Երեխաների նպաստի մասին

Iravaban.net-ը ուսումնասիրել է «Երրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ երեխայի նպաստ նշանակելու և վճարելու կարգը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը, որը մշակվել է Ազգային Ժողովի կողմից 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ին երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունված ««Պետական նպաստների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի հիման վրա։ Նոր կարգավորումը նպատակ ունի ապահովել բազմազավակ ընտանիքների սոցիալական պաշտպանվածությունը և խթանել ծնելիության աճը։

Ի՞նչ է երրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ երեխայի նպաստը

Երրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ երեխայի նպաստը նոր պետական աջակցության տեսակ է, որը նշանակվում է ընտանիքներին, որտեղ ծնվել է երրորդ կամ հաջորդ երեխան։ Նպաստի չափը կազմում է ամսական 50,000 դրամ և նշանակվում է յուրաքանչյուր երեխայի համար առանձին։

Նպաստը վճարվում է ամսական՝ անկանխիկ եղանակով՝ ծնողի անվամբ բանկում բացված սոցիալական ապահովության հաշվին փոխանցելու միջոցով։ Նպաստ ստանալու իրավունքը շարունակվում է մինչև երեխան 6 տարեկան դառնալը։

Ո՞վ կարող է ստանալ նպաստը

Նպաստ ստանալու իրավունք ունեն այն ծնողները, որոնք՝

• Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներ են,
• հաշվառված են ՀՀ-ում բնակության վայրի հասցեով,
• փաստացի գտնվում են Հայաստանի Հանրապետությունում,
• ունեն երրորդ կամ հաջորդ երեխա, որը ծնվել է 2026 թվականի հունվարի 1-ին կամ դրանից հետո։

Մեկից ավելի երեխա ծնվելու դեպքում (օրինակ՝ երկվորյակներ) նպաստ նշանակվում է յուրաքանչյուր երեխայի համար առանձին։

Ինչպե՞ս է որոշվում երեխայի կարգաթիվը

Երեխայի կարգաթիվը որոշելիս հաշվի են առնվում.

Պարտադիր հաշվառվող երեխաները՝

• շահառու երեխայի հարազատ քույրերն ու եղբայրները (երկու ծնողից սերված),
• բնակության վայրի հասցեով հաշվառված անչափահաս երեխաները և չափահաս զավակները։

Համահայր կամ համամայր երեխաները հաշվառվում են, եթե՝

• դատարանի վճռով կամ ծնողի համաձայնությամբ բնակության վայրը սահմանված է շահառու երեխայի ծնողի բնակության վայրը,
• դատական կարգով հաստատված է, որ փաստացի խնամքն ու դաստիարակությունն իրականացնում է շահառու երեխայի ծնողը,
• շահառու երեխայի ծնողն ստանում է ալիմենտ այդ երեխայի համար,
• նոտարական ակտով հաստատված է երեխայի խնամքի փաստը,
• մյուս ծնողը մահացել է, ճանաչվել է անգործունակ, զրկվել կամ հրաժարվել է ծնողական իրավունքներից։

Հատուկ դեպքեր՝

• հաշվի է առնվում նաև ՊԲ մարտական գործողություններին մասնակցելու կամ պարտադիր ծառայության ժամանակ զոհված զինծառայող քույր կամ եղբայրը՝ անկախ բնակության վայրից։

Ինչպե՞ս դիմել նպաստի համար

Առցանց դիմում՝

Ծնողը կարող է դիմել առցանց՝ www.socservice.am կայքէջից՝

• մուտք գործել ծրագրային միջավայր,
• լրացնել անհրաժեշտ տվյալները (ծնողի և երեխաների անուն, ազգանուն, ծննդյան ամսաթիվ, ծննդյան վկայականի տվյալներ),
• ընտրել բանկը, որտեղից ցանկանում է ստանալ նպաստը,
• տալ համաձայնություն տվյալների մշակմանը։

Առցանց դիմելիս փաստաթղթեր կցելու անհրաժեշտություն չկա։ Տվյալները ինքնաշխատ եղանակով ստուգվում են բնակչության պետական ռեգիստրի և քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմնի տեղեկատվական բազաների հետ։

Տարածքային կենտրոն դիմելը՝

Տարածքային կենտրոն անհրաժեշտ է դիմել հետևյալ դեպքերում՝

• եթե երեխայի ծննդի գրանցումը կատարել է օտարերկրյա պետության մարմինը,
• եթե դիմողը դիվանագիտական ծառայության աշխատակից է,
• եթե տեղեկատվական շտեմարանների տվյալները բավարար չեն։

Այս դեպքում պետք է ներկայացնել դիմում և անհրաժեշտ փաստաթղթերի լուսապատճենները։

Որոշման կայացման ժամկետները

Առցանց դիմումի դեպքում՝

• ինքնաշխատ եղանակով նշանակվում է նպաստ, եթե բոլոր պայմանները բավարարված են,
• անմիջապես ստացվում է հաղորդագրություն էլեկտրոնային փոստի հասցեին։

Տարածքային կենտրոն դիմելու դեպքում՝

• 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում տարածքային կենտրոնը ստուգում է տվյալները և կայացնում որոշում,
• 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում ուղարկվում է հաղորդագրություն էլեկտրոնային փոստի հասցեին։

