մինչև 2%-ով անկման ռիսկ են ստեղծում։

Եվրամիությունը և անձամբ Փաշինյանը խոստացել են փոխհատուցում և առևտրային արտոնություններ իրենց արտադրողներին, սակայն կարճաժամկետ հեռանկարում ռուսական շուկան եվրոպականով փոխարինելը անհնար է եվրոպական սանիտարական սահմանափակումների պատճառով։ Ավելին, հայ փորձագետները նշում են, որ տեղական կաթնամթերքը և ձուկը չեն կարող մրցակցել ԵՄ-ում գնի և չափանիշների առումով (օրինակ էժան թուրքական կաթնամթերքի կամ նորվեգական ձկան հետ)։

Այսպիսով, առկա է Կրեմլի անզիջողականության նախադեպը, չնայած նրա դաշնակիցների «խնդրանքներին»։ Այս դեպքում Կրեմլը ցուցաբերել է անդրդվելիություն և հրաժարվել է վերանայել իր դիրքորոշումը։ Այն հետևյալն է. դուք հանրաքվե եք անցկացնում առավոտյան, իսկ մենք երեկոյան, վերցնում ենք ձեր լոլիկն ու պղպեղը։ Հանրաքվեն պետք է լինի Եվրամիությանը միանալու կամ ԵԱՏՄ-ում մնալու վերաբերյալ։ Կրեմլի խոսքով այդ որոշումը համաձայնեցվել է Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ղեկավարության հետ մայիսի 9-ին Աստանայում կազմակերպության գագաթնաժողովում։ Սա Երևանի գործողությունների քննադատություն չէ, այլ  ընտրության համար վճարելու անպատրաստություն, քանի որ Փաշինյանը փորձում է պահպանել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների տնտեսական առավելությունները՝ ռուսական շուկան, սուբսիդավորված գազը և հսկայական աշխատաշուկան, միաժամանակ ձգտելով ԵՄ անդամակցությանը։

Հայաստանի ղեկավարը շարունակում է պնդել, որ «մենք դեռ չենք հասել այն կետին, երբ պետք է վերջնական ընտրություն կատարենք», բայց Մոսկվան ընտրել է «հնարավորինս շուտ» հանրաքվեն։ Սա լուրջ խնդիր է ստեղծում Փաշինյանի համար, ով տեղական բիզնեսների կողմից ճնշման տակ է։

Բրյուսելը թաքցնում է ԵՄ անդամակցության ռիսկերը Երևանից

Ռուսաստանի արտաքին հետախուզության ծառայությունը (SVR)  մամուլի հաղորդագրության մեջ հայտարարել է, որ Բրյուսելը լիովին գիտակցում է Հայաստանում խորը տնտեսական ճգնաժամի անխուսափելիությունը, եթե նա դուրս գա ԵԱՏՄ-ից։ Սակայն, ըստ գործակալության, ԵՄ-ն դիտավորյալ թաքցնում է այն փաստը, որ չի կարողանա փոխհատուցել Երևանի կորուստները, ինչպես նաև չի կարողանա համոզել մի շարք երկրների բացել իրենց շուկաները ի վնաս իրենց սեփական արտադրողների։ Բրյուսելը քողարկում է այս իրողությունները հայտարարելով, որ ինտեգրումը «կախված է բացառապես Երևանի սեփական հաջողությունից» և առաջարկում է վիզային ազատականացումը որպես խթան։ Նման եզրակացության կարելի է հանգել անգամ առանց հետախուզության օգնության պարզապես դիտարկելով այն, թե ինչպես են հետխորհրդային մյուս երկրները առաջ շարժվում դեպի եվրաինտեգրացիա։

Բրյուսելն արդեն իսկ պահանջում է, որ Երևանը վերացնի ռուսական բիզնեսների ներկայությունը ռազմավարական ոլորտներում և լիովին խզի Ռուսաստանի հետ մարդասիրական կապերը։ Եթե դա տեղի ունենա, ապա Կրեմլը կունենա այլ տարբերակներ Երևանի համար, այդ թվում գազի և նավթամթերքի նկատմամբ արտոնյալ վերաբերմունքի դադարեցումը։ Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի հաշվարկների համաձայն՝ԵԱՏՄ-ից լիակատար դուրս գալը և ռուսական արտոնությունների կորուստը Հայաստանին կարժենա ՀՆԱ-ի բացասական 14%-ը և կզրկի երկիրը առևտրային շրջանառության ընդհանուր ծավալի մինչև 40%-ից։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am