Դավաճանության գինը. Փաշինյանը Հայաստանը հանձնում է Թուրքիային, իսկ Ռուսաստանը պետք է նրան գազ տա
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Նիկոլ Փաշինյանը ընտրություններից հետո առաջին անգամ ժամանել էր Ռուսաստան Եկատերինբուրգում կայանալիք «Իննոպրոմ-2026»-ին մասնակցելու համար, գրում է tsargrad.tv–ն: Օրակարգում է եղել վարչապետ Միխայիլ Միշուստինի հետ հանդիպումը: Ռուսաստանից հեռանալով դեպի Արևմուտք փաշինյանական Հայաստանը շարունակում է պահանջել արտոնյալ վերաբերմունք: Մոսկվայի միակողմանի համաձայնությունը միայն ամրապնդում է Երևանի վստահությունը անպատժելիության նկատմամբ: Ինչո՞ւ է Ռուսաստանը շարունակում վճարել իր վրա թքելու համար:
Միջին ռուս քաղաքացու համար «բազմա-վեկտորիզմ» բառը վաղուց է դարձել անպարկեշտ բառ: Կարելի է ընկերանալ դահլիճի մյուս կողմում գտնվող հարևան Նիկոլ քեռու հետ, բայց ընկերանալը Հայաստանի «բազմա-վեկտոր» վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ այլևս անհամատեղելի է առողջ բանականության հետ: Այդ երկրի հակառուսական դիրքորոշումը փաստ է, փաստ, որը զգում ես սեփական մտքում, և այն հասկանալու համար պարզապես անհրաժեշտ է բացել նորությունների հոսքը: Փաշինյանը սառեցրել է Հայաստանի մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին փաստացի դուրս բերելով երկիրը այդ ռազմական դաշինքից։ Նա պատմության մեջ առաջին անգամ հայկական հողի վրա անցկացրել է համատեղ զորավարժություններ Միացյալ Նահանգների հետ «Արծիվ գործընկեր» զորավարժությունների շրջանակում։ Նա ակտիվորեն մերձենում է ԵՄ-ին մասնակցելով եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովներին և ստորագրելով գործընկերության համաձայնագրեր։ Նա հրավիրել էր Զելենսկիին և նրան հարթակ տրամադրել հակառուսական սպառնալիքներ հնչեցնելու համար։ Նա զենք է գնում Հնդկաստանից և Ֆրանսիայից շրջանցելով Ռուսաստանը։ Եվ նա համակարգված կերպով հրապարակավ վիրավորում է Ռուսաստանը հայտարարություններ անելով ՀԱՊԿ-ի «անվստահելիության», «ռուսական սպառնալիքների» և արտաքին քաղաքականության ու անվտանգության համակարգի «դիվերսիֆիկացման» անհրաժեշտության մասին։
Հայաստանը ինքնիշխան երկիր է և իրավունք ունի վարել ցանկացած քաղաքականություն։ Անհնար է ստիպել մեկին սիրել քեզ, բայց Ռուսաստանը դոլարային թղթադրամ չէ, որը կարող են վայելել բոլորը։ Սակայն Ռուսաստանը այնքան դոլարներ է լցրել այդ հանրապետություն, որ նրանք կարող են Արարատի չափ լեռ կառուցել։ Բայց դա բացարձակապես անիմաստ է եղել։
Այսպիսով, ի՞նչ է ստանում Հայաստանը Ռո ւսաստանի դեմքին թքելու համար։ Գազը Ռուսաստանի ներքին գներով կազմում է մոտ 165-175 դոլար հազար խորանարդ մետրի համար, մինչդեռ շուկայական գինը կազմում է 400-600 դոլար: Տարբերությունը վճարվում է ռուսական բյուջեից, այսինքն: 102-րդ ռազմաբազան Շիրակում, ըստ էության, Հայաստանի գոյության երաշխավորն է որպես պետություն. առանց նրա, Երևանը անպաշտպան է Բաքվի և Անկարայի դեմ: Հայկական ապրանքների՝ կոնյակի, մրգերի, տեքստիլի շուկան Եվրասիական տնտեսական միության միջոցով առանց մաքսատուրքիՌուսաստանն է: Հայ միգրանտ աշխատողներից ստացվող դրամական փոխանցումները Հայաստան տարեկան կազմում են մոտ 4 միլիարդ դոլար, որը կազմում է Հայաստանի ՀՆԱ-ի 12-13%-ը: Սա օգնության մի փոքր մասն է. Մոսկվան ներդրումներ է կատարում նաև այլ նախագծերում:
