Փորձագետ. Ինչո՞ւ է Հայաստանը արգելել արտասահմանում բնակվող քաղաքացիներին քվեարկել

ՀՀ խորհրդարանը հաստատել է արտասահմանում մշտապես բնակվող քաղաքացիներին ընտրություններին քվեարկելու արգելքը: Ընդունված փաստաթղթի համաձայն խորհրդարանական ընտրություններին և հանրաքվեներին կարող են մասնակցել միայն այն քաղաքացիները, ովքեր վերջին երկու տարիների ընթացքում՝ ընտրություններից 48 օր առաջ, մշտապես բնակվել են Հայաստանում մեկ տարուց ավելի: Բացառություն կկատարվի միայն արտասահմանում սովորող կամ երկարատև գործուղման մեջ գտնվողների համար: Արգելքը պաշտպանել են խորհրդարանի 63 անդամներ, գրում է vfokuse.mail.ru-ն:

Փոփոխությունները ներկայացրել են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պատգամավորները: Ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցությունը հայտարարել է նոր փոփոխությունները Սահմանադրական դատարանում վիճարկելու իր մտադրության մասին:

Ընդդիմությունը և մի շարք հասարակական կազմակերպություններ դա ընկալում են որպես քաղաքացիների իրավունքները սահմանափակելու և հայկական սփյուռքի ազդեցությունը ներքաղաքական գործընթացների վրա նվազեցնելու փորձ։

Նույն նպատակով, 2026 թվականի հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին, Հայաստանը սկսեց ռազմական պատրաստության կանչեր ուղարկել Ռուսաստանից ժամանող որոշ քաղաքացիների։

Ընդունված օրենքը լայն հակասություններ է առաջացնում ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ արտերկրում։ Հայկական սփյուռքը, մասնավորապես Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում և Լիբանանում, ավանդաբար կարևոր դեր է խաղում երկրի քաղաքական և տնտեսական կյանքում, և այժմ նրա ներկայացուցիչները զրկված են հանրապետությունում ընտրությունների վրա ազդելու հնարավորությունից։ Ավելին, որոշումը քննադատության է  արժանացել միջազգային մարդու իրավունքների կազմակերպությունների կողմից, որոնք այն համարել են ժողովրդավարական սկզբունքների և քաղաքացիների կառավարմանը մասնակցելու իրավունքի խախտում։

Ռազմավարական հետազոտությունների և նախաձեռնությունների վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկ Խալաթյանը vfokuse.mail.ru-ին ասել է, որ Հայաստանի իշխանությունները հետապնդում են սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվեի նախապատրաստման հետ կապված որոշակի նպատակ։ Նրա խոսքով նոր Սահմանադրության նկատմամբ հանրային աջակցությունը բավականին ցածր է, իսկ հանրաքվեի պահանջները խիստ են. գրանցված ընտրողների առնվազն մեկ քառորդը, կամ առնվազն 625,000 մարդ, պետք է քվեարկի «կողմ»։

«Հենց այս նպատակով են իշխանությունները փորձում զգալիորեն կրճատել երկրում ընտրողների թիվը նոր Սահմանադրությունն ընդունելու լրացուցիչ հնարավորություն ստանալու համար», - բացատրել է նա։

Խալաթյանը նշել է, որ օրենքն ուժի մեջ է մտնում այն ​​ժամանակ, երբ Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը գործնականում կորցրել է իր անկախությունը և կազմված է կառավարությանը հավատարիմ դատավորներից։ Հետևաբար, Սահմանադրական դատարանում անիմաստ է բողոքարկվել ցանկացած այնպիսի որոշում, որը կարող է կանխորոշված ​​լինել։ «Շատերի կարծիքով, գործող Սահմանադրական դատարանը չի ունենա համարձակություն կայացնել որոշում, որը կհակասի Փաշինյանի գլխավորած ներկայիս կառավարության ցանկությանը», - հավելել է նա։

Քաղաքագետը նաև մեկնաբանել էց միջազգային հանրության հնարավոր արձագանքը։ Նա կարծում է, որ Եվրամիությունը չի քննադատի Հայաստանի իշխանությունների որոշումը չնայած Սահմանադրության և օրենսդրության հնարավոր խախտումներին։

«Եվրամիությունը լիովին աջակցում է Փաշինյանի ներկայիս կառավարությանը աչք փակելով Հայաստանի օրենսդրության բոլոր խախտումների և ընդդիմության դեմ ուղղված բոլոր բռնաճնշումների վրա։ Այս ամենը դիտարկվում է Հայաստանում ռուսական ազդեցության հետ բախման պրիզմայով։ Նույնիսկ եթե եվրոպացիները տեսնեն, որ դա խախտում է Սահմանադրությունը,  աչք կփակեն դրա վրա Ռուսաստանի հետ իրենց աշխարհաքաղաքական պայքարի համար», - եզրափակել է նա։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am