«Փաշինյանը Հայաստանը դրել է հետաքրքիր իրավիճակում»

Հայտնի ամերիկացի լրագրող և «Միջազգային ճգնաժամային խմբի» Հարավային Կովկասի վերլուծաբան Ջոշուա Կուչերան ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի «իրական հաղթանակն» է անվանել անցյալ տարի երդվյալ թշնամիներ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության գործընթացի մեկնարկը, սակայն այժմ գործընթացը սկսում է կանգ առնել, գրում է mk.ru–ն:

Ըստ երևանյան աղբյուրների իրանական պատերազմը հետաձգել է ամերիկյան ընկերության այցը Հայաստան, որը պետք է անցկացներ ինժեներական հետազոտություններ, որոնք անհրաժեշտ են «Trump Route for International Peace and Prosperity» (TRIPP) տրանսպորտային նախագծի իրականացման համար։ Այդ մասին համաձայնություն է ձեռք բերվել 2025 թվականի օգոստոսին Վաշինգտոնում Թրամփի և Հայաստանի ու Ադրբեջանի ղեկավարների միջև հանդիպման ժամանակ։ Սակայն հիմա, ինչպես պարզվում է, դա ըստ էության մնում է որպես ցանկություն. ԱՄՆ-ն ու Հայաստանը անգամ պայմանագիր չեն ստորագրել երթուղու օպերատորի հարցով: Ըստ Foreign Policy հրատարակության այդ հարցը լուծվում է Թրամփի խորհրդական Սթիվ Վիտկոֆի գլխավորած այն նույն փոքր թիմի կողմից, որը ներկայումս զբաղվում է Իրանի հարցերով: Միևնույն ժամանակ, ռազմական գործողությունների պատճառով հնարավոր ռիսկերի սրման հետ մեկտեղ, TRIPP նախագիծը կորցնում է իր գրավչությունը ներդրողների համար: Ի վերջո, միջանցքը պետք է անցնի Իրանի սահմանից բառացիորեն քար նետելու հեռավորությամբ: Հրատարակությունը ենթադրում է, որ Թրամփն ինքը կարող է կորցրած լինել հետաքրքրությունը այդ նախագծի նկատմամբ, ակնհայտ է, որ նա այժմ այլ բաներ ունի մտքում: Արդյունքում, խաղաղության գործընթացը կարող է «լուրջ փորձության ենթարկվել»: Ամերիկերենից ռուսերեն թարգմանաբար դա նշանակում է, որ Բաքուն կարող է փորձել լուծել խնդիրը սեփական միջոցներով: Նրա համար Նախիջևան մուտքը կենսական նշանակություն ունի: Ավելին, այնտեղի միակ ցամաքային ճանապարհը, որը նախկինում անցնում էր Իրանով, այժմ փակ է պատերազմի պատճառով: Ադրբեջանը տարիներ շարունակ պնդում է, որ Հարավային Հայաստանի միջով անցնող Նախիջևան (Զանգեզուրի միջանցք) տրանսպորտային ճանապարհ կբացի: Ռուսաստանի միջնորդությամբ կնքված հրադադարի համաձայնագիրը, որը 2020 թվականին ավարտեց մարտական գործողությունները, նախատեսում էր նման երթուղի, որը պետք է պահպանեին ռուս սահմանապահները։ Սակայն Փաշինյանը փչացնելով Մոսկվայի հետ հարաբերությունները որոշեց հրավիրել ամերիկացիներին։ Եթե ԱՄՆ-ն այժմ կորցնի հետաքրքրությունը TRIPP-ի նկատմամբ, ապա Հայաստանը պետք է միայնակ դիմակայի Ադրբեջանի և Թուրքիայի համատեղ ռազմական հզորությանը։

Այս իրավիճակը հիշեցնում է 20-րդ դարի սկզբի ողբերգությունը, երբ Հայաստանը, վստահելով Ամերիկայի նախագահ Վուդրո Վիլսոնին, հետագայում լքվեց և մնաց միայնակ դիմակայելու զայրացած Թուրքիային։ Այն ժամանակ Վիլսոնը նույնպես պարզապես «կորցրեց հետաքրքրությունը» նախագծի նկատմամբ, և Ռուսաստանն էր ստիպված փրկել հայ ժողովրդին լիակատար ոչնչացումից։ Իսկ ո՞վ կգա փրկության այս անգամ։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am