Ռուսաստանը խաղադրույք կատարեց Իրանի վրա և չսխալվեց, ինչը ներկայումս հազվադեպ է պատահում

Ռուսաստանի համար Իրանի հաղթանակը Միացյալ Նահանգների հետ պատերազմում կարևոր է, քանի որ այն Թեհրանին կդարձնի տարածաշրջանային առաջնորդ։ EADaily.com–ի սյունակագիր Լյուբով Ստեպուշովան է քննարկել հեռանկարները։

Վերջերս Իրանը և Միացյալ Նահանգները առանձին-առանձին առցանց ստորագրեցին փոխըմբռնման հուշագիր ամերիկյան ագրեսիան դադարեցնելու համար։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը ներկայացրեց Միացյալ Նահանգներին Վերսալում, իսկ նախագահ Մասուդ Պեզեշկյանը Իրանը Թեհրանում։ Մերձավոր Արևելքում հակամարտությունը տևեց 108 օր։

Իր ինքնիշխանության համար պատերազմում Իրանը սկզբունքորեն պաշտպանեց ուրանը հարստացնելու կարողությունը, իր հրթիռային ծրագիրը (Թրամփը հայտարարեց, որ չի կարող արգելել Իրանին ունենալ բալիստիկ հրթիռներ միաժամանակ թույլ տալով Սաուդյան Արաբիային նույնը անել) և Հորմուզի նեղուցում Օմանի հետ համատեղ երթևեկությունը կարգավորելու կարողությունը (ԱՄՆ-ը համաձայնեց, որ դրանք երկու երկրների ներքին, այլ ոչ թե միջազգային ջրեր են)։ Ավելին, Իրանը ապահովեց ամերիկյան ռազմական բազաների հեռացումը «հարակից տարածաշրջաններից»։ Թե որտեղի՞ց՝ չի նշվում, բայց դա անկասկած ազդում է հարևանների վրա, իսկ հարևանները Պարսից ծոցի երկրներն են։ Բացի այդ, սառեցված ԱՄՆ միջոցները կվերադարձվեն, հակառակ դեպքում, ինչպես ասել է Թրամփը, «այլ երկրների վստահությունը ամերիկյան ֆինանսական համակարգի և դոլարի նկատմամբ կխաթարվի» (նա վերջերս BRICS-ին սպառնացել է 100% մաքսատուրքերով)։ Եվ վերջապես, իրանական նավթի արտահանման և դրանց աջակցող մեխանիզմների՝ բանկային, ապահովագրական և լոգիստիկ, նկատմամբ պատժամիջոցները կվերացվեն։ Այսպիսով, Իրանն ապահովել է ԱՄՆ շրջափակման վերացումը։ Լիբանանի ներառումը հուշագրում ապահովում է «Հեզբոլլահի» անվտանգությունը։ Կան նաև փոխհատուցումներ. Միացյալ Նահանգները, տարածաշրջանային գործընկերների հետ միասին, պարտավորվում է մշակել Իրանի վերակառուցման և տնտեսական զարգացման համակարգված ծրագիր առնվազն 300 միլիարդ դոլարի չափով։ Համաձայնագրի հաստատումը պետք է լինի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում։ Այսպիսով, Իրանը ստանում է ռազմավարական գերիշխանություն տարածաշրջանում։

Իրանն արդեն զգուշացրել է Հայաստանին, որ չի համաձայնի TRIPP (Զանգեզուրի միջանցքի բարելավում) նախագծին, քանի դեռ չի վստահվել իր անվտանգության մեջ։ Երևանին խորհուրդ է տրվել առաջիկա 60 օրվա ընթացքում, քանի դեռ Իրանը և Միացյալ Նահանգները երկխոսություն են վարում, որևէ լուրջ քայլ չձեռնարկել այդ նախագծի վերաբերյալ։ Ադրբեջանն ու Թուրքիան սգի մեջ են։

Իհարկե, Իրանը կկորցնի հարստացված ուրանը, որը կնոսրացվի ԱԷՄԳ-ի հսկողության ներքո, բայց «ուղեղը» և տեխնոլոգիան կմնան։

ԱՄՆ-ի կողմից նման զիջումները կապիտուլյացիայի են նման։ Եթե ամերիկացիները «հաղթում են», ինչպես պնդում է Թրամփը, ապա ինչու՞ են իսրայելցիները զայրացած և պնդում են, որ պարտվում են։ Նման զիջումների հիմնական պատճառը ԱՄՆ ռազմավարական նավթի պաշարների սպառումն է։ Մասնագետները գնահատում են, որ երկու շաբաթվա ընթացքում ԱՄՆ-ը կարող է բռնկվել վառելիքային աղետով։ Երկրորդ գործոնը Հանրապետական կուսակցության պառակտումն է Կոնգրեսի ընտրությունների նախօրեին։

Իսրայելի դիրքորոշումն է խոցելի թվում։ Դեռ կտեսնենք, թե արդյո՞ք նա կհամարձակվի կրկին հարձակվել Լիբանանի վրա, բայց դա խոստումնալից հեռանկար չէ. այն կարող է առաջացնել իր ղեկավարի զայրույթը։ Վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն, հավանաբար, կպարտվի հոկտեմբերին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում։ ԱՄՆ-ի թշնամի լինելը վտանգավոր է, բայց բարեկամ լինելը աղետալիորեն է վտանգավոր։

Իսրայելն ունի միայն մեկ տարբերակ, այն է բանակցել Իրանի հետ։

Ռուսաստանի համար կարևոր է, որ իր Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքը շարունակի գործել, և որ Իրանը խոչընդոտի ամերիկյան և եվրոպական ազդեցության աճին Կովկասի և Կասպից ծովի տարածաշրջաններում։ Ամերիկյան իմպերիալիզմի դեմ դիմադրության առանցք կձևավորվի, որը, բացի Ռուսաստանից, կհիմնվի նաև Չինաստանի, Իրանի և Հյուսիսային Կորեայի վրա։ Հիմնական եզրակացությունն այն է, որ Ռուսաստանը Իրանի վրա ճիշտ խաղադրույք է կատարել և Թեհրանի հետ ստորագրել է ռազմավարական համաձայնագիր, որն ամբողջությամբ արդարացրել է իրեն, ինչը այսօր հաճախ չի պատահում։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am