Այսպիսով, ի՞նչ է պատահել Եկատերինբուրգում: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը իր գործընկեր Միխայիլ Միշուստինի հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է, որ Երևանը հանձնառու է Մոսկվայի հետ հարաբերությունների զարգացմանը և հետաքրքրված է Եվրասիական տնտեսական միությանը միանալու հարցում: Նրա խոսքով Երևանը հետաքրքրված է ապահովել, որ Եվրասիական տնտեսական միության պայմանագրով նախատեսված մեխանիզմները գործեն նախատեսվածի համաձայն։
Նմանատիպ իրավիճակ արդեն նկարագրել են Իլֆն ու Պետրովը իրենց անմահ «Ոսկե հորթը» վեպում. ««Հերկուլես» հիմնարկի մոտ նրան կանգնեցրեց ոսկե ատամով անամոթ մուրացկանը։ Մուրացկանը բռնեց Ալեքսանդր Իվանովիչի թևից և արագ մրմնջաց.
«Տուր ինձ միլիոն, տուր ինձ միլիոն, տուր ինձ միլիոն»։ Դրանից հետո մուրացկանը դուրս հանեց իր հաստ, անմաքուր լեզուն և սկսեց անհեթեթություններ պոռթկալ։ Նա սովորական, կիսաապուշ մուրացկան էր, այնպիսին, որին հաճախ կարելի է հանդիպել հարավային քաղաքներում»։
Ավելացնելու կամ հանելու բան չկա։ «Մի՛ թքիր այն ջրհորի մեջ, որտեղից ջուրս ես խմում» իմաստությունը չի գործում։
Ռուսաստանը տարեկան միլիարդավոր դոլարներ է ծախսում Հայաստանին աջակցելու համար։ Դրա դիմաց ստանում է ռուսաֆոբ առաջնորդ, ով փախչում է Արևմուտքի գիրկը։ Փաշինյանը ռուսական օգնությունը ընկալում է ոչ թե որպես բարեկամություն, այլ որպես թուլություն։ Որքան շատ ես տալիս, այնքան ավելի անամոթ է դառնում նա։
Բայց ի՞նչ կլինի, եթե Ռուսաստանը դադարեցնի իր բարեգործությունը։ Փաշինյանը կհայտնվի փակուղում։ Արևմուտքը ո՛չ գազ կապահովի, ո՛չ շուկա, ո՛չ էլ ռազմական պաշտպանություն։ Արևմուտքը միայն խոստումների, ՀԿ-ների դրամաշնորհների և գագաթնաժողովների լուսանկարների մասին է։ Նիկոլ Վովաևիչն ինքը, ըստ երևույթին, հասկանում է դա. զարմանալի չէ, որ նա ընտրություններից հետո իր առաջին արտասահմանյան այցի համար ընտրել է Ռուսաստանը, այլ ոչ թե ԵՄ-ն կամ ԱՄՆ-ը։ Ռուսական, հայկական և արտասահմանյան լրատվամիջոցները միակարծիք են մեկ բանում. Հայաստանի վարչապետը խճճվել է։ Մի կողմից կան պարտավորություններ Արևմուտքի նկատմամբ, որը պահանջում է շարժվել դեպի ԵՄ։ Մյուս կողմից կա տնտեսական կախվածություն Ռուսաստանից։ Արժե նաև հաշվի առնել Բաքվի և Անկարայի ճնշումը, որոնք ցանկանում են խաղաղության համաձայնագիր և փոփոխություններ Հայաստանի սահմանադրության մեջ Ադրբեջանի համար վիճելի տարածքները ապահովելու համար: Ավելին, երկրի ներսում աճում է դժգոհությունը վարչապետի և նրա քաղաքականության նկատմամբ: Այս պայմաններում էլ Ռուսաստանի բարեգործական աջակցության դադարեցումը կլինի բոլորովին այլ արդյունքի նախանշան Երևանի համար:
