«Խաղաղության խորհուրդ»–ը և հայկական պառակտումը. Փաշինյանը հավասարակշռում է Մոսկվայի, Արևմուտքի և ներքին պայթունի միջև

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 31 Հունվար, 2026 10:23

Այժմ, երբ Դավոսի ձյունափոշին նստել է, կարող ենք մի պահ վերլուծել, թե իրականում ի՞նչ է տեղի ունեցել այնտե, ո՞վ է միացել այդ «Խաղաղության խորհրդ»–ին, գրում է 5-tv.ru–ն:

Օրինակ Կոսովոյի մասամբ ճանաչված հանրապետության առաջնորդը ճանաչված չէ ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի բոլոր երկրների կողմից: Ռուսաստանը, Չինաստանը և Սերբիան, իհարկե, չեն ճանաչում այն: Այն չի ճանաչվում ՄԱԿ-ի կողմից որպես ամբողջություն: Բայց Թրամփը հրավիրել է Կոսովոյի առաջնորդին, գուցե միայն տղամարդկանցից բաղկացած խումբը նոսրացնելու համար: Արարողության խմբային լուսանկարներում կարմիր զգեստով Վյոսա Օսմանի-Սադրիուին ավելի հեշտ է նկատել, քան մյուսներին:

Անցնենք առաջ: Թրամփը ինքը զբաղեցնում է կենտրոնական դիրքը՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների միջև: Եվ այստեղ կա հարց. շեշտվում է, որ «Խաղաղության խորհուրդը» պետք է տարածի հաշտեցման լավագույն փորձը մոլորակի ամենահակամարտող շրջաններում՝ սկսած Գազայից և շարունակելով, բայց ի՞նչ կարող է նրան սովորեցնել Հայաստանը: Նրա հաշտեցման փորձը կապիտուլյացիայի փորձն է: 2020 և 2023 թվականներին երկու կարճատև բախումների ժամանակ Երևանը կորցրեց պատմականորեն կարևոր Լեռնային Ղարաբաղը, որը իրենն էր1990-ականների սկզբից, և ավելի քան 100,000 հայ փախստականներ լքեցին տարածաշրջանը, իսկ խաղաղության պայմանագիր դեռևս չի ստորագրվել։ Արդյո՞ք սա է միջազգային լավագույն փորձը։

Նշենք, որ Ղարբաղի կորուստը խորը քաղաքական ճգնաժամ է առաջացրել երկրում։ Հասարակությունը բաժանված է. ոմանք մեղադրում են Փաշինյանին կապիտուլյացիայի մեջ պահանջելով վրեժխնդրություն, մինչդեռ մյուսները աջակցում են նրան հույս ունենալով, որ գոնե այդ գնով իրական խաղաղություն կգա։ Իսկ Փաշինյանը, կորցնելով ամեն ինչ, եռանդուն կերպով փնտրում է մեղավորներ և, բնականաբար, գտնում է նրանց։ Նա մեղադրում է Մոսկվային անգործության մեջ, չնայած Ռուսաստանը երբեք չի ճանաչել Ղարաբաղը որպես Հայաստանի մաս։ Իսկ արևմտյան քաղաքական գործիչները, հիմնականում ֆրանսիացիները, օգտվում են իրավիճակից փորձելով Անդրկովկասյան ճակատը լարել Ռուսաստանի դեմ։

Հայաստանի ահմար Մերձեցումը Եվրամիության հետ անհետևանք չէ։ Կարելի է դա նշել, քանի որ հենց Եվրամիությունն է անընդհատ խոսում Ռուսաստանի կողմից ստեղծվող «հիբրիդային սպառնալիքների» մասին։ Նրանք էլ ֆինանսավորում են նման սպառնալիքների դեմ։ Վերջերս Հայաստանին տրամադրվել է 15 միլիոն եվրոյի տրանշ։ «Ես կասկած չունեմ, որ Բրյուսելի բյուրոկրատիան կստիպի մեր հայ ընկերներին վաստակել այդ 15 միլիոն տրանշի յուրաքանչյուր ցենտը», - ասել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը։

Բրյուսելը գայթակղում է Հայաստանին ԵՄ-ին հնարավոր անդամակցության բլիթով, բայց Մոսկվան բազմիցս է զգուշացրել, որ նման մերձեցումը վաղ թե ուշ կհանգեցնի Հայաստանի դուրս գալուն ԵԱՏՄ–ից։ Սակայն դա չի անհանգստացնում Փաշինյանին. նա շարունակում է վայելել ԵԱՏՄ-ի առավելությունները աստիճանաբար ավելի ու ավելի առաջ շարժվելով դեպի ԵՄ։ Հարցն այն է, թե որքանո՞վ նա կկարողանա պահպանել հավասարակշռությունը այդ երկուսի միջև։ Օրինակ Կիևն այն ժամանակ նման հավասարակշռությունը չկարողացավ պահպանել, չնայած այնտեղ իրավիճակը մի փոքր այլ էր. երկիրը մասնատվում էր ընդդիմության կողմից, մինչդեռ գործող կառավարությունը թեքվում էր դեպի Արևմուտք։

