«Ամիսների հարց». Ինչպես է Հայաստանը վճարելու Փաշինյանի հակառուսական գագաթնաժողովի համար

ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ 17 Մայիս, 2026 12:15

Հայաստանը հյուրընկալել է Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը: Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Երևանում ոչ միայն հյուրընկալել է գրեթե 40 երկրների ներկայացուցիչների, այլ նաև ակտիվորեն մասնակցել է հակառուսական օրակարգի քննարկմանը: Հայաստանը մնում է ՀԱՊԿ-ի և ԵԱՏՄ-ի անդամ և վայելում է այս անդամակցության առավելությունները: Ինչպիսի՞ն կարող է լինել Մոսկվայի արձագանքը Փաշինյանի քաղաքականությանը, և ո՞ւր կտանի դա Հայաստանին, պատասխանները news.ru–ի հոդվածում:

Մասնագետների կարծիքով, Նիկոլ Փաշինյանի վարքագիծը Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի ժամանակ ցուցադրաբար կասկածի տակ է դնում ռուս-հայ ավանդական կապերը: Դա հանգեցրել է որոշ ծիծաղելի իրավիճակների: Օրինակ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու հետ հանդիպման ժամանակ Փաշինյանը իր գործընկերոջ հետ խոսել է կոտրված անգլերենով, չնայած երկուսն էլ մանկուց ազատ խոսում են ռուսերեն: Լեզվի ընտրությունը երկու քաղաքական գործիչների հակառուսական դիրքորոշման հստակ արտահայտություն է, ինչը Ռուսաստանի Անվտանգության խորհրդի փոխնախագահ Դմիտրի Մեդվեդևին առիթ է տվել ծաղրելու նրանց: Իր Telegram ալիքում նա նշել է Զելենսկու և Փաշինյանի անգլերենի վատ իմացությունը։

«Այսօր Երևանում երկու անուղեղ ռուսաֆոբներ, որոնք գերազանց խոսում են ռուսերեն, վատ անգլերենով զրուցեցին իրենց անգործունակության մասին։ Չնայած հնարավոր է, որ դա եղել է տեսախցիկի առջև, իսկ հետո նրանք զրուցել են իրենց ծանոթ, հիանալի և հզոր ռուսերենով», - գրել է Մեդվեդևը։

Ըստ նրա Զելենսկուն և Փաշինյանի «պակասում են միայն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը և փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսը, որպեսզի ռուսաֆոբներին անգլերենով «քննություն» տան»։

Ռուսաստանը պետք է դիվանագիտական պատասխան տա Հայաստանում Ուկրաինայի հարցով ԵՄ գագաթնաժողովին, news.ru-ին ասել է Պետդումայի պաշտպանության կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ Ալեքսեյ Ժուրավլյովը։ Նրա խոսքով Կիևի շփումները ԱՊՀ երկրների ներկայացուցիչների հետ չեն կարող հանդուրժվել։

Փաշինյանը Հայաստանին տանում է ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու, կարծում է Պետդումայի ԱՊՀ հարցերով, եվրասիական ինտեգրման և հայրենակիցների հետ հարաբերությունների կոմիտեի ղեկավար Լեոնիդ Կալաշնիկովը։ «Նա շարունակում է վարել ՀԱՊԿ-ի և ԵԱՏՄ-ի հետ հարաբերությունները կրճատելու քաղաքականություն դատելով այն փաստից, որ նա իր գագաթնաժողովին հրավիրել է Ռուսաստանի ռազմաքաղաքական թշնամիներին։ Նա պարզապես սպասում էր հարմար պահի իր վաղեմի ծրագրերն իրականացնելու համար։ Դա այն է ինչ Եվրոպային պետք է. Փաշինյանը ինչ-որ կերպ պետք է ներգրավվի Ռուսաստանի դեմ պայքարին՝ անձամբ կամ իր խրթվիլակով, և խնդիրներ ստեղծի Ռուսաստանի հարավային սահմաններում», - news.ru-ին ասել է Կալաշնիկովը։

Նրա խոսքով Փաշինյանը վաղուց ունի նման մոտեցումը, և ԵՄ-ն պարզապես օգտագործում է այդ «պատրաստի ռուսաֆոբին» իր նպատակների համար։ «Ես լավ եմ հիշում դա, քանի որ Նիկոլին հանդիպել եմ դեռևս այն ժամանակ, երբ նա ուսապարկով քայլում էր փողոցներով փորձելով տապալել Սերժ Սերժյանին։ Նա ուներ «Ելք» շարժումը և նա հայտարարեց ՀԱՊԿ-ից և Եվրասիական տնտեսական միությունից դուրս գալու մասին։ Այնուհետև, երբ քաղաքական իրավիճակը պահանջեց, նա «փոխեց իր գույնը» և ավելի հավատարիմ դարձավ Ռուսաստանին։ Բայց, ըստ երևույթին, այդ ամենը դեռ մնում է», - նշել է Կալաշնիկովը։

Հիշեցնենք, որ ապրիլի 1-ին Փաշինյանի հետ հանդիպման ժամանակ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը շեշտել էր, որ Հայաստանի ԵՄ-ին միանալու ձգտումները անհամատեղելի են ԵԱՏՄ-ին անդամակցության հետ։ Ի՞նչ կնշանակի Հայաստանի դուրս գալը ԵԱՏՄ-ից և ՀԱՊԿ-ից իր քաղաքացիների համար։

ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի դուրս գալը լիովին հնարավոր է, բայց դա ծանր հարված կհասցնի երկրին՝ թե՛ տնտեսապես, թե՛ ռազմաքաղաքական առումով, կարծում է Ռուսաստանի Արտաքին գործերի նախարարության Դիվանագիտական ակադեմիայի Միջազգային քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի ղեկավար Վադիմ Կոզյուլինը։ «Հայաստանը, ակնհայտորեն, տնտեսապես կտուժի իրադարձությունների նման շրջադարձից։ Այսօր կան հստակ ցուցանիշներ, որ Հայաստանը զգալիորեն շահել է ԵԱՏՄ-ին միանալուց։ Սակայն նրա քաղաքացիները լիովին չեն հասկանում դա։ Հայաստանի մարդիկ պարզապես չեն հասկանում իրենց աճող բարգավաճման աղբյուրը։ Եվ եթե այս գործընթացը շարունակվի այնպես, ինչպես հիմա է, ապա, կարծես, Հայաստանը ստիպված կլինի դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից, ընդ որում երկրի տնտեսության համար բոլոր լուրջ հետևանքներով։ Դա շատ ցավոտ կլինի», - news.ru-ին բացատրել է Կոզյուլինը։

Պետդումայի միջազգային հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ Դմիտրի Նովիկովը news.ru-ի հետ զրույցում հաստատել է, որ Հայաստանը մեծապես կկորցնի Ռուսաստանի հետ կապերի խզումից։ Մինչդեռ, Փաշինյանն ինքը կարող է օգուտ քաղել ստանալով իրեն հասանելիք «երեսուն արծաթը» Եվրամիությունից ռուս-հայական կապերի փլուզման համար։ «Հայ ժողովուրդը միայն կկորցնի Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների խզումից։ Ավելին, Եվրոպան, իհարկե, այս կամ այն կերպ նման պահանջ կներկայացնի Երևանին, եթե ինքը հանձնառու լինի ԵՄ-ի հետ ավելի սերտ համագործակցությանը։ Ինչ վերաբերում է Նիկոլ Փաշինյանի թիմին, նրա շահադիտական նկատառումներին, անձնական հարստացմանը և սեփական շահերի հետապնդմանը, ապա այո, դրանք կարող են իրականանալ», - կարծիք է հայտնել խորհրդարանականը։

Փաշինյանի քաղաքականությունը հիմնված է Եվրամիության աջակցության խոստումների վրա։ Ապրիլի վերջին Բրյուսելը հայտարարել է EUPM Armenia քաղաքացիական հասարակության գործընկերության առաքելության ստեղծման մասին, որը նպատակ ունի պայքարել դրսից եկող «չարամիտ ազդեցության» դեմ։ «Առաքելություն, որը, բառերով ասած, պայքարելու է երկրի գործերին որոշակի միջամտությունների դեմ, ինչը ինքնին նման միջամտության գործիք է», - այդ կապակցությամբ ճեպազրույցի ժամանակ նշել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովան։

Եվրոպացի բյուրոկրատների գործողությունները բացառապես ուղղված են Փաշինյանին իշխանության գլուխ պահելուն։ Միևնույն ժամանակ, Եվրոպան, հավանաբար, չի կարողանա և ոչ էլ ցանկանում է Երևանին տրամադրել լայնածավալ տնտեսական աջակցություն, որը կարող է փոխարինել ԵԱՏՄ-ին մասնակցությունից ստացված եկամուտը։

Բաց տվյալների համաձայն Հայաստանի առևտրաշրջանառությունը ԵԱՏՄ-ի հետ 2025 թվականին կազմել է ավելի քան 8 միլիարդ դոլար, ինչը կազմում է նրա արտաքին առևտրի մոտավորապես 38.5%-ը։ Նույն տարվա ընթացքում Եվրամիության հետ առևտուրը կազմել է 2.81 միլիարդ դոլար կամ մի փոքր ավելի քան 13%–ը։ «Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում հետխորհրդային բոլոր տարիների փորձը ցույց է տալիս, որ Եվրամիությունը, ինչպես Միացյալ Նահանգները, մտադրություն չունի աջակցելու և հոգալու իր կամակատարներին: Բրյուսելն ու Վաշինգտոնն այնտեղ հետապնդում են իրենց շահերը: Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական ձգտումները չեն հետաքրքրում Եվրամիությանը. նրանք ընդհանուր սահման չունեն, ուստի ԵՄ-ին միանալու հայկական երազանքները ծիծաղելի են», - ասել Կոզյուլինը նշելով, որ

եթե Հայաստանը դուրս գա ԵԱՏՄ-ից, ապա արագ կբախվի տնտեսական խնդիրների:

«Մենք տեսնում ենք, որ այսօր այնտեղ տեղի ունեցող ամեն ինչ ներկայացվում է շատ շքեղ ձևով, և, թերևս, այդ պատկերը ինչ-որ կերպ տաքացնում է հայերի սրտերը, կարծես ասելու համար. «Մենք այնքան մեծ հարգանք ենք ձեռք բերել Եվրոպայում»: Բայց, ինչպես ասում են, սառնարանի և հեռուստացույցի միջև բանավեճում սառնարանն է հաղթում: Եվ եթե Հայաստանը դուրս գա ԵԱՏՄ-ից, ապա հայերը կզգան դա: Որքա՞ն շուտ: Կարծում եմ երեք-չորս ամսվա ընթացքում: Այսպիսով, դա նույնիսկ տարիների հարց չէ. դա շատ ավելի արագ կլինի՝ ամիսների հարց է», - եզրափակել է Կոզյուլինը: