Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … Վերմենտինո գինի

Խստորեն ասած, Վերմենտինոն մեկ գինի չէ, այլ գինիների մի ամբողջ ընտանիք, որը արտադրվում է այդ անունը կրող հին ոսկեգույն խաղողի տեսակից։

Կարծիք կա, որ Վերմենտինոն Իտալիա է եկել Իսպանիայից կամ Պորտուգալիայից։ Առաջինը ավելի հավանական է թվում, քանի որ Սարդինիան 1324-ից 1720 թվականներին գտնվել է Արագոնյան տիրապետության տակ, և իսպանացիները կարող էին այդ տեսակը բերել իրենց հայրենիքից։ Սակայն Վերմենտինոն այլևս չի աճեցվում Իսպանիայում, ուստի այդ տեսությունը շատերի կողմից կասկածի տակ է դրվում։ Անկախ դրանից, այդ քաղցր խաղողը արագ է տարածվել ամբողջ տաք Իտալիայում, ապա հարավային Ֆրանսիայում և այլ եվրոպական երկրներում, որտեղ այն դարեր շարունակ աճեցվել է տարբեր անուններով։ Վերմենտինոն այժմ աճեցվում է ոչ միայն շատ եվրոպական գինեգործական շրջաններում, այլ նաև Կալիֆոռնիայում և Ավստրալիայում։ Հարավային Ռուսաստանում այդ որթատունկն օգտագործվում է ոչ միայն գինու համար, այլ նաև որպես սեղանի խաղող։

Վերը թվարկված բոլոր շրջաններից Սարդինիան ամենահարմարն է Վերմենտինոյի համար։ Նրա տաք կլիման և աղքատ հողերը հիանալի համապատասխանում են դրան։ Հենց այդ կղզում է արտադրվում Վերմենտինո անունը կրող Իտալիայի գինիների մոտ 75%-ը։ Այդ շրջանն այժմ ունի DOC կարգավիճակ։ Լավագույն գինիները համարվում են Գալուրայում արտադրվածները, որը կղզու այն շրջանն է, որը 20-րդ դարի վերջին արժանացել է DOCG-ի ամենաբարձր դասակարգմանը: Կղզու հյուսիսարևելյան մասը՝ Գալուրան, ունի համեմատաբար կոշտ բնական պայմաններ: Այնտեղ որթատունկերը ծաղկում են ավազի բարակ շերտով ծածկված գրանիտի վրա և դիմանում են ցերեկային շոգին, որը նպաստում է հատապտուղների շաքարով հարստացմանը, ինչպես նաև օգտակար են զով գիշերները, որոնք կանխում են խաղողի գերհասունացումը։

Վերմենտինոյի մեկ այլ շրջան է Լիգուրիան, որը գտնվում է Ֆրանսիայի և Պիեմոնտի միջև: Այն ևս բնութագրվում է տաք, չոր կլիմայով և աղքատ հողերով: Այնտեղ մոտ 5500 հեկտար խաղողի այգիներ կան: Եվ Վերմենտինո խաղողը այն է, ինչը հնարավոր է աճեցնել ժայռերում և բլուրներում, որոշ տնկարկներ գտնվում են այնպիսի զառիթափ լանջերին, որ այնտեղ աշխատելը բավականին դժվար է նրանց համար, ովքեր ծանոթ չեն տարածքին: Այստեղ արտադրվում է ոչ միայն մաքուր Վերմենտինո, այլ նաև խառնուրդներ, բայց եթե պիտակի վրա գրված է Վերմենտինո, ապա դա նշանակում է, որ օգտագործվել է այդ խաղողը խառնուրդում առնվազն 90% է: Ի դեպ, լիգուրյան գինիները, ի տարբերություն սարդինյանների, ավելի ինտենսիվ են և ունեն ցիտրուսային երանգներ։

Վերմենտինո ոսկեգույն խաղողը նաև աճեցվում է Տոսկանայում, հիմնականում Մարեմմայում և Բոլգերիում: Հետաքրքիր է այն, որ Տոսկանայի այլ սպիտակ գինիները հեշտությամբ են կորցնում  հավասարակշռությունն ու թթվայնությունը, բայց Վերմենտինոն այդ թերությունը չունի, չնայած գինեգործները դեռ ստիպված են դիմել որոշակի հնարքների՝ վաղ առավոտյան, մինչև շոգը սկսվելը սառը խմորման միջոցով և կաղնե տակառներում նվազագույն հնեցմամբ:

Վերմենտինոյի ոչ մի գինի հարմար չէ երկարատև հնեցման համար, բայց այդ թարմացնող, թեթև ըմպելիքները՝ հրաշալի մրգային բույրով, շատ են տարածված ամբողջ աշխարհում և հիանալի համադրվում են նախուտեստների, ծովամթերքի և ձկան հետ:

Կ. Խաչիկյան