Հայաստանում դա կարող է երկար չտևել։ Հունիսի 7-ին Հայաստանում նախատեսված են խորհրդարանական ընտրություններ, որոնցից հետո Փաշինյանը կարող է կորցնել իր պաշտոնը։ Առայժմ նա անում է ամեն ինչ, որպեսզի դա կանխի։

Վախենալով բացահայտորեն դիմակայել Մոսկվային Փաշինյանը տարածում է իր ագրեսիան և գրգռվածությունը ներքին ընդդիմության վրա։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին է դարձել նրա գլխավոր թշնամին, քանի որ Գարեգին Բ կաթողիկոսը կոչ էր արել Փաշինյանին հրաժարական տալ, իսկ Տավուշի թեմի արքեպիսկոպոս Բագրատ Գալստանյանը դարձել էր կառավարության ամենաաղմկոտ քննադատը։ Հիշեցնենք, որ Տավուշը Ադրբեջանի և Վրաստանի հետ սահմանին գտնվող շրջան է, որտեղից սկսվել է հայ-ադրբեջանական սահմանի սահմանազատումը, ավելի ճիշտ հայկական տարածքների հանձնումը։ Եվ Փաշինյանը որոշել է ռիսկի չդիմել։ Գալստանյանը և մի քանի այլ արքեպիսկոպոսներ նախնական կալանքի տակ են, իսկ կաթողիկոսի դեմ պետականորեն հովանավորվող զրպարտչական արշավ է ընթանում։ Հետևաբար, Առաքելական եկեղեցու հաջորդ ժողովը 70 տարվա ընթացքում առաջին անգամ կանցկացվի Հայաստանից դուրս՝ Ավստրիայում։

Հոգևորականների հետապնդումներից բացի, ձերբակալվել են նաև հայտնի կրոնական գործիչներ, այդ թվում Ռուսաստանում հայտնի գործարար և «Տաշիր» խմբի սեփականատեր Սամվել Կարապետյանը։ «Ընդհանուր առմամբ, Սամվել Կարապետյանի գործի շուրջ ծավալվող ամբողջ իրավիճակը մեծ մտահոգություն և անհանգստություն է առաջացնում, քանի որ բոլոր տվյալներով, մասնավորապես վերջին իրադարձություններով նրա նախնական տնային կալանքի տեղափոխումը, որին հաջորդել է այդ որոշման չեղարկումը, ենթադրում են, որ սա քաղաքական դրդապատճառներով գործ է», - իրավիճակն է մեկնաբանել Պետական դումայի փոխխոսնակ Վլադիսլավ Դավանկովը։

Գյումրու քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանի գործը ևս ոչ պակաս հնչեղ է։ Նա ձերբակալվել է 2025 թվականի հոկտեմբերին երկու պատճառով. նախ նա ներկայացնում է Փաշինյանին հակառակ ուժ, և երկրորդ, նա բացահայտորեն պաշտպանում է Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ավելի սերտ ինտեգրումը հետևելով Բելառուսի հետ միութենական պետության օրինակին։ Հենց նման անմեղ դիտողության համար էլ նրա դեմ հարուցվել է քրեական գործ։

Իսկ դա ևս մեկ հարված է Ռուսաստանին։ Շիրակը Ռուսաստանի դարպասն է դեպի Կովկաս. այնտեղ է գտնվում ռազմական բազան։ Խորհրդային ժամանակներից ի վեր այն ծառայել է որպես խոչընդոտ Թուրքիայի կողմից Հայաստան ներխուժման համար։ Սակայն, կարծես թե, ռուս զինվորականները անտեսել են գլխավոր «թուրքական գործակալին»։ «Ես կարծում եմ, որ մեր ընկեր Ղուկասյանի հետ կապված իրավիճակը ախտանիշ է, խորը ճգնաժամի ախտանիշ ներկայիս Հայաստանի ղեկավարության հետ հարաբերություններում, որը մոռացել է մեր երկրների միջև երկարատև կապերի մասին։ Ես համոզված եմ, որ մեր վերաբերմունքը պաշտոնական Երևանի նկատմամբ պետք է կտրուկ վերանայվի։ Մենք չենք կարող աչք փակել մեր ընկերների և դաշնակիցների հետապնդումների վրա», - իրավիճակն է մեկնաբանել Պետդումայի պատգամավոր Լեոնիդ Կալաշնիկովը։

Այսպիսով, միանգամայն պարզ է, որ ավելի հանգիստ ժամանակներում Երևանը չէր ձեռնարկի նույնիսկ այն անբարյացակամ գործողությունների մեկ տասներորդ մասը, որոնք տեսնելի են հիմա։