Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Գիտնականները պարզել են, թե ինչու որոշ հիշողություններ չեն կարող «թափանցել» գիտակցության մեջ

ՎԻԴԵՈ

Գիտնականները ցույց են տվել, որ հիշողությունները կարող են պահպանվել ուղեղում և նույնիսկ նորից ակտիվանալ, թեև մարդը դա չի գիտակցում և կարծում է, թե մոռացել է դրանք:

Նոթինգհեմի համալսարանի մասնագետների կողմից իրականացված հետազոտությունը փաստել է, որ ուղեղն ընդունակ է «վերականգնել» անհրաժեշտ հիշողությունները, նույնիսկ եթե մարդը չի կարողանում դրանք գիտակցաբար մտաբերել: Աշխատանքի արդյունքները հրապարակվել են Journal of Neuroscience ամսագրում:

Ուղեղի աշխատանքին հետևելու համար հետազոտողները կիրառել են մագնիսաէնցեֆալոգրաֆիայի մեթոդը. տեխնոլոգիա, որը թույլ է տալիս արձանագրել նեյրոնների ակտիվության ժամանակ առաջացող թույլ մագնիսական դաշտերը: Դրա օգնությամբ կարելի է հետևել այսպես կոչված նեյրոնային օսցիլյացիաների դինամիկային՝ ուղեղի ռիթմիկ էլեկտրական ակտիվությանը, որը հաճախ անվանում են ուղեղային ալիքներ:

Այս ռիթմերը առանցքային դեր են խաղում հիշողությունների ձևավորման, պահպանման և արտաբերման գործում՝ համակարգելով նեյրոնների տարբեր խմբերի աշխատանքը:

Փորձի ընթացքում մասնակիցներին առաջարկել են մտապահել խթանիչների զույգեր՝ որոշակի բառ և կարճ տեսանյութ։ Փորձարկվողները պետք է դրանց միջև վառ ասոցիացիա պատկերացնեին։ Ավելի ուշ նրանց ցույց են տվել բառերը և խնդրել մտաբերել համապատասխան տեսանյութը։ Այդ ողջ ընթացքում մագնիսաէնցեֆալոգրաֆիան արձանագրել է ուղեղի ակտիվությունը, իսկ մեքենայական ուսուցման հատուկ ալգորիթմը, որը վարժեցված է եղել յուրաքանչյուր տեսանյութի բնորոշ նեյրոնային ազդանշանները ճանաչելու համար, վերլուծել է՝ արդյո՞ք տեղի է ունենում համապատասխան հիշողության կրկնակի ակտիվացում, թե ոչ։

Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ուղեղն իսկապես ակտիվացնում է հիշողությունները նույնիսկ այն դեպքում, երբ մարդը չի կարողանում դրանք գիտակցաբար վերարտադրել։ Այնուամենայնիվ, հաջողված և անհաջող մտաբերման միջև կարևոր տարբերություն է հայտնաբերվել։

Երբ հիշողությունն, ի վերջո, հասնում է գիտակցությանը, նեյրոնային ազդանշանն ավելի ռիթմիկ է դրսևորվում ուղեղային ալիքների այսպես կոչված «ալֆա-տիրույթում»։ Գիտնականները ենթադրում են, որ այս ռիթմն օգնում է հիշողության ազդանշանին «առանձնանալ» նեյրոնային ակտիվության ընդհանուր աղմուկի ֆոնին։

Հետազոտողներն այս գործընթացը համեմատում են մարզադաշտի հետ. եթե բազմաթիվ մարդիկ միաժամանակ խոսում են, առանձին բառերը դժվար է տարբերակել, բայց եթե բոլորը սկսում են երգել միևնույն երգը, ձայնը դառնում է հստակ լսելի։ Նմանատիպ մեխանիզմ, հավանաբար, գործում է նաև ուղեղում. նեյրոնային ազդանշանի ռիթմիկությունը թույլ է տալիս հիշողությանը «ճեղքել» ֆոնային ակտիվությունն ու հասանելի դառնալ։

