Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ … կամասուտրա

«Կամասուտրա» բառը մարդկանց մտքերում ասոցացվում է բացառապես էրոտիկայի, նաև գրաֆիկական արվեստի հետ, քանի որ գրեթե յուրաքանչյուր մեծահասակ կամ տեսել է այդ անունով մուլտիպլիկացիոն գեղարվեստական ​​գրականություն, կամ էլ այդ հրատարակության էրոտիկ բնույթի նկարներ, որոնք ներկայացնում են սեքսի տարբերակներ, երբ տղամարդն ու կինն իրար հետ են։ Բայց քչերը գիտեն, որ Կամասուտրան մեծ տրակտատ է, ըստ որի կարելի է ուսումնասիրել Հին Հնդկաստանի պատմությունը, այն ժամանակվա սովորույթներն ու ավանդույթները, ինչպես նաև տղամարդու և կնոջ սիրային հարաբերությունների պատմությունը, որը չի փոխվել մինչ օրս:

Կամասուտրան հին Հնդկաստանի մշակութային հուշարձան է։ «Կամասուտրա» բառն ինքնին նշանակում է «Կամայի ցուցում»: «Կամա»-ն մարդու սեռական ցանկությունների աշխարհն է, զգացմունքային և զգայական, սիրո ֆիզիոլոգիան, «սուտրա»-ն թարգմանվում է որպես «թել» կամ կարճ կանոն։ Այս տրակտատը (հեղինակ Վացայյանա) դասագիրք է, որը ստեղծվել է գրեթե մեկուկես հազար տարի առաջ։ Այն պատկերացում է տալիս տղամարդու և կնոջ միջև հարաբերությունների մշակույթի մասին: 

«Կամասուտրա» տրակտատի մասին առաջին հիշատակումը եղել է 1559 թվականնին: Այն ժամանակ տրակտատը գտնվում էր վանքում, վանականները այն չէին կարդացել, քանի որ չգիտեին, թե ինչ լեզվով է գրված տրակտատը: «Կամասուտրա» տրակտատի առաջին հայտնությունը, որտեղ ուրվագծորեն բացատրվել է դրա բովանդակությունը, եղել է 1559 թվականին Անգլիայում լույս տեսած «Սիրո կատալոգ» գրքում, գիտնական Լոկերենն է «Կամասուտրա»-ի բավանդակության մասին տվյալներ տեղադրել:

Իսկ տրակտատը լրիվ թարգմանությամբ առաջին անգամ լույս է տեսել Անգլիայում 1883 թվականին, այն կոչվել է «Հրահանգ կամայի մեջ», տպաքանակը քիչ է եղել։ Սանսկրիտից այն թարգմանվել է կապիտան սըր Ռիչարդ Բարթոնի կողմից։ Բարթոնը խոսում էր քսանինը լեզուներով, որոնք պատկանում էին տարբեր լեզուների ընտանիքներին, սակայն նա չգիտեր սանսկրիտը, որով գրված էր «Կամասուտրա»-ն: Եվ Բարթոնը ստիպված է եղել եղել կապ հաստատել Ֆոսթեր Ֆիցջերալդ Արբութնոտի հետ (նա ուներ ստեղծագործության պատճենը), և նրանք միասին թարգմանել են այդ դասական սեքսի ձեռնարկը անգլերեն: Այնուհետև նրանք վարձել են հնդիկ գիտնական Բհագվանլալ Ինդրաջիին այն անգլերեն լեզվի բացատրություններով ուրվագծելու համար: Վերջում Բերթոնը խմբագրել է տեքստը:

Թարգմանիչները գրաքննության հետ կապված դժվարություններ են սպասել և հենց սկզբից արդարացրել են իրենց ասելով, որ գիրքը տպագրվել է Անգլիայից դուրս և նախատեսված է հետազոտական ​​նպատակների համար։ Բացի այդ, գրքի առաջին հրատարակությունները գերթանկ են եղել, ինչը բացառում էր լայն հանրության կողմից գնումները:

«Կամասուտրա»-ի «Սիրո կապի մասին» բաժինը, որը վերաբերում է սեռական պրակտիկաներին և վերաբերմունքին, ամենահայտնին է, և ժամանակակից ժողովրդական մշակույթում այն ​​ամենից հաճախ է վերատպվում (հաճախ բնօրինակից շատ հեռու տարբերակներով): Հաճախ մարդիկ նույնիսկ սխալվում են այդ բաժինը համարելով ամբողջ գիրք: Իրականում գրքի միայն մոտ մեկ հինգերորդն է նվիրված սեռական պրակտիկաներին: Մնացած բաժինները խոսում են այն մասին, թե ինչպես լինել լավ քաղաքացի, ինչպես նաև առաջարկում են մտորումներ տղամարդկանց և կանանց փոխհարաբերությունների վերաբերյալ: «Կամասուտրան» սեքսն անվանում է «աստվածային միություն»։ Վացայյանան կարծում էր, որ սեքսի մեջ որպես այդպիսին դատապարտելի բան չկա, բայց դրանով անլուրջ զբաղվելը մեղք է։

Կ.Խաչիկյան