Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ինչպե՞ս է առաջացել կյանքը Երկրի վրա. նոր փորձերը հաստատում են «ՌՆԹ աշխարհի» հիպոթեզը

ՎԻԴԵՈ

<p>Գիտության գլխավոր հանելուկներից մեկն այն է, թե ինչպես են երիտասարդ Երկրի վրա հայտնվել ինքնավերարտադրման ընդունակ առաջին մոլեկուլները: &laquo;ՌՆԹ աշխարհի&raquo; հիպոթեզը ենթադրում է, որ ռիբոնուկլեինաթթուն (ՌՆԹ) առանցքային դեր է խաղացել կյանքի ծագման գործում: Ճապոնացի և ամերիկացի կենսաքիմիկոսների նոր փորձերն ամրապնդում են այս գաղափարը. ՌՆԹ-ն կարող էր ձևավորվել բնական ճանապարհով մոլորակի ծննդից ընդամենը 200 միլիոն տարի անց:</p>
<h3>Ի՞նչ է &laquo;ՌՆԹ աշխարհը&raquo;</h3>
<p>ՌՆԹ-ն ԴՆԹ-ի ավելի պարզ &laquo;զարմիկն&raquo; է: Այն կատարում է երեք կարևոր գործառույթ՝ փոխանցում է գենետիկական տեղեկատվությունը (իՌՆԹ), կառուցում է ռիբոսոմներ սպիտակուցների սինթեզի համար (ռՌՆԹ) և անմիջականորեն հավաքում է սպիտակուցները (փՌՆԹ): Իր հարաբերական պարզության պատճառով ՌՆԹ-ն համարվում է առաջին ինքնավերարտադրվող մոլեկուլի դերի լավագույն թեկնածուն:</p>
<p>&laquo;ՌՆԹ աշխարհի&raquo; սցենարում վաղ միաբջիջ օրգանիզմները ԴՆԹ-ի փոխարեն օգտագործում էին ՌՆԹ՝ գեները պահպանելու և պատճենելու համար: Խնդիրն այն էր, թե ինչպես է ՌՆԹ-ն առաջացել քիմիական ռեակցիաների քաոսից. պատահական ձևավորման հավանականությունը թվում էր չնչին:</p>
<h3>Բեկումնային լաբորատոր փորձեր</h3>
<p>Տոհոկուի համալսարանի (Ճապոնիա) և Կիրառական մոլեկուլային էվոլյուցիայի հիմնադրամի (Ֆլորիդա) թիմը՝ Յուտա Հիրակավայի ղեկավարությամբ, իրականացրել է փորձ, որը նմանակում է վաղ Երկրի պայմանները ստորջրյա հիդրոթերմալ աղբյուրների մոտ:</p>
<p>Գիտնականները խառնել են ՌՆԹ-ի &laquo;բաղադրիչները&raquo;՝ հնգածխածնային շաքար ռիբոզը, ֆոսֆատները, չորս նուկլեոհիմքերը (ադենին, գուանին, ցիտոզին, ուրացիլ), ավելացրել են բորատներ և բազալտ: Խառնուրդը տաքացրել են և չորացրել, ինչի արդյունքում ձևավորվել է ՌՆԹ:</p>
<p>Կարևոր անակնկալն այն էր, որ բորատները ոչ թե խանգարում էին, ինչպես նախկինում կարծում էին, այլ օգնում էին: Դրանք կայունացնում էին անկայուն ռիբոզը և նպաստում ֆոսֆատների առաջացմանը, ինչն առանցքային քայլ է &laquo;Ընդհատվող սինթեզի մոդելում&raquo; (Discontinuous Synthesis Model): Սա առաջին դեպքն է, երբ ՌՆԹ-ն ստացվել է լաբորատորիայում առանց ռեակցիաներին մարդու ուղղակի միջամտության:</p>
<h3>Տիեզերական &laquo;առաքումների&raquo; դերը</h3>
<p>Հիպոթեզը լրացվում է&nbsp;<strong>OSIRIS-REx</strong>&nbsp;առաքելության տվյալներով. Բեննու աստերոիդից բերված նմուշներում հայտնաբերվել են ՌՆԹ-ի բոլոր բաղադրիչները, ներառյալ ռիբոզը:</p>
<p>Հիրակավան և գործընկերները ենթադրում են, որ 4,3 միլիարդ տարի առաջ 500 կմ տրամագծով նախամոլորակի բախումը Երկրին բերել է այս նյութերը: Սա համընկնում է ժամանակագրության հետ. մոլորակի ձևավորումից 200 միլիոն տարի անց և կյանքի ամենահին հետքերից (ցիրկոններում ածխածնի իզոտոպներ՝ 4,1 մլրդ տարի առաջ) 200 միլիոն տարի առաջ: Նմանատիպ բախումներ եղել են նաև Մարսի վրա, որտեղ ևս բորատներ են հայտնաբերվել:</p>
<h3>Ինչո՞ւ է սա փոխում պատկերը</h3>
<p>Եթե ՌՆԹ-ն առաջացել է արագ և բնական ճանապարհով, դա նշանակում է, որ առաջին օրգանիզմների ձևավորման ճանապարհը շատ ավելի կարճ է եղել: ՌՆԹ-ն կյանք չէ, բայց այն գրեթե ողջ հայտնի կենսաբանության հիմքն է: Հետազոտությունը հրապարակվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ին&nbsp;<em>Proceedings of the National Academy of Sciences</em>&nbsp;ամսագրում:</p>
<h3>Կարճ ասած</h3>
<p>Նոր փորձերը ցույց են տվել, որ ՌՆԹ-ն կարող էր ձևավորվել վաղ Երկրի վրա բնական ճանապարհով՝ բորատների առկայությամբ: Բաղադրիչները մոտ 4,3 միլիարդ տարի առաջ հասցրել են Բեննուի նման աստերոիդները: Սա ամրապնդում է &laquo;ՌՆԹ աշխարհի&raquo; հիպոթեզը՝ որպես կամուրջ դեպի առաջին բջիջներ, և բացատրում է, թե ինչու է կյանքը հայտնվել համեմատաբար արագ:</p>

