Երկու «գործակալներ» են բախվել Հայաստանի համար պայքարում

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 8 Մայիս, 2026 10:55

Հայ ընտրական ֆավորիտները սկսել են միմյանց մեղադրել օտարերկրյա կառավարությունների համար աշխատելու և ազգը դավաճանելու մեջ: Գործող կառավարության կողմնակիցները փորձում են մեղադրել ընդդիմությանը Ռուսաստանի համար աշխատելու մեջ, իսկ կառավարության հակառակորդները պնդում են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի ղեկավարության միջև կապերի մասին: Նրանց բախումը կարող է հանգեցնել միջազգային սկանդալի, գրում է ng.ru–ն:

Գարնան սկզբից ի վեր Հայաստանում ձերբակալվել է օլիգարխ Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստան» ընդդիմադիր դաշինքի առնվազն 20 անդամ: Նրանք մեղադրվում են ընտրողներին կաշառելու փորձի մեջ: Ավելին, ապրիլի 30-ին Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայությունը հայտարարել է երկու եղբայրների ձերբակալության մասին, որոնք փորձել են Ռուսաստանից մաքսանենգ ճանապարհով դուրս բերել ընդհանուր առմամբ 72,6 միլիոն ռուբլի: Իրավապահ մարմինները քրեական գործ են հարուցել մաքսանենգության մեղադրանքով, սակայն իշխանամետ լրատվամիջոցները ակնարկում են, որ դա կարող է կապված լինել նաև Կարապետյանի հետ, քանի որ նա, իբր, պլանավորում է գնել հայ ընտրողների ձայները: Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի կոռուպցիայի դեմ պայքարի կոմիտեն տեղեկացրել է արտերկրում բնակվող հայրենակիցներին՝ նյութական կամ այլ օգուտների դիմաց ընտրական օրենքները խախտելուց զերծ մնալու անհրաժեշտության մասին: Գործակալությունը նաև կոչ է արել Հայաստանում բնակվող քաղաքացիներին չխոչընդոտել ընտրական իրավունքի իրականացմանը ո՛չ անձամբ, ո՛չ էլ հեռակա կապի միջոցով։

«Մի կողմից, իշխանությունները կարող են հող նախապատրաստել «Ուժեղ Հայաստանին» ընտրություններին մասնակցելուց զրկելու համար։ Մյուս կողմից, իշխանությունները կարծում են, որ նման ձերբակալությունները և լրատվամիջոցների արշավը կարող են թուլացնել «Ուժեղ Հայաստանին» քվեարկությունից առաջ։ Որակազրկման վերաբերյալ Արևմուտքը Նիկոլ Փաշինյանին տալիս է դրա համար լիակատար քարտ-բլանշ։ Պատահական չէ, որ կառավարության պաշտոնյաները հորինել են «մոլդովական սցենար» արտահայտությունը։ Սակայն, ապրիլի 1-ին Փաշինյանի և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումից հետո, նման քայլը կնշանակեր Մոսկվայի հետ ուղղակի առճակատում և Երևանը կտեղափոխեր Ռուսաստանի նկատմամբ անբարյացակամ երկրների շարքը։ Հետևաբար, Փաշինյանը կարող է դիմել այդ քայլին միայն որպես վերջին միջոց հասկանալով նման քայլի տնտեսական և քաղաքական հետևանքները», - ng.ru-ին ասել է Ռազմավարական հետազոտությունների և նախաձեռնությունների վերլուծական կենտրոնի տնօրեն Հայկ Խալաթյանը։

Հիշեցնենք, որ Պուտինը խնդրել է Փաշինյանին ապահովել ռուսամետ ուժերի մասնակցությունը ընտրություններին։ «Սա ձեր որոշումն է։ «Մենք չենք միջամտում։ Բայց մենք կցանկանայինք, որ նրանք բոլորը կարողանային, գոնե, մասնակցել այդ ներքաղաքական աշխատանքին», - ասել է Ռուսաստանի առաջնորդը։

