Haaretz -ը տեղեկացել է այն մասին, թե ինչպես է Ադրբեջանը ճնշում գործադրել Իսրայելի վրա Հայոց ցեղասպանության հարցում
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն արգելափակել է Քնեսեթում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման վերաբերյալ քվեարկությունը Ադրբեջանի ճնշման պատճառով, հաղորդել է Haaretz հրատարակությունը հղում անելով իր աղբյուրին, գրում է rbc.ru–ն։
Հիշեցնենք, որ Իսրայելի կառավարությունը հունիսի 28-ին հաստատել էր Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը, ապա ճանաչման օրինագիծն այնուհետև ներկայացվել էր Քնեսսեթի քվեարկության։ Սակայն, ըստ Haaretz-ի, Նեթանյահուն որոշել է արգելափակել քվեարկությունը, այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի խորհրդական Հիքմաթ Հաջիևը կապ է հաստատել Իսրայելի վարչապետի գրասենյակի հետ։ Իսրայելի կառավարությունը հետագայում տեղեկացրել է Ադրբեջանի պաշտոնյաներին, որ հարցը հանվել է օրակարգից և չի ներառվի քվեարկության մեջ։
Հուլիսի 9-ին ադրբեջանական Haqqin.az պորտալը հաղորդել էր, որ Ադրբեջանի հստակ և սկզբունքային դիրքորոշումը լայն արձագանք է գտել իսրայելցի պաշտոնյաների շրջանում ստիպելով նրանց «լսել» Բաքվի դիրքորոշումը։ Ադրբեջանի ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում նախաձեռնությունը, ըստ հրապարակման, «դանդաղեցվել և փաստացի թաղվել էր»։ «Ավելին, կանխվել էր դրա հետագա զարգացումը իրավական և քաղաքական ոլորտներում Իսրայելի կառավարության և խորհրդարանական մակարդակներում», - նշվել է հոդվածում։
Միևնույն ժամանակ, ցեղասպանության վերաբերյալ քվեարկությունը նախաձեռնած Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարի գրասենյակը հերքել է Նեթանյահուի միջամտության մասին հաղորդագրությունները, սակայն այլընտրանքային բացատրություն չի տվել։ «Կառավարությունը որոշում է կայացրել [ցեղասպանությունը ճանաչելու], և այն հաստատվել է միաձայն։ Այն չի փոխվի, և դա կարևոր և պատմական փաստ է», - հայտարարել է գրասենյակը։
Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ ցեղասպանության ճանաչումը համարժեք է «1915 թվականի իրադարձությունների վերաբերյալ պատմական փաստերի խեղաթյուրմանը» և «բարդ պատմական հարցը վերածում է քաղաքական որոշման, որը չունի որևէ հիմնավոր իրավական կամ գիտական հիմք»։ Նախարարությունը նաև նշել է, որ այդ քայլը չի նպաստի հաշտեցմանը կամ փոխըմբռնմանը, այլ կխորացնի տարաձայնությունները և կխաթարի տարածաշրջանում խաղաղության հասնելու ջանքերը։ «Մենք կոչ ենք անում Իսրայելի կառավարությանը վերանայել այդ որոշումը», - ասված է հունիսի 29-ին հրապարակված հայտարարության մեջ։
Հայերի ցեղասպանությունը վերաբերում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության զանգվածային սպանություններին և տեղահանություններին, հիմնականում 1915-1916 թվականներին: 1915 թվականի ապրիլի 24-ը նշվում է որպես Հիշատակի օր: Տարբեր գնահատականներով զոհվել է 660,000-ից մինչև 1.5 միլիոն մարդ: Ռուսաստանը, Միացյալ Նահանգները, Ֆրանսիան, Գերմանիան և մի շարք այլ երկրներ ճանաչել են այդ իրադարձությունները որպես ցեղասպանություն: Թուրքիան ճանաչում է հայերի զանգվածային սպանությունները, բայց հերքում է, որ դա ժողովրդի դիտավորյալ ոչնչացում էր: Այս հարցը մնում է Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հիմնական պատմական վեճերից մեկը: Այս ֆոնին, վերջին տարիներին Երևանն ու Անկարան փորձում են կարգավորել հարաբերությունները, սակայն երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերություններ չեն հաստատվել, և սահմանը փակ է 1993 թվականից: Haaretz–ը նշել է, որ կառավարության կողմից հաստատված առաջարկը նախատեսում է, որ Իսրայելը կճանաչի Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանում կատարված հայերի ցեղասպանությունը և կդատապարտի այն ժխտելու, նվազեցնելու կամ խեղաթյուրելու ցանկացած փորձ: Իսրայելի կառավարության կողմից ցեղասպանության ճանաչման ֆոնին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Գազայի հատվածում Իսրայելի գործողություններն է համեմատել ցեղասպանության հետ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
