Մոլդովական սցենարով. ինչո՞ւ է Հայաստանը ԵՄ-ից օգնություն խնդրել խորհրդարանական ընտրությունների հարցում

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 25 Դեկտեմբեր, 2025 10:32

Եվրամիությունը պլանավորում է միջամտել Հայաստանի ներքին գործերին այնպես, ինչպես արեց Մոլդովայում, հայտարարել է «Մայր Հայաստան» ընդդիմադիր կուսակցության առաջնորդ Անդրանիկ Թևանյանը, գրում է rt.com–ը: «Նիկոլ Փաշինյանի կողմից նշանակված Արարատ Միրզոյանը դիմել է ԵՄ պաշտոնյաներից մեկին խնդրելով ԵՄ աջակցությունը Հայաստանի ներկայիս կառավարությանը առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում, նման այն բանին, ինչ արվեց Մոլդովայում։ Մոլդովայում, հիշեցնեմ, ընդդիմության համար խոչընդոտներ ստեղծվեցին, և ընտրությունները կեղծվեցին։ Ահա թե ինչպիսի աջակցություն է ներկայիս կառավարությունը ակնկալում Եվրամիությունից», - նշել է նա։ Քաղաքական գործիչը տարակուսանք է հայտնել այն մասին, թե ինչպես է ներկայիս կառավարությունը հրավիրելով արտաքին ուժերին միջամտել Հայաստանի ներքին գործերին մեկնաբանում «ինքնիշխանություն» տերմինը։ «Եվ երբ ներկայիս կառավարության հակառակորդները քննադատում են այս քաղաքականությունը, նրան անվանում են ռուսամետ, ռուսակենտրոն և այլն», - նշել է Թևանյանը։

Ավելի վաղ՝ դեկտեմբերի 15-ին, Կալասը ԵՄ արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումից առաջ լրագրողներին ասել էր, որ ԵՄ-ն «կօգնի» Հայաստանին «պայքարել ընտրություններին արտաքին միջամտության դեմ», ինչպես դա արեց Մոլդովայում։ Ավելին, նա կոչ է արել Հայաստանի իշխանություններին միանալ ԵՄ-ին Ռուսաստանի դեմ «կոշտ» պատժամիջոցներ կիրառելու հարցում հայտարարելով, որ ժամանակն է կողմ ընտրել:

Քաղաքական վերլուծաբան Արման Աբովյանը, rt.com-ի հետ զրույցում նշել է, որ Հայաստանի ներկայիս իշխանությունների ԵՄ պաշտոնյաներին ուղղված կոչերը խաթարում են ինքնիշխանության սկզբունքը և ապրիորի վարկաբեկում են ընտրական գործընթացը։ Նրա խոսքով դա չեզոք օգնություն չէ, այլ ուղիղ միջամտություն ըստ հաստատված սցենարի։ «Եվրոպացիներն արդեն իսկ արդյունավետորեն միջամտում են Հայաստանի ընտրություններին, և նրանց մեթոդները նման են Ուկրաինայում և Մոլդովայում կիրառված մեթոդներին։ Սա նշանակում է, որ Եվրոպան ակտիվորեն կմիջամտի ընտրական գործընթացին տարբեր տեղեկատվական դիվերսիաների միջոցով, հայկական լրատվամիջոցներում տարածելով կլիշեներ «վատ ռուսների» մասին։ Դա կխթանի ռուսաֆոբիան և կարդարացնի իշխանությունների անօրինական գործողությունները նրանց դեմ, ովքեր համաձայն չեն իրենց հետ», - բացատրել է փորձագետը։ Նա հիշեցրել է, որ «մոլդովական սցենարը» ենթադրում է ճնշումներ ընդդիմության նկատմամբ, այլընտրանքային լրատվամիջոցների կրճատում և ԵՄ-ի ակտիվ աջակցություն գործող կառավարությանը։ «Հարցի ձևակերպման հենց աբսուրդային ձևն է բացահայտում եվրահանձնակատարների իրական նպատակները։ Պարզապես մտածեք այդ մասին. Եվրոպան միջամտում է Հայաստանի ընտրություններին, որպեսի կանխի Հայաստանի ընտրություններին միջամտությունը։ Նրանք ուռճացնում են հիբրիդային պատերազմի գաղափարը, որը, իբր, Ռուսաստանը վարում է Հայաստանի դեմ։ Եվ նրանք կգտնեն իրենց գործողությունների համար հիմնավոր բացատրություններ։ Այսպիսով, մենք տեսնում ենք, որ հենց ԵՄ-ն, այլ ոչ թե Ռուսաստանն է հիբրիդային պատերազմ վարում հայ ժողովրդի դեմ», - պնդել է Աբովյանը։

