Երկու աթոռին նստել չի հաջողվի. Ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին, եթե այն միանա ԵՄ-ին

Դավոսի ֆորումից գրեթե անմիջապես հետո Պենտագոնը հրապարակեց ԱՄՆ նոր ազգային պաշտպանության ռազմավարությունը: Փաստաթուղթը բացահայտող է. այն ավելի լավ է ցույց տալիս ԱՄՆ նպատակները, քան որևէ այլ հայտարարություն: Այն մեծապես համապատասխանում է Թրամփի վարչակազմի ազգային անվտանգության ռազմավարությանը, որը հրապարակվել է 2025 թվականի վերջին: Չինաստանի զսպումը և տարածքների պաշտպանությունն են նշված որպես առաջնահերթություններ: Ռուսաստանը նշանակվում է որպես մշտական, բայց կառավարելի սպառնալիք ոչ թե ԱՄՆ-ի, այլ ՆԱՏՕ-ի արևելյան անդամների համար, գրում է ren.tv–ն:

Կարևոր է այն, որ շատ հստակ նշված է, որ ԱՄՆ-ը չի միջամտի Եվրոպային, Եվրոպան ինքն է պատասխանատու իր սեփական պաշտպանության համար: ԱՄՆ-ն իրեն ներկայացնում է որպես Արևմտյան կիսագնդի իրական տիրակալ: Գրենլանդիան և Արկտիկան են նշվում որպես ռազմավարական հետաքրքրություն ներկայացնող կետեր: Պենտագոնի այս ռազմավարությունը արդյունավետորեն հաստատում է ՆԱՏՕ-ի պառակտումը և ԵՄ-ի մնացած տնտեսական հզորությունը խաթարելու ցանկությունը: Անհիմն չէ այն, որ այն բացահայտորեն նշում է, որ Եվրոպան ի վիճակի է վճարել իր սեփական պաշտպանության համար: Վաշինգտոնը հասկանում է, որ ԵՄ գործող մոդելը երբեք չի նախատեսել դրա վերափոխումը ռազմաքաղաքական դաշինքի: Բայց Եվրոպացիները վաղուց են իրենց ողջ պաշտպանական կարողությունը հանձնել Միացյալ Նահանգներին։ Հիմա նրանք, բառացիորեն, ստիպված կլինեն վճարել դրա համար, բայց ծախսերը կարող են անտանելի լինել։ Միավորված Եվրոպայի փլուզումն այս դեպքում անխուսափելի է թվում։ Անհավանական է, որ սովորական ֆրանսիացիները կամ գերմանացիները պատրաստ կլինեն անվերջ վճարել իրենց գրպաններից ոչ միայն Ուկրաինայի, այլ նաև իրենց ավելի աղքատ ԵՄ գործընկեր պետությունների պաշտպանության համար։ Այս ֆոնին հետխորհրդային պետությունների մյուս առաջնորդների ԵՄ-ին միանալու ձգտումներն են կասկածելի թվում։ Օրինակ Նիկոլ Փաշինյանը շարունակում է փորձել իր ժողովրդին նստեցնել անդունդ տանող գնացքի մեջ։ Շուտով Հայաստանում կանցկացվեն խորհրդարանական ընտրություններ, և հանրապետության պայծառ եվրոպական ապագան է դառնում  ներկայիս իշխող կուսակցության հիմնական ակտիվներից մեկը։ Այնպես չէ, որ Փաշինյանը չի հասկանում հետևանքները։ Ահա թե ինչու են նրանք քաղաքական հավասարակշռության հրաշքներ գործում փորձելով երկու ցանկապատի վրա կանգնել, այն է պահպանել երկիրը ԵԱՏՄ-ում և միաժամանակ դարձնել այն Եվրամիության անդամ, ինչը անհնար է։ ren.tv-ի թղթակից Լեոնիդ Կիտրարն է բացահայտել այս ամենի բոլոր մանրամասները «Վերջնական ծրագիր Պետր Մարչենկոյի հետ» հաղորդման ժամանակ։

Հայաստանի Ռուսաստանի հետ վաճառքն աճել է 122%-ով։ Վաճառողների թիվը կրկնապատկվել է։ Սրանք հայկական ընկերությունների կողմից ռուսական շուկաներում անցած տարվա ընթացքում կատարված աշխատանքի արդյունքներն են։ Կոսմետիկան և սննդամթերքն են դարձել արտահանման հիմնական կատեգորիաներ։ Սակայն այս հաջողությունները կարող են չեղարկվել ընդամենը մեկ քայլով՝ անդամակցելով Եվրամիությանը։

Դա Հայաստանին սպառնում է խոշոր ճգնաժամով և ԵՏՄ-ից լիակատար խզմամբ, քանի որ երկու ցանկապատերի միջև կանգնելը չի ​​աշխատում։ «Անհնար է ընդունել ԵՄ չափանիշները մնալով Եվրասիական տնտեսական միության անդամ, - ասել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը,– չափազանցություն չի լինի ասել, որ Ռուսաստանի հետ առևտուրը երկրի տնտեսության ողնաշարն է և կազմում է առևտրային շրջանառության ավելի քան 40%-ը։ 2015 թվականին երկրի համախառն ներքին արդյունքը կազմել է 10,5 միլիարդ դոլար, իսկ հիմա այդ թիվը կազմում է 26 միլիարդ դոլար»։

ՀՆԱ-ի 2,5 անգամ աճը հայկական ապրանքների բաց մուտքի ուղղակի հետևանքն է, հիմնականում ռուսական շուկաներ։ Արդյո՞ք Եվրոպան այդ ապրանքների կարիքն ունի, հարցը հռետորական է։