Նպաստի վճարման պայմանները

Նպաստը վճարվում է ամսական՝ ծնողի սոցիալական ապահովության հաշվին։ Բանկի հետ հաշվի պայմանագիր կնքելու համար ծնողը պետք է անձամբ ներկայանա ընտրված բանկ։

Կարևոր պայմանը՝ նպաստ ստացող ծնողը պարտավոր է տարեկան մեկ անգամ հաստատել իր՝ Հայաստանի Հանրապետությունում լինելու հանգամանքը՝

• ներկայանալով բանկ և ստորագրելով համապատասխան հայտարարություն,
• ժամկետը՝ ոչ ուշ, քան վերջին անգամ բանկ ներկայանալու ամսվան հաջորդող 12-րդ ամսվա վերջին աշխատանքային օրը,

ՀՀ-ում լինելու հանգամանքը կարող է հաստատվել նաև ինքնաշխատ եղանակով՝ աշխատանքային հարաբերությունների, ժամանակավոր անաշխատունակության կամ տարածքային կենտրոն անձամբ դիմելու տվյալների հիման վրա։

Ե՞րբ չի նշանակվում նպաստը

Նպաստ նշանակելը մերժվում է, եթե՝

• ծնողը ՀՀ քաղաքացի չէ,
• դիմումը ներկայացվել է երեխայի 6 տարեկանը լրանալու ամսին կամ դրանից հետո,
• ծնողը կամ երեխան հաշվառված չեն ՀՀ-ում բնակության վայրի հասցեով։
• ծնողը և երեխան չեն գտնվում ՀՀ-ում (սահմանի էլեկտրոնային հատման համակարգի տվյալներով),
• երեխայի կարգաթիվը երեքից ցածր է,
• Երեխայի համար արդեն նշանակվել է նպաստ,
• երեխան մահացել է պերինատալ շրջանում։

Ե՞րբ դադարեցվում է նպաստի վճարումը

Նպաստ ստանալու իրավունքը դադարեցվում է՝

• երեխան 6 տարեկան դառնալուց հետո,
• երեխան կամ ծնողը մահանալու դեպքում,
• երեխայից հրաժարվելու դեպքում,
• երեխային սոցիալական պաշտպանության հաստատությունում տեղավորելու դեպքում,
• երեխան որդեգրվելու դեպքում,
• ծնողը տարեկան մեկ անգամ ՀՀ-ում լինելու հանգամանքը չհաստատելու դեպքում։

Ծնողի մահվան դեպքում նպաստի վճարումը

Եթե ծնողը մահանում է և ունի չվճարված նպաստի գումարներ, ապա այդ գումարները վճարվում են՝

• շահառու երեխայի մյուս ծնողին,
• շահառու երեխայի 18 տարեկան և ավելի տարիքի քույրին կամ եղբորը։

Այս անձը պետք է տարածքային կենտրոն ներկայացնի դիմում՝ կից ներկայացնելով ծնողի մահվան վկայականը և անհրաժեշտ այլ փաստաթղթերը։

Ե՞րբ կգործի նոր կարգավորումը

Օրենքն ընդունվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, իսկ կառավարության որոշումը նախատեսված է ընդունել մինչև 2026 թվականի մարտ։

Նպաստը նշանակվում է այն երեխաների համար, որոնք ծնվել են 2026 թվականի հունվարի 1-ին կամ դրանից հետո։

Կարևոր՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 1-ը ծնված երրորդ և հաջորդ երեխաների համար շարունակում է գործել 2021 թվականի դեկտեմբերի 23-ի N 2169-L կառավարության որոշմամբ սահմանված դրամական աջակցության համակարգը, որը նույնպես կազմում է ամսական 50,000 դրամ։ Այդ աջակցությունը, անկախ դրա դադարեցված լինելուց, վերանվանվում է սույն օրենքով նշանակված նպաստի։

Ինչպե՞ս կազդի նոր կարգավորումը ընտանիքների վրա

Երրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ երեխայի նպաստի ներդրմամբ բազմազավակ ընտանիքները կստանան.

ֆինանսական աջակցություն՝ Ամսական 50,000 դրամ յուրաքանչյուր երրորդ և հաջորդ երեխայի համար՝ մինչև 6 տարեկան դառնալը։ Սա ընդհանուր առմամբ կազմում է 3,600,000 դրամ յուրաքանչյուր երեխայի համար։

Պարզեցված դիմելու գործընթաց՝ առցանց դիմելու հնարավորությունը՝ առանց փաստաթղթեր ներկայացնելու, ինքնաշխատ տվյալների ստուգմամբ և արագ որոշումների կայացմամբ։

Իրավական հստակություն՝ օրենքով պաշտպանված և կանխատեսելի աջակցություն, որը երաշխավորում է նպաստի շարունակականությունը բոլոր պայմանները բավարարելու դեպքում։

Սոցիալական պաշտպանվածություն՝ նպաստը նպաստում է բազմազավակ ընտանիքների սոցիալական ապահովվածությանը և ստեղծում կենսամակարդակի բարձրացման հնարավորություններ։

Նախագիծն ուղղված է ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավմանը, բազմազավակ ընտանիքների սոցիալական աջակցությանը և ծնելիության խթանմանը՝ երաշխավորելով ֆինանսական կայուն աջակցություն յուրաքանչյուր երրորդ և հաջորդ երեխայի համար,- տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։