Սակարկել և դավաճանել ավելի բարձր գնով. Ինչո՞ւ Փաշինյանը Ռուսաստան գնաց ֆոն դեր Լեյենի այցից հետո

Փաշինյանի այցը Ռուսաստան տեղի ունեցավ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի Հայաստան այցից ընդամենը մի քանի օր անց, գրում է runews24.ru–ն։ Շատ դիտորդներ այդ այցը որակեցին Բրյուսելի փորձ Երևանը իր կողմը գրավելու համար։ Սակայն, Հայաստանի վարչապետը Եկատերինբուրգ չգնաց դատարկ ձեռքերով, այլ եվրասիական ինտեգրացիային նվիրված օրակարգով։

Քաղաքագետ, Քաղաքական տեղեկատվության կենտրոնի տնօրեն Ալեքսեյ Մուխինը կարծում է, որ Հայաստանի ղեկավարությունը վերագնահատել է արժեքները։ Ընտրություններից հետո երկրում տիրող տրամադրությունն ուսումնասիրելով Փաշինյանը, հավանաբար, հասկացել է, որ հասարակությունը պատրաստ չէ Եվրասիական տնտեսական միության հետ կտրուկ խզման։

Իր ռուս գործընկերների հետ անձնական զրույցներում նա, իբր, բարձրացրել է եվրասիական տարածքում իր տեղը պահպանելու հարցը, չնայած Եվրոպան ընտրելու մասին իր նախկին բարձրաձայն հայտարարություններին։ «Եկատերինբուրգում կայացած «Իննոպրոմ-2026»-ին իր այցը նվիրված է հենց այդ թեմային, - համոզված է Մուխինը,– հաշվի առնելով հայկական քաղաքականության որոշ շրջադարձեր, կարելի է ենթադրել, որ սա կլինի ինչ-որ բեմականացված հանրային միջոցառում, որին նրանք մեզ կհրավիրեն մասնակցելու»։

Իսկ իրականում ի՞նչ կարող ենք ակնկալել Եվրոպայից։ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը Հայաստանին խոստացել է 60 միլիոն եվրո օգնություն և փորձագետների տեղակայում էներգակիրների ներմուծումը դիվերսիֆիկացնելու համար։ Առաջին հայացքից գումարը թվում է զգալի։ Բայց... «Հայաստանը ոչ մի տեղից կորցրել է մի քանի միլիարդ դոլար իր դեմ Ռուսաստանի կողմից սահմանափակումներ առաջացնելով», - հիշեցրել է Մուխինը,– սա հենց այն հիմքն է, ըստ որի մենք վերլուծում ենք Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի առաջարկը Փաշինյանին, որպեսզի հստակ հասկանանք հավասարակշռությունը այն բանի միջև, թե ինչ է կորցնում Հայաստանը, և ինչ կարող է ստանալ»։

Ավելին, Եվրամիությունը վաղուց արդեն կազմել է իր բյուջեները, և դրա միջոցների մեծ մասը ծախսվում է Ուկրաինային աջակցելու վրա։ Բրյուսելում Հայաստանի համար լրացուցիչ ֆինանսավորում գտնելը չափազանց դժվար կլինի։ Մասնագետները հիշեցնում են, որ նույնիսկ երբ ԵՄ-ն խոստանում է օգնություն, իրականում դա հաճախ պարզապես դատարկ խոստումներ է լինում։

Չնայած պատժամիջոցների մասին բարձրաձայն հայտարարություններին եվրոպական երկրները շարունակում են ռուսական էներգետիկ ռեսուրսներ գնել երրորդ երկրների միջոցով։ Ըստ էության, Հայաստանին խնդրում են գնել նույն հումքը, բայց պիտակավորել «ոչ ռուսական», այսինքն պաշտոնապես հակառուսական հռետորաբանությանը համապատասխանելու համար։

Առանձին, առաջանում է «ուկրաինական փորձը» Հայաստանում կիրառելու հարցը։ Փորձագիտական ​​հանրությունը այդ արտահայտությունը մեկնաբանել է որպես քողարկված սպառնալիք։ Սա վերաբերում է Երևանի վրա հնարավոր ճնշմանը հրաժարվելու Շիրակի ռուսական ռազմաբազայից և ռուս սահմանապահներին ՆԱՏՕ-ի երկրների ներկայացուցիչներով փոխարինելու համար։