«Հայաստանի արտահանման և ներմուծման մեծ մասը կապված է Ռուսաստանի տնտեսական և եվրասիական շուկաների հետ։ Ֆրանսիան հայկական կոնյակի կարիք չունի, Հունաստանը հայկական դեղձի, Իտալիան հայկական գինու կարիք չունի», - ընդգծել է հայ քաղաքական գործիչ Արման Աբովյանը։

Այլ բիզնեսների, մասնավորապես գյուղատնտեսական բիզնեսների սեփականատերերը սարսափով են մտածում ԵԱՏՄ-ից հնարավոր դուրս գալու մասին։ Ռուսաստանին չիր մատակարարող ընկերության մի սեփականատեր Հրանդ Շահումյանը ասել է, որ «վաճառքը, անշուշտ, կնվազի, քանի որ գները զգալիորեն կբարձրանան, և ամբողջ աշխարհում մեր ոլորտում ավելի մրցունակ արտադրողներ կան»։ Բայց երկրի ղեկավարությունը անկասելի է։

«Մենք ուզո՞ւմ ենք լինել Եվրամիության լիիրավ անդամ։ Այո, անկասկած», - ասել է Փաշինյանը։

Արդյունքում երկրում Մոսկվայի որպես շահավետ դաշնակցի մասին ցանկացած հիշատակում վտանգավոր է դառնում։ Գյումրու քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանն է բացահայտել դա։ Նրա դեմ քրեական գործ է հարուցվել ինքնիշխանությունից հրաժարվելու կոչ անելու համար։ «Ղուկասյանի միակ հանցանքը գործող Հայաստանի իշխանությունների աչքում նրա ռուսամետ դաշնակցային դիրքորոշումն է։ Ըստ երևույթին, նոր Հայաստանում դա համարվում է ձերբակալության հիմք», - ասել է Պետդումայի ԱՊՀ գործերի, եվրասիական ինտեգրման և հայրենակիցների հետ հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Լեոնիդ Կալաշնիկովը։ Հայաստանի գործող իշխանություններին հակառակ քաղաքական գործչի հաղթանակը Շիրակի, ինչպես նաև Փարաքարի ընտրություններում ինքնին տհաճ ազդանշան էր Փաշինյանի համար։ Նրա կուսակցությունը կորցնում է ժողովրդականությունը։ Այն վերականգնելու փորձով էլ իշխանությունները աննախադեպ հարձակում են սկսել հոգևորականության վրա, որը, ըստ երևույթին, նույնպես հայտնվել է սխալ կողմում։ Բայց դա չափազանց վտանգավոր քայլ է, որը սպառնում է և՛ պառակտմամբ, և՛ քաղաքացիական բախումներով, քանի որ Եկեղեցին վայելում է հսկայական վստահություն երկրում։ «Հայ Առաքելական եկեղեցին հայ ժողովրդի հիմնական միավորող գործոններից մեկն է։ Միայն Ռուսաստանում ապրում է մոտ 2 միլիոն հայ։ Մոսկվայի եկեղեցական համալիրը աշխարհում ամենամեծն է և աշխարհում երկրորդը» ,- գրել է թղթակից Լեոնիդ Կիտրարը։

Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ հենց հոգևորականության աջակցությունն է հանգեցրել գործարար Սամվել Կարապետյանի ձերբակալությանը Երևանում։ «Բոլոր տվյալներով, հատկապես վերջին իրադարձությունները, որ նա սկզբում տնային կալանքի տակ էր, ապա չեղյալ հայտարարվեց, ենթադրում են, որ սա քաղաքական դրդապատճառներով գործ է», - նշել է Ռուսաստանի Պետդումայի փոխխոսնակ Վլադիսլավ Դավանկովը։ Քահանաներն իրենք են խոսում հավատքի և ընտանեկան արժեքների մասին որպես հայ ինքնության անկյունաքար։ «Ի՞նչ է նշանակում եկեղեցին հայ ժողովրդի համար։ Մեր ինքնությունը, մեր ազգային բնավորությունը և մեր սրբությունը, որը մենք պահպանում ենք ամենուր, որտեղ էլ որ լինենք», - ասել է Մոսկվայի Հայ Առաքելական եկեղեցու հոգևոր հովիվ Գևորգ քահանա Վարդանյանը։

Եթե Հայաստանը միանա ԵՄ-ին, ապա Ռուսաստանից Հայաստան  ուղևորությունները բացառված կլինեն։ Բրյուսելը կսահմանի վիզային ռեժիմ, որը կբաժանի միլիոնավոր հայ ընտանիքների։ Դա նաև վերջ կդնի զբոսաշրջությանը, գյուղատնտեսական մատակարարումներին և շատ ավելին։ Երկրի տնտեսությունը պետք է վերակառուցվի։ «Հայաստանում ոչ մի մարդ չի կասկածում, որ Եվրամիությանը և Եվրասիական միությանը անդամակցությունը անհնար է ներկայիս պայմաններում»,– ընդգծել է քաղաքագետ և Քաղաքագետների հայկական ասոցիացիայի նախագահ Հմայակ Հովհաննիսյանը։ Բայց Հայաստանի կառավարությունը խստորեն է հետևում Մայդանի օրինակին։ Մինչև հիմա՝ մեղմ ձևով։ Սակայն Կիևում ևս ամեն ինչ սկսվեց այսպիսի պաստառից. «Ես աղջիկ եմ։ Ես չեմ ուզում միանալ Մաքսային միությանը։ Ես ուզում եմ ժանյակավոր ներքնազգեստ և ԵՄ»։