Գիտնականները նաև հայտնաբերել են, որ նման ռիթմիկ ազդանշանի պահին ուղեղի կեղևի զգայական հատվածներում ալֆա-ակտիվության ընդհանուր մակարդակը նվազում է։ Սա հիշեցնում է այն իրավիճակը, երբ մարզադաշտում ընդհանուր աղմուկը թուլանում է և նույնիսկ երկրպագուների մեղմ երգչախումբը դառնում է լսելի։ Հետազոտողների կարծիքով՝ այս արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ հիշողության հիվանդությունների, օրինակ՝ դեմենցիայի բուժման համար։ Եթե հիշողությունները շարունակում են գոյություն ունենալ ուղեղում, բայց պարզապես չեն հասնում գիտակցության մակարդակին, ապա ապագա բուժման մեթոդները կարող են ուղղված լինել ոչ թե կորուսյալ հիշողության «վերականգնմանը», այլ արդեն իսկ գոյություն ունեցող հիշողությունների դրսևորման աջակցությանը։

Ռուբիոն անհրաժեշտ է համարել ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ առաջնորդների պարբերական խորհրդակցություններըԱռաջին կուրսեցիների ուսման վարձը կփոխհատուցվի 100%-ով, ուսանողները կստանան նաև կեցության աջակցություն․ նոր նախագիծԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ ԱդրբեջանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՏրանսպորտային երթևեկության վերականգնումը Ղրիմի կամրջով կտևի մոտ 2 տարի. WSJԵրևանի և Բաքվի միջև կայուն խաղաղությունը առանցքային գործոն է Հարավային Կովկասի բարգավաճման համար․ ԶախարովաՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ինԲացահայտվել է 247,100 տուփ ծխախnտային արտադրանքի անօրինական տեղափոխման դեպքԱզգերի լիգայի 2026/27 մրցաշրջանի փլեյ-օֆֆի և եզրափակիչ փուլի զույգերը հայտնի ենՈւկրաինացիները պետք է հասկանան, թե ինչ է թաքնված Արևմուտքի աջակցության հետևում. ՊուտինՍամվել Մկրտչյանը նշանակվել է ՌԴ-ում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանԲեռլինում երիտասարդությունը դուրս է եկել ցույցի՝ բnղոքելով զորակոչի դեմՎահան Հունանյանը նշանակվել է Լեհաստանում ՀՀ արտակարգ ու լիազոր դեսպանՖրանսիայի նախկին վարչապետը հայտարարել է 2027 թվականի նախագահական ընտրություններին իր մասնակցության մասինԵվրահանձնաժողովն Ուկրաինային հատկացրել է 7.9 միլիարդ եվրոՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. ԶախարովաՆոյեմբերի 21-ին երթևեկության համար ժամանակավոր փակ է լինելու Արարատի մարզի Արևշատ-Դիտակ ճանապարհըՊուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. ՄերցԹույլ տվեք չհավատալ հրաժարական տալու ազնիվ խոսքին. այդ մարդը ստախnս է. Աննա Գրիգորյանը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասինՏեխասյան ողբերգություն. դատարանի որոշումից ժամեր անց մայրը սպանել է 4-ամյա դստերն ու վերջ տվել իր կյանքինԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … Այսշտոկ խաղՀայկական բանակում նորամուծություններ են․ ինչ է փոխվում զինծառայողների համարՄասիսում «Dodge»-ը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բախվել կայանված «Opel»-ինՆորվեգիան ու ՄԹ-ն պարեկային նավեր կտրամադրեն ՈւկրաինայինԵրևանում «Pitstop Burger»-ի արտադրատեսակներից մեկի արտադրությունը կասեցվել էԴավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարըՌԴ-ն զանգվածային hրթիռային hարված է հասցրել Կիևին. կան զnhեր և վիրավnրներ«Հայաստանի նորագույն պատմությունը քաղաքական առասպելներում ու խորհրդանշաններում»15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցներըՏնային կալանքի տակ գտնվող ամուսինը, 5-ամյա որդու ներկայությամբ, ծեծել է կնոջը, փորձել է խեղդելՄեսսին և Պելեն՝ ցանկից դուրս. The Guardian-ը ներկայացրել է 1-ից 50 խորհրդանշական համարների լեգենդներինԳրեթե 300,000 կանադացի ստորագրել է ԱՄՆ դեսպանին երկրից վտարելու պահանջով խնդրագիրՎթար է․ ջուր չի լինելու«Հայաստանին զրկել են ՀԱՊԿ-ում քվեարկելու իրավունքից. Սպասենք հետևանքներին»Գեղարքունիքում «Mercedes Sprinter»-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց, բախվել ծառերին և կողաշրջվել. կա վիրավnրՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Տեղի է ունեցել Երևանի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու օծման հանդիսավոր արարողությունը․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 20)Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան ԱբրահամյանՁյուն է տեղում, մառախուղ է․ իրավիճակը՝ ՀՀ ավտոճանապարհներին
Ամենադիտված