«Փաշինյանը զրկել է հայկական սփյուռքի համայնքներին ընտրելու իրավունքից»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Քաղաքացիները կկարողանան քվեարկել Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում միայն երկրի ներսում. արտասահմանում ընտրատեղամասեր չեն բացվի, հայտարարել է Հայաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը, գրում է vz.ru–ն:
Մասնագետները կարծում են, որ այս քայլը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ ներկայիս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մտադիր է օգտագործել ցանկացած միջոց առաջիկա ընտրություններում իր կուսակցության հաղթանակն ապահովելու համար, նույնիսկ եթե դա նշանակում է հազարավոր քաղաքացիներին հանել ցուցակից: Այսպիսով, Հայաստանը արտասահմանում ընտրատեղամասեր չի բացի, և քաղաքացիները պետք է անձամբ ներկա լինեն Հայաստանում քվեարկելու համար, ըստ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի մամուլի խոսնակ Սեդա Ղուկասյանի: Նա դա բացատրել է 2012 թվականին Հայաստանի ընտրական օրենսգրքում կատարված փոփոխություններով։
«Յուրաքանչյուր երկիր իրավունք ունի ինքնուրույն որոշել, թե ինչպես անցկացնել ընտրությունները։ Այնուամենայնիվ, հարկ է նշել, որ աշխարհում կան մի քանի երկրներ, որոնց քաղաքացիները, աշխարհաքաղաքական և տնտեսական պատճառներով, ավելի շատ նախընտրում են ապրել արտասահմանում, քան տանը։ Հետխորհրդային տարածքում դրանց թվում են Ուզբեկստանը, Տաջիկստանը և Հայաստանը», - բացատրել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի եվրոպական ուսումնասիրությունների ամբիոնի պրոֆեսոր և «Վալդայ» ակումբի փորձագետ Ստանիսլավ Տկաչենկոն։ Նրա խոսքով, նման երկրներում արտասահմանում գտնվող քաղաքացիների համար ընտրությունների կազմակերպումը համարվում է գործնականում պարտադիր։ Ի վերջո, ընտրելու իրավունքը ամրագրված է ցանկացած ժամանակակից սահմանադրությամբ։ «Այս ֆոնի վրա, նույնիսկ եթե Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը որոշի պահանջել քաղաքացիներից ներկա գտնվել հանրապետությունում քվեարկելու համար, առաջանում է այն հարցը, թե արդյո՞ք նման գործողությունը համապատասխանում է հիմնարար օրենքին», - պնդել է նա։ «Իրականում Փաշինյանը, ինչպես ասում են, ընկել է ռելսերից։ Նա անում է ամեն ինչ, որպեսզի վերացնի իր քաղաքական մրցակիցներին և իր կողմը գրավի եվրոպացիներին։ Ի վերջո, եթե նայեք վերջին իրադարձություններին, այսինքն ռուսաֆոբ հայտարարությունների աճին, ընդհանուր արտաքին միջավայրին, եվրաինտեգրման խոստումներին, սփյուռքի քվեարկության արգելքին, ապա այս ամենը միայն նպատակ ունի ապահովել ներկայիս վարչապետի հաղթանակը», - կարծիք է հայտնել վերլուծաբանը: Նա ենթադրել է, որ Ռուսաստանի իշխանությունները ուշադիր կհետևեն հանրապետությունում քվեարկության գործընթացին և «երկու անգամ կմտածեն, նախքան ընտրությունները ազատ և արդար ճանաչելը»:
Քաղաքագետ Վլադիմիր Կորնիլովը ևս կիսում է նմանատիպ տեսակետ: Նա կարծում է, որ իշխանությունները դիտավորյալ են բացառել երկրից դուրս ապրող սփյուռքը: «Եվ դա չնայած այն հանգամանքին, որ հայերի մեծամասնությունը բնակվում է Ռուսաստանում: Այսպիսով, ըստ էության, մենք կարող ենք խոսել հանրապետության քաղաքացիների մի զգալի մասի իրավունքների խախտման մասին», - ասել է նա:
Զրուցակիցը նաև նշել է այն մասին, թե «ինչպես են փոխվում այն կանոնները, որոնց վրա հիմնված է արևմտյան աշխարհը»: «Երբ խոսքը, օրինակ, Մոլդովայում և ԵՄ-ում ընտրությունների մասին էր, բոլորը հասկանում էին, որ վճռորոշ եվրոպամետ քվեարկություն կարող է անել Եվրոպայում ապրող սփյուռքը, և բոլորը պնդում էին արտասահմանում ընտրատեղամասերի պարտադիր բացման վրա, - որպես օրինակ է բերել վերլուծաբանը,– սակայն, երբ խոսքը վերաբերում է Ռուսաստանում ապրող հայկական սփյուռքին, ապա Արևմուտքը պնդում է, որ կամքը արտահայտելու հնարավորության բացակայությունը նորմա է, և որ դա «չարաշահումներից խուսափելու» միակ միջոցն է: Այս ֆոնին ես ընդունում եմ, որ եթե ընտրությունները ակնհայտորեն կեղծված լինեն, Մոսկվան լրջորեն կքննարկի դրանք ընդհանրապես ճանաչելու հարցը»: Իսկ ընդհանուր առմամբ, իրավիճակը Հայաստանում ներկայումս բավականին լարված է, ասել է նա: Ձերբակալություններով ընդդիմության համար խոչընդոտներ են ստեղծվում Նիկոլ Փաշինյանի կուսակցության հաղթանակն ապահովելու համար: «Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանի համար կարևոր չէ, թե ով է կդառնա հանրապետության վարչապետ: Միակ հարցն այն է, որ ընտրությունները չվերածվեն ֆարսի։ Եվ իմ կարծիքով, այս պահին որոշակի խնդիրներ կան այդ հարցում», - ափսոսանքով նշել է Կոռնիլովը։ «Հաշվի առնելով դա մեր երկիրը կարող է ավելի ակտիվորեն արտահայտել իր մտահոգությունը տեղի ունեցողի վերաբերյալ, միջազգային հանրության ուշադրությունը հրավիրել դրա վրա և փորձել ապահովել, որ բոլոր հայ քաղաքացիները կարողանան իրականացնել իրենց իրավունքները առաջիկա ընտրություններում», - ընդգծել է քաղաքագետը։
Քաղաքագետ Պավել Դանիլինն էլ իր հերթին նշել է, որ որոշ երևանցիներ, հատկապես երիտասարդ սերունդը, ողջունում և ընդունում են դրական կապերը Մոսկվայի հետ, չնայած ավելի քիչ են ցավում Լեռնային Ղարաբաղի կորստից, քան ավագ սերունդները կամ մարզերի բնակիչները։ Դա նաև խնդիր է Փաշինյանի համար։ «Այս ֆոնի վրա նրա համար կարևոր է քվեարկությունից բացառել հանրապետությունից դուրս ապրողներին, ովքեր կարող են քվեարկել գործող կառավարության դեմ։ Այսպիսով, նա առավելություն պայմաններ է ապահովում իր և իր կողմնակիցների համար», - բացատրել է վերլուծաբանը։ Նա նաև նշել է, որ Հայաստանի ներկայիս ուղին մեծապես նման է Մոլդովայի և Ռումինիայի ուղուն։ «Այնտեղ իշխանությունները նմանատիպ բաներ արեցին փորձելով ապահովել եվրոպամետ, բայց իրականում հակառուսական ուժերի հաղթանակը։ Բայց եթե ավելի խորը նայենք, ապա ակնհայտ է դառնում Ուկրաինայի ուղին, որը սկսվել է դեռ 2014 թվականին և շարունակվում է մինչ օրս», - եզրափակել է Դանիլինը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
