Ջազի համաշխարհային օր․ պատմության այս օրը (30 ապրիլ)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ- Ջազի համաշխարհային օր, Վիետնամ՝ Հաղթանակի օր, Իրան՝ Պարսից ծոցի ազգային օր, Մեքսիկա՝ Երեխայի օր, Ռուսաստան՝ Հրշեջի օր, Շվեդիա՝ Թագավորի օր։

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1941– վախճանվել է նկարիչ և հասարակական գործիչ, Վանի հերոսամարտի հրամանատարներից մեկը հանդիսացող Փանոս Թերլեմեզյանը։

1951-ծնվել է մանրէաբան Կարապետ Անդրանիկյանը։

1978-ծնվել է հայ խորհրդային բժիշկ-վարակաբան Ռաֆայել Մանվելյանը։

1991-ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ ԽՍՀՄ Կենտկոմի հրամանով սկսվել է «Օղակ» օպերացիան, որի ժամանակ խորհրդային բանակի և ադրբեջանական ՕՄՈՆ-ի ուժերը սկսել են հայ բնակչության արտաքսումը Ադրբեջանական ԽՍՀ Խանլարի շրջանի Գետաշեն և Մարտունաշեն գյուղերից։  Զոհվել են Գետաշենի ենթաշրջանի ինքնապաշտպանության ղեկավար, Հայաստանի ազգային հերոս Թաթուլ Կրպեյանը, Արաբո ջոկատի հրամանատար Սիմոն Աչիկգյոզյանը, Հարազդանի ջոկատի հրամանատար Հրաչ Դանիելյանը։

1993 – ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհուրդը ընդունել է 822 բանաձևը, որը վերաբերվել է Արցախյան ազատամարտին, և նախատեսել է հայկական ուժերի դուրս բերում Լեռնային Ղարաբաղի տարածքից։

2001-Երևանում կայացել է  Վիեննայի սիմֆոնիկ նվագախումբի համերգը, որը  ղեկավարել է Լորիս Ճգնավորյանը:

2005-Մայրաքաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ հայանքների առաջին ատյանի դատարանում ավարտվել է փետրվարի 4-ին մայրաքաղաքի Արցախի և Արին բերդ փողոցների խաչմերուկում («ՏԷՑ-ի կրուգ») տեղի ունեցած փոխհրաձգության գործով դատավարությունը: 

2006-Կալիֆորնիայի Փասադենա քաղաքում հայերի միջև տեղի է ունեցել  փոխհրաձգության, որի արդյունքում  երեք ծանր վիրավորներ տեղափոխվել են հիվանդանոց:

2012-Երևանի Մաշտոցի պուրակում ոստիկանների և բնապահպանների միջև տեղի ունեցած բախումների հետևանքով 10-ից ավելի ակտիվիստներ ստացել են վնասվածքներ։

2018-Ազգային ժողովում տեղի է ունեցել Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և ԱԺ «Ելք» խմբակցության ղեկավար, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպումը խորհրդարանականների հետ: Խորհրդարանի «Ծառուկյան» դաշինքը որոշել է միաձայն քվեարկել Փաշինյանի օգտին, իսկ Հանրապետական խմբակցությունը որոշել է չխոչընդոտել  խորհրդարանում մյուս երեք ուժերի միասնական թեկնածուի ընտրությանը։

1919-Հրապարակվել է Ռոբերտ Քոչարյանի և մյուսների գործով մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակությունը։

2020- Նիկոլ Փաշինյանը երեկոյան ուղիղ եթերում «խորհրդակցել» է  իր կրտսեր դստեր՝ փոքրիկ Արփիի հետ կոմունալ վճարների հարցով:

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

1642-ծնվել է Ռուսաստանի ազգային հերոս, ռազմական և քաղաքական գործիչ Դմիտրի Պոժարսկին։

1722- «New England Courant» թերթում առաջին անգամ հիշատակվել է Բիլիարդ խաղը։

1777-ծնվել է գերմանացի մաթեմատիկոս, աստղագետ և ֆիզիկոս Կարլ Ֆրիդրիխ Գաուսսը։

1789- ԱՄՆ-ի առաջին նախագահ է միաձայն ընտրվել Ջորջ Վաշինգտոնը։

1803-ԱՄՆ-ը Ֆրանսիայից գնել է Ֆրանսիական Լուիզանիան՝ մեկ ակրը չորս ցենտով։

1838-Նիկարագուան անջատվել է Կենտրոնաամերիկյան  ֆեդերացիայից։

1854-սկսել է գործել առաջին երկաթուղին Բրազիլիայում։

1871-Արիզոնայի նահանգի Կեմպ-Գրանտ ֆակտորիայում տեղի է ունեցել սպանդ, որի արդյունքում զոհվել են 144 արիվայպա հնդիկներ։

1883-ծնվել է չեխ գրող-երկիծաբան Յարոսլավ Հաշեկը։

1883-վախճանվել է ֆրանսիացի նկարիչ, իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը հանդիսացող Էդուարդ Մանեն։

1893-ծնվել է Գերմանիայի արտգործնախարար (1938—1945) Իոհիմ ֆոն Ռիբենտրոպը։

1900-ԱՄՆ-ը անեքսիայի է ենթարկել Հավայան կղզիները։

1941-Բավարիայի դպրոցներում արգելվել է կրել խաչեր։

1945-Ադոլֆ Հիտլերը և Եվա Բրաունը ինքնասպանություն են գործել։

1967-ծնվել է էստրադային արտիստ, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Ֆիլիպ Կիրկորովը։

1970-Վիետնամական պատերազմի ընթացքում ԱՄՆ-ի բանակը մտել է Կամբոջայի տարածք։

1975-Սայգոնը գրավվել է հյուսիսվիետնամական զորքերի կողմից, որով ավարտվել է պատերազմը։

2009-Ադրբեջանի Պետական Նավթային ակադեմիայում իրականացվել է մասսայական սպանդ՝ կրակոցներ։ Զոհվածների ընդանուր թիվը կազմել է 12 անձ։

2019-Ճապոնիայի կայսր Ակիհիտոն հրաժարվել է գահից։

2021-Իսրայելում Մերոնպ սարի վրա ամենամյա ուխտագնացության ժամանակ տեղի ունեցած ծեծկռտուքի հետևանքով զոհվել է 45 մարդ:

2023 —վախճանվել է խորհրդային ռուս մոդելյեր Վյաչեսլավ Զայցևը:

Կ. Խաչիկյան