Ինչպես են Հայաստանում վերաբերվում Իրանի պատերազմին

ԱՄՆ-ի և Իսրայելի ռազմական գործողությունները Իրանի դեմ շարունակվում են ավելի քան երկու շաբաթ: Հորմուզի նեղուցի օդային հարվածները և մասնակի շրջափակումը արդեն էներգետիկ ճգնաժամ են առաջացրել: Քննարկենք, թե ինչպե՞ս է Հայաստանը արձագանքում իր հարավային սահմանին ստեղծված իրավիճակին, գրում է vestikavkaza.ru–ն:

– Ինչպե՞ս է Հայաստանի ղեկավարությունը արձագանքում Իրանի վրա հարվածներին:

Փետրվարի 29-ին՝ Իրանի ռմբակոծությունների սկսվելուց մեկ օր անց, Երևանում հրավիրվեց Անվտանգության խորհրդի արտակարգ նիստ, որտեղ Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող իրադարձությունները որակվեցին «ցավալի»: Նիստին մասնակցեցին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, Արտաքին հետախուզության ծառայության տնօրեն Քրիստինե Գրիգորյանը, նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը և խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանը, սակայն ԱՄՆ-ի և Իսրայելի քաղաքականության վերաբերյալ որևէ կարևոր հայտարարություն չարվեց: ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունն ավելի վճռական դիրքորոշում արտահայտեց դատապարտելով Իրանի վրա հարձակումը և խորը մտահոգություն հայտնելով: Պաշտոնական Երևանը չափազանց զգույշ է, քանի որ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսի վերջերս Հայաստան կատարած այցը էյֆորիա է առաջացրել երկրի բարձրագույն քաղաքական շրջանակներում: Այցը ընտրողներին ներկայացվել է որպես ԱՄՆ-ի հետ ռազմավարական դաշինքի պաշտոնականացում, որի հետ Երևանը կապված է կոնկրետ համաձայնագրերով: Սակայն, Հայաստանը պատրաստ չէ մեջք շրջել Թեհրանից, քանի որ իրանական ռեժիմի կայունությունը կապված է անվտանգության, էներգետիկայի, տարանցման և լոգիստիկայի հարցերի հետ։

– Ինչպե՞ս են արձագանքում շարքային հայերը Իրանի վրա հարվածներին։

Armenia Today-ի թղթակիցները փողոցային հարցում են անցկացրել Երևանում, և հարցվածների մեծամասնությունը նշել է, որ մտահոգված է Մերձավոր Արևելքի ճգնաժամով: Որոշ հարցվածներ կարծում են, որ հակամարտությունը կարող է մարդասիրական ճգնաժամ առաջացնել Հայաստանում, բայց մեծամասնությունը կարծում է, որ չկա որևէ պատճառ, որ հակամարտությունը տարածվի Հայաստան, քանի որ երկիրը հայտարարում է իր չեզոք կարգավիճակի մասին, և, հետևաբար, ներկայումս որևէ ռիսկ չկա շարքային քաղաքացիների համար:

– Ինչպե՞ս կարող են Իրանի վրա հարվածները ազդել «Թրամփի ճանապարհի» վրա։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը խթանում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացը: «Թրամփի ճանապարհ միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար» (TRIPP) տրանսպորտային ցանցի նախագիծը նախատեսված է տարածաշրջանում կայունության և անվտանգության երաշխավորներից մեկը լինելու համար: Սակայն, ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ներկայիս առճակատման լույսի ներքո, այդ ծրագրերը կարող են հետաձգվել։ Իրանական կողմը զգուշավոր է տրանսպորտային նախագծի իրականացման հարցում, և վարչապետ Փաշինյանը մարտի 12-ին կայացած ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է, որ TRIPP-ը ներկայումս ԱՄՆ վարչակազմի առաջնահերթությունների շարքում չէ: Անհասկանալի է, թե ինչպես կարող է նախագիծը իրականացվել Իրանում հակամարտության պայմաններում, հատկապես այն պատճառով, որ Գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի մահը ստիպել է Իրանի ղեկավարությանը վճռականորեն գործել տարածաշրջանում ԱՄՆ-Իսրայել ներկայության դեմ, Իրանը պատրաստ է ռմբակոծել ամերիկացիների կողմից կառուցված ամեն ինչ։

–Ինչպե՞ս կարող են Իրանի վրա հարվածները ազդել հայկական ընդդիմության ապագայի վրա։

Հայկական ընդդիմադիր ուժերը կենտրոնացած են ընտրարշավի վրա և, հետևաբար, զգուշավոր են Մերձավոր Արևելքի իրադարձությունների իրենց գնահատականներում: Փաշինյանն ունի ազդեցիկ արևմտյան կողմնակիցներ, և հայկական ընդդիմության աջակցությունը կարող է գալ անսպասելի կողմերից: Սա հիմնականում վերաբերում է «Տավուշը հաանուն հայրենիքի» շարժմանը, որին վաղուց ուշադիր հետևում են Իրանում: Իրանի իսլամական հոգևորականությունը տպավորված է այն փաստով, որ կրոնական գործիչները մարտահրավեր են նետել քաղաքական գործիչներին և կարողացել են հասարակության զգալի մասը համախմբել իրենց շուրջ: Հայաստանի բացահայտ թեքումը դեպի Արևմուտք, արևմտյան արժեքների տարածումը և Իրանի ռմբակոծությունը կարող են ստիպել Թեհրանին դեմ լինել ԱՄՆ-ի և Հայաստանի համագործակցությանը և աջակցել հակափաշինյանական ուժերին:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am