Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … լողափնյա վոլեյբոլ

Այսօր լողափնյա վոլեյբոլը շատ սիրված և հայտնի խաղ է ամբողջ աշխարհում։ Ամեն տարի մեծ թվով մրցումներ են անցկացվում այդ մարզաձևի մասնագետների և սիրողների միջև։ Իսկ ե՞րբ է առաջացել այդ սպորտաձևը:

Լողափնյա վոլեյբոլի մասին առաջին հիշատակումները հայտնվել են Հավայան կղզիներում անցյալ դարասկզբին։ Այդ ժամանակ սերֆինգիստները, սպասելով ալիքի, կարճում էին իրենց ժամանցը ավազի վրա վոլեյբոլ խաղալով։ Բայց այն առավել տարածված էր Կալիֆորնիայում՝ Սանտա Մոնիկայի լողափերին։ Հենց այնտեղ էլ առաջին անգամ կառուցվեցին լողափնյա վոլեյբոլի դաշտեր։ Եվրոպայում այդ մասին իմացել են միայն 1927 թվականին, և դա ֆրանսիացի նուդիստների շնորհիվ։ Նրանք խաղում էին այդ խաղը Փարիզի մոտ գտնվող Ֆրանկոնվիլ քաղաքում։ Հետո ժամանակի ընթացքում խաղը սկսեց տարածվել ամբողջ Եվրոպայում։ Բայց դա սիրողական վոլեյբոլ էր, իսկ առաջին պաշտոնական մրցումները կայացել են միայն 1947 թվականին Կալիֆորնիայում։ 1948 թվականին Լոս Անջելեսում անցկացվել է առաջին մրցույթը, որը ներառում էր մրցանակային ֆոնդ հաղթողների համար։ Մրցանակը եղել է մեկ արկղ Pepsi: Խաղը սկսել է ձեռք բերել ժողովրդականություն, դա  հետաքրքրել է հեռուստատեսությանը և հովանավորներին, ովքեր պատրաստ էին իրական գումարներ վճարել մրցույթի համար: Հետո սկսել են ձևավորվել պրոֆեսիոնալ վոլեյբոլիստների թիմեր, հայտնվել են հատուկ ֆեդերացիաներ, որոնք սկսել են մրցաշարեր կազմակերպել։ Այն ժամանակ միասնական կանոններ չկային։ Դրանք հայտնվել են միայն 1976 թվականին։

1987 թվականին տեղի է ունեցել աշխարհի առաջին ոչ պաշտոնական առաջնությունը, որտեղ հաղթել են ամերիկացիները։ 1992 թվականին լողափնյա վոլեյբոլը ներառվել է ամառային օլիմպիական խաղերի ծրագրում որպես ցուցադրական մարզաձև, իսկ չորս տարի անց Ատլանտայի Օլիմպիական խաղերում այն ​​արդեն պաշտոնական մարզաձև էր։

Աշխարհի առաջին պաշտոնական առաջնությունն անցկացվել է 1997 թվականին։

Լողափնյա վոլեյբոլը խաղում են 8-ից 16 մետր որոշակի սահմաններով հատուկ դաշտում, ցանցի բարձրությունը մոտավորապես 2-2,5 մետր է: Խաղը ներառում է երկու թիմ՝ յուրաքանչյուրը կազմված երկու խաղացողից: Յուրաքանչյուր յոթ միավորից հետո թիմերը փոխում են տեղերը կորտում։ Սա հավասարեցնում է շանսերը և առավելություններ չի տալիս թիմերից որևէ մեկին: Մեկ թիմի խաղացողները կարող են հերթով դիպչել գնդակին ոչ ավելի, քան երեք անգամ, այնուհետև նրանք պետք է գնդակը նետեն դեպի հակառակորդը: Մեկ խաղացողին արգելվում է դիպչել գնդակին երկու անգամից ավելի իր կիսադաշտում: Խաղը տևում է մինչև 21 միավոր յուրաքանչյուր խաղակեսում: Ոչ-ոքիի դեպքում ներմուծվում է լրացուցիչ խաղ՝ մինչև 15 միավոր տևողությամբ։ Քանի որ լողափնյա վոլեյբոլի թիմը, ի տարբերություն սովորականի, ունի ընդամենը երկու խաղացող այդ մարզաձևը թույլ չի տալիս խաղացողներին փոխարինել, բացի դա եղանակային պայմանները կարող են տարբեր լինել:  Գաղտնիք չէ, որ ավազի վրա խաղալը երկու անգամ ավելի դժվար է, քան սովորական փակ խաղահրապարակում խաղալը, ուստի խաղացողը պետք է լավ ֆիզիկական պատրաստվածություն ունենա:

Եզրափակելով, կարելի է ասել, որ լողափնյա վոլեյբոլը, չնայած իր թվացյալ պարզությանը, բավականին բարդ մարզաձև է, որտեղ կարևոր է ոչ միայն յուրաքանչյուր խաղացողի անհատական ​​պատրաստվածությունը, այլ նաև թիմային ոգին, համախմբվածությունը և թիմային աշխատանքը, խաղի ռիթմը բռնելը:

Կ. Խաչիկյան