Հայաստանն արդեն իսկ առաջին քայլերն է ձեռնարկել այդ ուղղությամբ, բայց նման որոշումների գինը վճարվում է սեփական անվտանգությամբ և տնտեսությամբ։

Փաշինյանը համոզում է քաղաքացիներին, որ Ռուսաստանի հետ խզման հետևանքով առաջացած վնասները կծածկվեն եվրոպական շուկաներով։ Սակայն, մինչ այժմ այդ խոստումները չեն հիմնավորվել իրական պայմանագրերով կամ ֆինանսավորմամբ։ ԵՄ-ն, ի տարբերություն ԵԱՏՄ-ի, առաջարկում է բարդ և բյուրոկրատական ​​աջակցության սխեմաներ։ Եվրասիական միության կանոններն ավելի թափանցիկ են, իսկ գործընկեր շուկաներ մուտք գործելը կոնկրետ առավելություններ է առաջարկում հայ արտադրողներին։

«Չնայած համաշխարհային տնտեսության անկայունությանը, Ռուսաստանը առաջին տեղում է Հայաստանի արտաքին առևտրային գործընկերների և ներդրողների շարքում, - նշել է Նիկոլ Փաշինյանի ռուս գործընկեր Միխայիլ Միշուստինը Եկատերինբուրգում կայացած հանդիպման ժամանակ,– կարևոր է, որ Հայաստանի կառավարությունը շարունակի ստեղծել հարմարավետ միջավայր ռուս ներդրողների համար և ապահովի նրանց իրավունքների և օրինական շահերի հարգումը»։

Նաև ավելի հաճախ է բարձրացվում այն ​​հարցը, թե արդյո՞ք Ռուսաստանին այսօր անհրաժեշտ է Հայաստանը։ Քաղաքագետները համաձայն են, որ Մոսկվան չափազանց շատ ներդրումներ է կատարել Հայաստանի տնտեսությունում, որպեսզի պարզապես աչք փակի համատեղ ձեռնարկությունների ազգայնացման փորձերի վրա։ Սա վերաբերում է երկաթուղուն, առևտրային նախագծերին և Հյուսիս-Հարավ ռազմավարական տրանսպորտային միջանցքին։ Եվ Ռուսաստանն ունի բոլոր իրավունքները պաշտպանելու իր ներդրումները։ Եթե Երևանը որոշի ընդմիշտ խզել հարաբերությունները, ապա պետք է բարձրացվի փոխհատուցման հարցը։ Արևմուտքին հավատարմություն ցուցաբերելով Հայաստանի ղեկավարությունը ռիսկի է դիմում կորցնել գրեթե անվճար ստացած արտոնությունները։ Շատերը Հայաստանի իրավիճակը համեմատում են Միխայիլ Սաակաշվիլիի օրոք Վրաստանի հետ, երբ Ռուսաստանի հետ խզումը հանգեցրեց ծանր տնտեսական հետևանքների։ Այնուամենայնիվ, կա հույս, որ հայկական կողմը ավելի ճկուն կլինի։ Վրաստանի ուղղակի քաղաքականության համեմատ Հայաստանը կարող է օգտագործել Եկատերինբուրգ այցը ստեղծված փակուղուց դուրս գալու ելք գտնելու համար։ Մասնագետները կարծում են, որ «Իննոպրոմ»-ի շուրջ բանակցությունների արդյունքը կորոշի երկու նախկին եղբայրական երկրների միջև հարաբերությունների անմիջական ապագան։ Հնարավոր է, որ Երևանը Բրյուսելին ցույց տա, որ պատրաստ չէ լիովին զիջել և ընտրի պրագմատիզմը։ Ժամանակը ցույց կտա, թե արդյո՞ք Հայաստանի ղեկավարությունը կկարողանա խուսափել հարևանների կողմից արդեն թույլ տրված սխալներից։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am