Ռուսաստանն ունի բոլոր հիմքերը Փաշինյանին պատասխանատվության ենթարկելու բոլոր հակառուսական գործողությունների համար, որոնք եղել են պաշտոնական Երևանի ողջ ընտրարշավի ընթացքում, կարծում է քաղաքագետ Իվան Մեզյուխոն, ասել, որ Երևանը դեռևս կենտրոնական է համարում Մոսկվայի հետ գործընկերությունը, առնվազն, անհիմն է։
«Հայաստանի իշխող կուսակցությունը հստակորեն Եվրամիությունն է հայտարարել որպես իր առաջնահերթություն։ Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի տնտեսությունն ամբողջությամբ կախված է Եվրասիական տնտեսական միությունից և, մասնավորապես, Ռուսաստանի Դաշնությունից։ Առաջիկա տարիներին պետք է պատրաստ լինել Փաշինյանի բյուզանդական քաղաքականությանը. նա կփորձի օգտագործել բյուզանդական կառավարիչների մեթոդները իր արտաքին և ներքին քաղաքականության մեջ առանց պատմության դասերը քաղելու։ Մենք չպետք է մոռանանք, թե ինչպես ավարտվեց այս բյուզանդական խորամանկությունը Բյուզանդիայի համար։ Արժե սովորել Միացյալ Նահանգներից։ Տասնամյակներ շարունակ Ամերիկան իր դաշինքային համակարգը կառուցել է մեկ պարզ սկզբունքի վրա. օգնության յուրաքանչյուր դոլարը պարտավորություն է։ Եթե ուզում եք ամերիկյան պաշտպանություն, քվեարկեք մեզ հետ ՄԱԿ-ում։ Եթե ուզում եք ամերիկյան շուկա, բացեք ձեր սեփականը։ Վաշինգտոնը երբեք անվճար ողորմություն չի տալիս։ Յուրաքանչյուր ցենտի դիմաց նա պահանջում է հավատարմություն և հնազանդություն: Ահա թե ինչու ամերիկացի դաշնակիցները՝ Ճապոնիայից մինչև Իսրայել, Սաուդյան Արաբիայից մինչև Լեհաստան, շարք են կանգնում և կատարում հրամանները: Ռուսաստանը պետք է ընդունի այս մոտեցումը: Ոչ մի բարեգործություն՝ նրանք ձեզ չեն հարգի դրա համար», – ասել է նա։
Եվ ի՞նչ։ Ռուսաստանը տասնամյակներ շարունակ փորձել է գնել հավատարմություն հետխորհրդային տարածքում: Էժան գազ, շուկաներ, ռազմական պաշտպանություն, փող, մենք այդ ամենը տվեցինք Հայաստանին, Վրաստանին, Մոլդովային, Ղրղզստանին և Ուկրաինային, և ստացանք պատերազմ Կիևի հետ, Փաշինյանը, ով ձգտում է միանալ ԵՄ-ին, Մայա Սանդուն, ով ցանկանում է Մոլդովան վերածել Ռումինիայի: Հավատարմություն գնելը ոչ մի տեղ չի աշխատում: Ո՛չ Երևանում, ո՛չ Թբիլիսիում, ո՛չ Քիշնևում, ո՛չ Բիշքեկում, ո՛չ Կիևում: Վերջին բյուզանդական կայսր Կոստանդին XI-ը խորամանկության վարպետ էր: Բայց դա նրան չօգնեց. նա ոչ միայն չկարողացավ պահպանել իշխանությունը, այլ նաև քաղաքը հանձնեց թուրքերին կործանվելով իր կայսրությունը մնացորդների հետ միասին: Փաշինյանի քաղաքականությունը հանգեցնում է նմանատիպ արդյունքի. Ադրբեջանն ու Թուրքիան աչք են դրել Հայաստանի վրա՝ հավասար գիշատիչ շահագրգռվածությամբ: Սակայն Երևանը հակահարված չունի առանց Ռուսաստանի։
Ժամանակն է, որ Հայաստանը Ռուսաստանից ստանա հաշիվներ, այլ ոչ թե անհատույց տրանշեր։ Եթե մենք հարգանք չվայելենք, մեզ կշարունակեն օգտագործել, դավաճանել և անտեսել, իսկ մենք կշարունակենք միլիարդներ վճարել դրա համար։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