Ռուբիոն անհրաժեշտ է համարել ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ առաջնորդների պարբերական խորհրդակցություններըԱռաջին կուրսեցիների ուսման վարձը կփոխհատուցվի 100%-ով, ուսանողները կստանան նաև կեցության աջակցություն․ նոր նախագիծԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ ԱդրբեջանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՏրանսպորտային երթևեկության վերականգնումը Ղրիմի կամրջով կտևի մոտ 2 տարի. WSJԵրևանի և Բաքվի միջև կայուն խաղաղությունը առանցքային գործոն է Հարավային Կովկասի բարգավաճման համար․ ԶախարովաՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ինԲացահայտվել է 247,100 տուփ ծխախnտային արտադրանքի անօրինական տեղափոխման դեպքԱզգերի լիգայի 2026/27 մրցաշրջանի փլեյ-օֆֆի և եզրափակիչ փուլի զույգերը հայտնի ենՈւկրաինացիները պետք է հասկանան, թե ինչ է թաքնված Արևմուտքի աջակցության հետևում. ՊուտինՍամվել Մկրտչյանը նշանակվել է ՌԴ-ում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանԲեռլինում երիտասարդությունը դուրս է եկել ցույցի՝ բnղոքելով զորակոչի դեմՎահան Հունանյանը նշանակվել է Լեհաստանում ՀՀ արտակարգ ու լիազոր դեսպանՖրանսիայի նախկին վարչապետը հայտարարել է 2027 թվականի նախագահական ընտրություններին իր մասնակցության մասինԵվրահանձնաժողովն Ուկրաինային հատկացրել է 7.9 միլիարդ եվրոՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. ԶախարովաՆոյեմբերի 21-ին երթևեկության համար ժամանակավոր փակ է լինելու Արարատի մարզի Արևշատ-Դիտակ ճանապարհըՊուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. ՄերցԹույլ տվեք չհավատալ հրաժարական տալու ազնիվ խոսքին. այդ մարդը ստախnս է. Աննա Գրիգորյանը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասինՏեխասյան ողբերգություն. դատարանի որոշումից ժամեր անց մայրը սպանել է 4-ամյա դստերն ու վերջ տվել իր կյանքինԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … Այսշտոկ խաղՀայկական բանակում նորամուծություններ են․ ինչ է փոխվում զինծառայողների համարՄասիսում «Dodge»-ը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բախվել կայանված «Opel»-ինՆորվեգիան ու ՄԹ-ն պարեկային նավեր կտրամադրեն ՈւկրաինայինԵրևանում «Pitstop Burger»-ի արտադրատեսակներից մեկի արտադրությունը կասեցվել էԴավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարըՌԴ-ն զանգվածային hրթիռային hարված է հասցրել Կիևին. կան զnhեր և վիրավnրներ«Հայաստանի նորագույն պատմությունը քաղաքական առասպելներում ու խորհրդանշաններում»15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցներըՏնային կալանքի տակ գտնվող ամուսինը, 5-ամյա որդու ներկայությամբ, ծեծել է կնոջը, փորձել է խեղդելՄեսսին և Պելեն՝ ցանկից դուրս. The Guardian-ը ներկայացրել է 1-ից 50 խորհրդանշական համարների լեգենդներինԳրեթե 300,000 կանադացի ստորագրել է ԱՄՆ դեսպանին երկրից վտարելու պահանջով խնդրագիրՎթար է․ ջուր չի լինելու«Հայաստանին զրկել են ՀԱՊԿ-ում քվեարկելու իրավունքից. Սպասենք հետևանքներին»Գեղարքունիքում «Mercedes Sprinter»-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց, բախվել ծառերին և կողաշրջվել. կա վիրավnրՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Տեղի է ունեցել Երևանի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու օծման հանդիսավոր արարողությունը․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 20)Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան ԱբրահամյանՁյուն է տեղում, մառախուղ է․ իրավիճակը՝ ՀՀ ավտոճանապարհներին
Ամենադիտված