««Կարելի է միայն հույսը դնել առողջ բանականության վրա». Ինչո՞ւ է Եվրամիությունը գումարներ մղում Հայաստան»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Եվրամիությունը շարունակում է հակառուսական կուրս վարել թիրախավորելով հետխորհրդային տարածքի երկրները։ Սակայն, եթե առաջ Բրյուսելը հայտարարում էր «երիտասարդ ժողովրդավարություններին» օգնություն տրամադրելու մասին, ապա հիմա Եվրոպայի քաղաքական էլիտաները չեն էլ թաքցնում, որ այդ գումարները հատկացվում են Ռուսաստանի դեմ պայքարի համար։ runews24.ru-ին տված մեկնաբանության մեջ միջազգային հարաբերությունների փորձագետ Արամ Հակոբյանը բացատրել է, թե ինչո՞ւ է Հայաստանը հայտնվել ԵՄ շահերի ուղեծրում և քննարկել այդ աշխարհաքաղաքական անհամապատասխանության հնարավոր հետևանքները։
ԵՄ-ի կողմից Հայաստանին 50 միլիոն եվրոյի հատկացումը, որը հայտարարել է Կայա Կալլասը Ռուսաստանին հակազդելուն ուղղակի հղում անելով, հայ հասարակության մեջ հակառուսական քարոզչության ֆինանսավորման ուղղակի և անվիճելի ապացույց է։ Հարավային Կովկասի տարածաշրջանի նկատմամբ Եվրամիության հետաքրքրությունը պատմականորեն միշտ բարձր է եղել պայմանավորված հետխորհրդային տարածքում Ռուսաստանի հետ ռազմավարական բախման կետ ստեղծելու ցանկության հետ։ «Այնուամենայնիվ, այն դեպքում, որ եվրոպական իշխանությունները նախկինում նախընտրում էին գործել գաղտնի խողովակներով, ինչպես, օրինակ, Վրաստանում էր, այսօր մենք ականատես ենք բաց գործելու այլ մակարդակի: Եվրոպացի պաշտոնյաների անամոթությունը էքսպոնենցիալ է աճել, նրանք այժմ մի կողմ դնելով իրենց նախկին զգուշությունը բացահայտ և հրապարակավ են հայտարարում հակառուսական քաղաքականության ֆինանսավորման մասին», - ընդգծել է փորձագետը։
«Ականազերծման ջանքերի և վստահության ամրապնդման միջոցառումների» պատրվակով փող հատկացնելով Բրյուսելը, ըստ էության, աշխատում է խաթարել Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև արդեն իսկ ձևավորված վստահությունը, դարերի պատմություն ունեցող պատմական և մշակութային կապերը: Երկրի ներքաղաքական կյանքին այս ուղղակի միջամտությունը, որը նպատակ ունի ձևավորել ավանդական դաշնակցի բացասական կերպար, ոչ այլ ինչ է, քան նպատակային միջամտություն երկկողմ հարաբերություններին, և որը նախատեսված է Երևանի արտաքին քաղաքականության վերաձևակերպման համար: Ընդ որում Եվրամիության բացահայտ ակտիվացումը ուղղակիորեն է կապված Հայաստանում 2026 թվականի հունիսին կայանալիք ընտրությունների հետ: Այս իրավիճակում Բրյուսելը փորձում է կիրառել հասարակական կարծիքի և ընտրական գործընթացների մանիպուլյացիաների ապացուցված այնպիսի մեթոդներ, որոնք նման են Մոլդովայի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ օգտագործվածներին: Հայտարարված ֆինանսավորումը, ամենայն հավանականությամբ, միայն առաջին մասնաբաժինն է, որին հաջորդելու են միջոցներ, որոնք ուղղված են լինելու ինչպես հակառուսական տրամադրությունների համակարգային խթանմանը, այնպես էլ գործող