Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … գինու շշի խցանում

Երբ դուք գնում եք մի շիշ գինի, պատրաստ եղեք խմել ամբողջ պարունակությունը մեկ երեկոյի ընթացքում: Ի վերջո, այն բացելուց հետո դուք չեք կարողանա նորից խցանը հետ մղել շշի բացվածքի մեջ: Բայց ինչպե՞ս են դա անում գինեգործները:

Ինչպես են անտեղավորելին տեղավորում, ինչպե՞ս են գինու խցանները մղվում շշերի մեջ, եթե դրանց տրամագիծը շատ ավելի մեծ է, քան շշի պարանոցը:

Իրականում այստեղ ոչ մի կախարդանք էլ չկա: Մաքուր ֆիզիկա է:

Հաջորդ անգամ, երբ բացեք գինու կամ շամպայնի շիշը, ուշադրությւուն դարձրեք նրան, որ խցանն աստիճանաբար ընդարձակվում է, երբ դուրս է գալիս պարանոցից: Այն կարող է մոտ մեկուկես անգամ ավելի մեծ լինել, քան շշի պարանոցն է, վերջինիս տրամագիծը 18 մմ է, իսկ խցանինը 24 մմ։

Հայտնի է, որ խցանածառի կաղևից ստեղծված խցաններն ունեն լավ առաձգականություն և կարող են սեղմվել իրենց լայնության մոտավորապես կեսի չափով առանց ճկունության կորստի: Դա է այն պատճառներից մեկը, որ հենց նման խցաններ են սկսել  օգտագործել գինու շշերը կնքելու համար։ Խցանափայտն ունի խիտ կառուցվածք, որը թույլ է տալիս նվազագույնի հասցնել թթվածնի մուտքը շշի մեջ և հետևաբար երկար ժամանակ պահպանել գինու համն ու որակը: Խցանափայտի մեկուսիչ հատկությունները նաև կանխում են խոնավության ներթափանցումը գինու մեջ, ինչը ևս պաշտպանում է այն փչանալուց: Բացի դա բնական խցանը քիմիապես ռեակցիայի մեջ չի մտնում գինու հետ, ինչը թույլ է տալիս գինուն պահպանել իր բնական համն ու բույրը: Արդյունքում խցանածառի կեղևից պատրաստած խցանով պատշաճ կնքված շիշը կարող է պահպանվել տասնամյակներ շարունակ չկորցնելով իր որակները:

Բացի այդ ամենը խցանափայտի խցանների օգտագործումն ավելի էկոլոգիապես մաքուր է, քան պլաստիկների օգտագործումը, քանի որ դրանք պատրաստված են վերականգնվող ռեսուրսից՝ խցանի ծառերի կեղևից: Գումարած այս ամենին այդ բնական խցանը  ունի լավ ջերմամեկուսիչ հատկություն, որն օգնում է պահպանել կայուն ջերմաստիճան շշի ներսում:
Հիմա ամենահետաքրքիրի մասին. ինչպե՞ս են լայն խցանները մղվում շշի բարակ պարանոցի մեջ: Նախքան այն շշի մեջ դնելը, խցանը սեղմում է հատուկ մեքենայի միջոցով նրանից հեռացնելով ավելորդ օդը, այնուհետև մամլիչով խրում պարանոցի մեջ։ Էլաստիկությունը բարձրացնելու համար այն կարելի է նախ մշակել գոլորշով կամ եռացող ջրով և միայն այնուհետև ենթարկվել վերը նկարագրված մանիպուլյացիաներին: Հենց խցանը մտնում է շշի մեջ, այն սկսում է ընդլայնվել ընդգրկելով շշի ամբողջ պարանոցը և սերտորեն նստել ներքին պատերին հուսալիորեն պաշտպանելով շշի ներքին պարունակությունը արտաքին գործոններից:

Փրփրուն գինիների համար խցանները մի փոքր տարբերվում են, դրանք սնկի տեսք ունեն, բայց դրանց շշի պարանոցի մեջ հրելու գործընթացը մոտավորապես նույնն է։ Խցանի ձևն ապահովում է բեռնարկղի ներսում անվտանգ տեղավորում և թույլ չի տալիս, որ այն պատահաբար դուրս թռչի ուժեղ ներքին ճնշման պատճառով: Բայց այնուամենայնիվ հուսալիության համար խցանի դուրս ցցված հատվածը նաև լրացուցիչ ամրացվում է մետաղալարե շրջանակով՝ մյուզլով:
 
Կ. Խաչիկյան