Հայաստանը արգելել է բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինի մուտքը

Բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինի Հայաստան մուտքն արգելվել է։ Ապրիլի 5-ին նրան Երևանի օդանավակայանում տեղեկացրել են, որ պետք է լքի երկիրը, հաղորդել է «Ռադիո Սվաբոդա»-ն, գրում է reform.news–ը։ Սահմանապահները չեն տրամադրել որևէ փաստաթուղթ, որը կբացատրեր պատճառները։

Ոչ շատ առաջ 10  տարվա ընթացքում առաջին անգամ Լապշինին մերժվել էր Հայաստան այցելելու առցանց էլեկտրոնային վիզա տրամադրելը։ «Նրանք պարզապես ֆիզիկապես հրաժարվեցին ինձ թույլ տալ մուտք գործել Հայաստան, - ասել է նա,–կար մի փոքրիկ նախապատմություն։ Ես ունեմ իսրայելական անձնագիր։ Դրանով, ըստ էության, Հայաստան մուտք գործելու համար անհրաժեշտ է էլեկտրոնային վիզա։ Ես դիմում եմ ներկայացրել առցանց և իմ կյանքում առաջին անգամ մերժվել եմ։ Այն մշակվում է առցանց և արժե մոտ 6 եվրո։ Պատասխանը սովորաբար գալիս է մի քանի ժամվա ընթացքում։ Հայաստան այցելելու իմ ամբողջ տասը տարիների ընթացքում առաջին անգամ ինձ մերժել են»։  Եվ նա որոշել է ընտանիքի հետ թռչել Երևան հույս ունենալով տեղում վիզա ստանալ, բայց դա նույնպես մերժվել է։ Լապշինը թողել է վարձակալած բնակարան, անձնական իրեր և երկարատև կապեր Երևանում. նա այնտեղ ապրել էր մոտ երեք տարի աշխատելով մարդասիրական նախագծերի վրա։

Մուտքի արգելքի պաշտոնական բացատրությունն այն է, որ բլոգերը հրապարակել է տեսանյութ, որում հարցազրույց է վերցնում նախկին հայ ռազմագերուց, որը նկարագրում է Ադրբեջանում իր գերության պայմանները։ Իշխանությունները կարծում են, որ նման նյութերը խաթարում են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև վստահությունը։ Սակայն, մասնավոր զրույցներում հայ իրավապահ մարմինների աշխատակիցները նշել են այլ պատճառ, այն է Լապշինի բազմակի ձերբակալությունները Բելառուսի խնդրանքով, որոնք, նրանց խոսքով, դարձել էին հոգնեցուցիչ։

«Նրանք ինձ ասացին, որ բոլորը հոգնել են իմ ձերբակալություններից և բողոքարկում են դրանք իմ Երևան այցելությունների ժամանակ, - ասում է Ալեքսանդրը. – և որ բոլորի համար ավելի հեշտ և հաճելի կլիներ, եթե նրանք պարզապես այլևս թույլ չտային ինձ մուտք գործել Հայաստան։ Ես ոչինչ չեմ կարող անել դրա հետ կապված։ Ես Հայաստանի քաղաքացի չեմ. նրանք իրավունք ունեն մերժելու իմ մուտքը։ Բայց ինձ համար ակնհայտ է, որ Բելառուսի պահանջով յոթ անգամ ձերբակալվելուց հետո, հայ սահմանապահները հոգնել են»։

Մինչ այդ, հայ սահմանապահները Լապշինին յոթ անգամ ձերբակալել էին Բելառուսի իշխանությունների պահանջով։ 2026 թվականի փետրվարին Հայաստանի դատարանը որոշեց, որ Բելառուսի մեղադրանքները խախտում են Հայաստանի իրավական նորմերը, բայց չկարողացավ դադարեցնել ձերբակալությունները։

Լապշինի խնդիրները Բելառուսի իշխանությունների հետ սկսվել են 2016 թվականին, երբ նա ձերբակալվել էր Բելառուսում Ադրբեջանի պահանջով՝ Լեռնային Ղարաբաղ այցելելու համար։ Մինսկը բլոգերին հանձնել էր Բաքվին, չնայած Մոսկվայի և Իսրայելի կողմից նրան ազատ արձակելու խնդրանքներին։ Ադրբեջանում Լապշինը դատապարտվել էր երեք տարվա ազատազրկման, բայց 2017 թվականին անձամբ ներում էր ստացել Իլհամ Ալիևի կողմից և մեկնել Իսրայել։ Ազատ արձակվելուց հետո Լապշինը բողոք է ներկայացրել ՄԱԿ, որտեղ նրա իրավունքների խախտումը պաշտոնապես ճանաչվել է։

Այժմ բլոգերը խոստովանում է, որ մուտքի արգելքը բողոքարկելու իրավական միջոցներ չունի։ Նա հարցում է ուղարկել Հայաստանի սահմանապահ ծառայությանը՝ խնդրելով գրավոր բացատրություն որոշման պատճառների վերաբերյալ, բայց դեռևս պատասխան չի ստացել։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am