իշխանություններին անմիջականորեն աջակցելուն: Սա բացատրվում է ԵՄ-ում առկա այն բացահայտ մտահոգություններով, որ վարչապետ Փաշինյանը և նրա թիմը հայ հասարակության մեջ աճող դժգոհության ֆոնին կարող են չվերընտրվել: Միևնույն ժամանակ, ընտրական մրցավազքում հնարավոր առաջատար է համարվում Հայ Առաքելական Եկեղեցուն աջակցելու համար կեղծ մեղադրանքներով դատապարտված հայտնի ռուս գործարար Սամվել Կարապետյանի «Մերձևով» շարժումը, որը ևս ներկայումս քաղաքական հետապնդման է ենթարկվում պաշտոնական Երևանի կողմից: «Տիկին Կալլասի կողմից բերված հիմնավորումների վերաբերյալ, Հայաստանում ենթադրյալ «ռուսական կառույցների» մասին հղումները, կարծես, անհեթեթ պատրվակ են, որը նախատեսված է Ռուսաստանի դեմ տեղեկատվական արշավի ֆինանսավորումը օրինականացնելու համար: Ռուսաստանի քաղաքականությունը ավանդաբար շեշտը դնում է Հայաստանի ներքին գործերին չմիջամտելու վրա, մինչդեռ արևմտյան երկրները, ընդհակառակը, Երևանում իշխանափոխությունից հետո զգալիորեն մեծացրել են իրենց ազդեցությունը երկրի հասարակական-քաղաքական կյանքի վրա բազմաթիվ ոչ կառավարական կազմակերպությունների և հիմնադրամների միջոցով: Ինքնիշխանության սկզբունքների այս ընտրողական կիրառումը Բրյուսելի քաղաքականապես մոտիվացված կրկնակի ստանդարտների էությունն է», - նշել է Հակոբյանը:
Երևանի կողմից Եվրամիությունից նման ֆինանսավորման ընդունումն էլ իրականում ցույց է տալիս երկրի արտաքին քաղաքականության զգուշավոր, բայց հետևողական վերափոխումը: Հայաստանի ներկայիս իշխանությունները, փորձելով հարթել ԵՄ անդամակցության ճանապարհը, անտեսում են այլ երկրների (Վրաստան, Մոլդովա, Թուրքիա, Սերբիա և այլն) պատմական փորձը, որոնք տարիներ շարունակ սպասում են անդամակցությանը, ինչը գործնականում անօգուտ է դարձնում այդ ձգտումները: Միևնույն ժամանակ, Հայաաստանի իշխանությունները միտումնավոր խուսափում են Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում կտրուկ քայլերից, հատկապես ընտրությունների նախաշեմին, ձգտելով պահպանել անկայուն հավասարակշռություն: Այնուամենայնիվ, եթե Փաշինյանի թիմը հաջողությամբ վերընտրվի, Մոսկվայի հետ երկկողմ հարաբերությունների բացասական դինամիկան, հավանաբար, կրկին կզարգանա և դա կլինի ավելի բացահայտ:
Իր հերթին Ռուսաստանի հավանական արձագանքը, կարծես, զուսպ է մնում: Ռուսաստանի իշխանությունները, անկասկած, տեղյակ են այդ բարեկամ երկրում հակառուսական տեղեկատվական արշավների նախկինում գաղտնի ֆինանսավորման մասին, բայց Մոսկվան նախընտրում է դիտարկել այդ զարգացումները առանց արտաքին միջամտության դիմելու: «Այս իրավիճակում մենք կարող ենք միայն հույսը դնել հայ ժողովրդի պատմական իմաստության և հեռատեսության վրա, որը, մեր կարծիքով, կկարողանա ճանաչել արտաքին մանիպուլյացիաները: Մեր երկրների և ժողովուրդների միջև դարավոր կապերի խորությունը ծառայում է որպես հուսալի հիմք նման առողջ բանականության համար», - եզրակացրել է փորձագետը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