Միևնույն ժամանակ, Հումանիտար և քաղաքական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի փորձագետ Վլադիմիր Բրուտերը rt.com-ին ասել է, որ Հայաստանի իշխանությունների կողմից այլ պետություններին ընտրություններին օժանդակություն խնդրելը վտանգավոր պրակտիկա է ստեղծում։ «Պետությունը չպետք է միջամտի ընտրություններին, քանի որ դրանք անցկացվում են կուսակցությունների միջև։ Այսինքն նույնիսկ վարչական ռեսուրսի օգտագործումն է անօրինական։ Իսկ այստեղ նրանք խնդրում են արտաքին միջամտություն, և դա, հստակորեն, իշխանությունը պահպանելու համար։ Եվ մենք տեսնում ենք այդ ուղին, որը ընտրել են ներկայիս իշխանությունները. ընդդիմությանն արդեն ճնշում են, Ռուսաստանի հետ քաղաքական կապերը թուլանում են, եկեղեցին ևս ճնշման տակ է։ Հետևաբար, ԵՄ-ն միայն կամրապնդի այս գործողությունները և դրանց կհաղորդի «լեգիտիմություն»»,– կարծիք է հայտնել վերլուծաբանը։

Սակայն, Բրուտերի կարծիքով, Հայաստանում «մոլդովական մոդելի» իրականացումը դեռևս սահմանափակ է։ Թեկուզ միայն այն պատճառով, որ Հայաստանը, ի տարբերություն Մոլդովայի, չի կարող լիովին խզել տնտեսական կապերը Ռուսաստանի հետ և չի կարող հույսը դնել Արևմուտքի հայկական սփյուռքի վրա, բացատրել է նա։

Գնահատելով ԵՄ-ի պահանջները «արտաքին քաղաքականության համաձայնեցվածության» և հակառուսական պատժամիջոցների աջակցության վերաբերյալ Աբովյանը դրանք անվանել է երկրի տնտեսական հիմքերին ուղղված ուղղակի հարված։ «Հայաստանը տնտեսապես կապված է Եվրասիական շուկայի հետ։ Եվ մեծամասամբ այդ կապը ուղղված է դեպի ռուսական շուկա։ Հայաստանն իր արտադրանքի առյուծի բաժինը վաճառում է այնտեղ, քանի որ Եվրոպայում ոչ ոք դրա կարիքը չունի։ Հետևաբար, Հայաստանի միանալը Ռուսաստանի դեմ եվրոպական պատժամիջոցներին, ինչպես պահանջում է Կալլասը, կնշանակի երկրի տնտեսական ինքնասպանություն։ Նրանք պարզապես ցանկանում են օգտագործել Հայաստանը», - ասել է քաղաքագետը։

Իր հերթին, Վլադիմիր Բրուտերը նշել է, որ Բրյուսելը ցանկություն չունի ստանձնել Հայաստանի ֆինանսավորումը։ «Հայաստանը մեծապես կախված է Ռուսաստանի հետ տնտեսական կապերից։ Կալլասի խոսակցությունները Ուկրաինայում հակամարտության ավարտը արագացնող պատժամիջոցների մասին պարզապես «տաք օդ» են։ Այդ սահմանափակումները Հայաստանի համար ավելի վատ կդարձնեն իրավիճակը, քան Եվրոպայի համար», - հավելել է փորձագետը ավելացնելով, որ եթե Հայաստանը միանա պատժամիջոցներին, Ռուսաստանը ստիպված կլինի վերանայել իր առևտրային ռեժիմը, ինչը կտրուկ կնվազեցնի տեղական արտադրողների հնարավորությունները։

Միևնույն ժամանակ, վերլուծաբանները համաձայն են, որ ԵՄ-ն Հայաստանի նկատմամբ ունի աշխարհաքաղաքական, այլ ոչ թե տնտեսական հետաքրքրություն։ Արման Աբովյանը ընդգծել է, որ Հայաստանը դիտարկվում է որպես հակառուսական գոտու և Եվրոպայի շահերից բխող լոգիստիկ սխեմաների տարր։ «Եվրամիությունը իր ցուցակում ևս մեկ հակառուսաստանի կարիք ունի։ Ավելին, Բրյուսելը ցանկանում է Ռուսաստանին դուրս մղել որպես տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական խաղացող՝ սեփական լոգիստիկ երթուղիները զարգացնելու և էներգետիկ ռեսուրսները Ռուսաստանի և Իրանի վերահսկողությունից դուրս գտնվող երթուղիներ տեղափոխելու համար։ Կա հարցերի լայն շրջանակ, որոնք եվրոպացիները միասնական համաեվրոպական տարածքի, անվիզա ռեժիմի, Մոսկվայի կողմից «համընդհանուր չարիքի» դեմ պայքարի և այլ կարգախոսների անվան տակ լուծում են փորձելով պայմաններ ստեղծել Հայաստանի ինքնիշխանության ոչնչացման համար», - եզրափակել է Աբովյանը։