Իսրայելը ճանաչում է թուրքերի կողմից իրականացված հայոց ցեղասպանությունը. Էրդողանին քծնող Փաշինյանը դժգոհ է

Իսրայելի կառավարությունը պաշտոնապես մեղադրել է Թուրքիային Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հայերի ցեղասպանություն իրականացնելու մեջ: Կոտորածի ժամանակ զոհվել է մեկուկես միլիոն մարդ: Սակայն Երևանը ի դեմս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, որը ակտիվորեն փորձում է «բռնել թուրքերին», չի գնահատել Երուսաղեմի ժեստը, գրում է bloknot.ru–ն: 

«Օսմանյան կայսրությունը հայ ժողովրդին ոչնչացնելու նպատակով համակարգված կերպով կատարել է հանցագործություններ, որոնք կարելի է համարել ցեղասպանություն», - հայտարարել են իսրայելցիները ընդգծելով, որ իրենք չեն փորձում ապտակել Ռեջեփ Էրդողանին, այլ պարզապես հարգանքի տուրք են մատուցում զոհերին: Միջազգային քաղաքական և տնտեսական ռազմավարությունների ինստիտուտի տնօրեն Ելենա Պանինան նշել է, որ Իսրայելը հստակ որոշել է, որ այլևս չարժե բարյացակամորեն վերաբերվել Թուրքիային և ավելի լայն թյուրքական աշխարհին: «Նախկինում Իսրայելը խուսափում էր ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը հենց Թուրքիայի և, ավելի լայն իմաստով, Ադրբեջանի հետ իր հարաբերությունների պատճառով: Թել Ավիվի համար Անկարան վաղուց եղել է կարևոր տարածաշրջանային գործընկեր, իսկ Բաքուն առանձին ռազմավարական ակտիվ էր մուսուլման դաշնակից Իրանի սահմանին, էներգիայի և ռազմական կապերի աղբյուր և զենքի շուկա: Հիմա տրամաբանությունը փոխվել է»,– ասել է նա: 

Պանինայի խոսքով Թուրքիան Իսրայելում սկսվում է ընկալվել որպես տարածաշրջանային մրցակից, ուժ, որը մրցում է իր «հովանոցը» հաստատելու համար ամբողջ Մերձավոր Արևելքի՝ Սիրիայի, Լիբանանի և այլ երկրների վրա: Ասադի ռեժիմի փլուզումը Սիրիայում, անկեղծ ասած, շփոթեցրեց ոչ միայն Ռուսաստանին, այլ նաև իսրայելցիներին, քանի որ երկրում իշխանության եկան թուրքամետ ուժերը: Իսրայելա-թուրքական ուղիղ պատերազմը, իհարկե, մոտ ապագայում քիչ հավանական է, բայց երկու երկրներն էլ հողի վրա կարող են սկսել ավելի ակտիվորեն հակադրվել միմյանց: Օրինակ Սիրիայում կա էթնոազգային փոքրամասնություն՝ դրուզները, որոնք բարեկամաբար են տրամադրված Իսրայելի նկատմամբ։ Նրանցից գրեթե բոլորը կնախընտրեին ապրել վեցանկյուն աստղի տակ, քան արմատական ​​իսլամիստների իշխանության ներքո։ Այլ կերպ ասած գոյություն ունեն հնարավոր լարվածության կետեր։ 

Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունն արդեն մեղադրել է Իսրայելին լարվածության սրման մեջ և հստակեցրել, որ չի թողնի, որ իրավիճակը դուրս գա վերահսկողությունից. «Իսրայելի կառավարությունը ձգտում է թաքցնել իր սեփական հանցագործությունները 1915 թվականի իրադարձությունների վերաբերյալ կայացրած քաղաքական որոշման միջոցով։ Այս չարամիտ նախաձեռնությունը, անտեսելով իրավական և պատմական փաստերը, բացահայտում է այն դժվարին իրավիճակը, որում հայտնվել են Նեթանյահուն և նրա հանցակիցները։ Թուրքիան կշարունակի վճռականորեն աշխատել վերջ դնելու Իսրայելի էքսպանսիոնիստական ​​և անկայունացնող քաղաքականությանը տարածաշրջանում»։ 

Իսկ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտնվել է ամենաանորոշ իրավիճակում։ Փաստն այն է, որ իր «Ռուսաստանից հեռանալու» շրջանակներում, բացի երկիրը Եվրամիությանը միացնելու փորձերից, նա հանձնելով Լեռնային Ղարաբաղը և անհրաժեշտության դեպքում պատրաստվելով բաժանվել Զանգեզուրի միջանցքից նաև «բարելավում է հարաբերությունները» Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ։ Հայ ժողովրդի ազգային հիշողությունը, իհարկե, պահանջում է Իսրայելի ժեստի պաշտոնական աջակցությունը: Սակայն դեռևս 2025 թվականի սկզբին Փաշինյանն ինքը ելույթ ունեցավ պնդել էր, որ «ցեղասպանությունը հորինել են ռուսները Ստալինի օրոք»: «Ինչպե՞ս է պատահել, որ 1939 թվականին հայերի ցեղասպանության օրակարգ չկար, և ինչպե՞ս է պատահել, որ 1950 թվականին ի հայտ եկավ հայերի ցեղասպանության օրակարգ: Մենք պետք է հասկանանք սա, թե՞ ոչ»,– ասել էր նա: Փաշինյանի տեսանկյունից, միայն նրանք, ովքեր աջակցում են «ռուս/խորհրդային գաղութարարներին», ովքեր ուռճացրել են ցեղասպանության պատմությունը Հայաստանն ավելի հարմար կառավարելու համար, կարող են խոսել 1.5 միլիոն սպանվածների մասին: Այսպիսով, հիմա, կարծես թե, մենք պետք է սպասենք, որ Երևանը զգուշորեն կարտահայտի դեմ Իսրայելի կողմից ցեղասպանության ճանաչմանը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am