Հայաստանը չի հրաժարվում փոքր մոդուլային ատոմակայանների կառուցումից

ՀՀ Մեծամորի ատոմակայանը (ԱԷԿ) կավարտի իր կյանքը 10 տարի անց, ինչը ճիշտ ժամանակն է ուսումնասիրելու նոր հզորությունների, այդ թվում փոքր մոդուլային ատոմակայանների կառուցման բոլոր հնարավոր տարբերակները, ասել է արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը Ժնևում զինաթափման վերաբերյալ կոնֆերանսում, գրում է vestikavkaza.ru–ն։ Այդ հարցում հիմնական չափանիշներն են հուսալիությունը, բնակչության և շրջակա միջավայրի համար միջուկային անվտանգությունը, ինչպես նաև ապագա էլեկտրաէներգիայի արտադրության օբյեկտի երկարակեցությունը, նշել է նախարարը։ Մեկ այլ կարևոր տարր է Հայաստանի սկզբունքային դիրքորոշումը միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի վերաբերյալ, որը ներառում է միջուկային էներգիայի չտարածումը և խաղաղ օգտագործումը։ Հետևաբար, Երևանը բանակցություններ է վարում նոր ատոմային էլեկտրակայանի կառուցման շուրջ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Չինաստանի և Հարավային Կորեայի պոտենցիալ գործընկերների հետ, նշել է Արարատ Միրզոյանը։

Հիշեցնենք, որ նախկինում հաղորդվել էր, որ Ռուսաստանը և Հայաստանը քննարկում են հանրապետությունում ատոմային էլեկտրակայանի կառուցման հարցը, և դա կարևոր թեմա է Մոսկվայի և Երևանի միջև հարաբերությունների օրակարգում։

Ավելին, Ռուսաստանը արդեն ներկայացրել է նախագծի վերաբերյալ մանրամասն առաջարկների փաթեթը Հայաստանին, և «Ռոսատոմը» պատրաստ է հնարավորինս շուտ սկսել դրա իրականացումը հաշվի առնելով հայկական կողմի ցանկությունները։ Հուսալի և ապացուցված տեխնոլոգիաների առկայության, շինարարության ծախսերի, հետագա շահագործման, ինչպես նաև մասնագետների պատրաստման և վերապատրաստման անհրաժեշտության հարցում Հայաստանը Ռուսաստանին այլընտրանք չունի։

Ինչո՞ւ պետք է Հայաստանը ընտրի «Ռոսատոմը»։ Ազգային էներգետիկայի ինստիտուտի գլխավոր տնօրենի տեղակալ Ալեքսանդր Ֆրոլովն է vestikavkaza.ru-ի թղթակցի հետ զրուցել  ատոմային էներգիայի խաղաղ օգտագործման ռուսական առաջարկի առավելությունների մասին։ «Ռոսատոմը բազմիցս ցույց է տվել, որ կարող է ատոմակայաններ կառուցել ավելի էժան և արագ, քան իր մրցակիցները։ Ավելին, նա օբյեկտիվորեն տիրապետում է բոլոր հայտարարված տեխնոլոգիաներին, որոնցով Հայաստանը ներկայումս հետաքրքրված է, այդ թվում մինի-ԱԷԿ կառուցելու տարբերակին։ Հստակորեն տարբերակվում է «Ռոսատոմի» առաջարկը ԱՄՆ-ից, որը մինչ այժմ բանակցել է Հայաստանի ղեկավարության հետ ոչ թե տեխնոլոգիայի և շինարարության փորձ ունեցող առևտրային ընկերությունների մակարդակով, այլ քաղաքական մակարդակով՝ չնայած այն հանգամանքին, որ ԱՄՆ-ը չունի պետական ընկերություններ, որոնք լիարժեք ցիկլի մակարդակով ներգրավված են միջուկային էներգիայի ոլորտում», - ասել է նա։ 

«Որպես միջուկային տեխնոլոգիաների շուկայի մասնակից «Ռոսատոմը» հաճախորդներին առաջարկում է ծառայությունների լայն շրջանակ՝ ուրանի արդյունահանումից և միջուկային վառելիքի արտադրությունից մինչև նոր ԱԷԿ-ի կառուցում, այդ թվում Ռուսաստանի կառավարության վարկերով,  ԱԷԿ-ի շահագործում, պահպանում և շահագործման ժամկետի ավարտին դրա ապամոնտաժում։ Հետևաբար, «Ռոսատոմը» պատրաստ է նոր ԱԷԿ-ը հնարավորինս մանրամասն քննարկել Հայաստանի իշխանությունների հետ. նա ունի տարբեր հզորությունների կայանների պատրաստի նախագծեր», - ընդգծել է Ալեքսանդր Ֆրոլովը։ 

«Ռուսաստանի Դաշնությունն ունի գործող փոքր ատոմակայան՝ «Ակադեմիկոս Լոմոնոսովի անվան լողացող ԱԷԿ»-ը։ Յակուտիայում ներկայումս կառուցվում է հավաստագրված ցամաքային տարբերակը, այսինքն կառուցվում է պատրաստի նախագծով, այլ ոչ թե մշակվում է։ Արդեն իսկ համաձայնագրեր են կնքվել Կենտրոնական Ասիայի երկրներում նմանատիպ փոքր միջուկային ռեակտորների կառուցման համար։ Մինչդեռ, ԱՄՆ փոքր մոդուլային էլեկտրակայանի հայեցակարգը դեռևս նախագծման փուլում է, հավաստագրում դեռևս չկա։ Ամերիկյան հողի վրա քաղաքացիական օբյեկտների շարքում գործող փոքր մոդուլային ռեակտորներ չկան, կան միայն ռազմականներ», - հավելել է տնտեսագետը։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am