Անկախ դրանից, Կարապետյանը վստահ է, որ իր դաշինքը կարող է հաղթել առանց խարդախության, և նա իշխանությունների ճնշումը վերագրում է ավտորիտարիզմին։ Միևնույն ժամանակ, նա վախեցնում է իր համաքաղաքացիներին «ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հովանավորությամբ սողացող ադրբեջանական օկուպացիայով»։
«Այսօր ամբողջ աշխարհը գիտի Հայաստանի քաղաքական ասպարեզում տեղի ունեցող անօրինական գործողությունների մասին»։ Դա քննարկվում և գրվում է Վաշինգտոնում, Լոնդոնում, Փարիզում... Դա քննարկվել է Ռուսաստանում ամենաբարձր մակարդակներում, բայց դա չի նշանակում, որ մենք պետք է դիրքորոշում ընդունենք դրա վերաբերյալ։ Փաշինյանն անում է ամեն ինչ, որպեսզի Հայաստանը վերածի գերտերությունների բախումների կիզակետի քաոս սերմանելով իր հետագա 300,000 ադրբեջանցու Հայաստան տեղափոխելու գաղտնի ծրագրերով։ «Հասկանալի է, որ 300,000 ադրբեջանցի ունենալով մենք ստիպված կլինենք ունենալ առնվազն 10,000 ադրբեջանցի զինծառայող հայկական բանակում», - ասել է Կարապետյանը լրագրողներին։

Ինչպե՞ս է Կարապետյանը իմացել վերաբնակեցման ծրագրերի մասին, անհայտ է, թե ինչո՞ւ 300,000 ադրբեջանցի Հայաստանում և ինչո՞ւ նրանցից 10,000-ը պետք է զինվորական դառնան։ Առայժմ Փաշինյանի կառավարությունը խոսում է միայն հարևանների հետ դիվանագիտական հարաբերություններ և տնտեսական կապեր հաստատելու մասին և դա ընդգծել է իր «Քաղաքացիական պայմանագիր» նախընտրական ծրագրում։ Օրինակ ապրիլի 29-ին Ադրբեջանի փոխվարչապետ Շահին Մուստաֆաևը այցելել է Հայաստանի Կոտայքի մարզի Աղվերան հանգստավայր։ Նա և Հայաստանի փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը քննարկել են սահմանների սահմանազատման, ինչպես նաև առևտրատնտեսական համագործակցության հարցեր։ Մամուլի տվյալներով Մուստաֆաևը հանդիպել է նաև օլիգարխներ Սամվել Ալեքսանյանի և Բորիս Հովհաննիսյանի հետ, որոնք երկուսն էլ հավատարիմ են Փաշինյանին։ Դրանից առաջ էլ հայկական պատվիրակությունն էր մեկնել Թուրքիա՝ Կարս։ Այնտեղ Երևանի և Անկարայի ներկայացուցիչները քննարկել են Կարսի և Շիրակի միջև երկաթուղու վերականգնման և շահագործման հարցը։ Նման բանակցությունները ողջունվել են Միացյալ Նահանգների և Եվրամիության կողմից։

«Կարծում եմ, որ Հայաստանում ընտրություններից հետո թուրքական իշխանությունները կսկսեն ձեռնարկել սահմանը բացելու համար անհրաժեշտ գործնական քայլեր։ Մասնավորապես, այն կարող է բացվել երրորդ երկրների քաղաքացիների համար մինչև 2026 թվականի վերջը, իսկ բոլորի համար 2027 թվականին։ Ինչ վերաբերում է Ադրբեջանին, ապա իրադարձությունները կարող են նմանատիպ զարգացում ունենալ, ներկայումս առևտուրն ու տարանցումն արդեն ապաշրջափակվել են, թեև Վրաստանով անցնող երկաթուղու միջոցով։ Շատ բան կախված կլինի քվեարկության արդյունքից... Մենք կարող ենք նաև ակնկալել, որ հայ ձեռնարկատերերը կսկսեն իրենց ապրանքները մատակարարել Ադրբեջան։ Քիչ հավանական է, որ Ադրբեջանը դառնա նրանց հիմնական շուկան, բայց փաստն ինքնին կարևոր է, քանի որ դա կնշանակի թշնամանքի ավարտ», - ng.ru -ին ասել է քաղաքագետ Միքայել Զոլյանը։