Հայաստանը հակառուսական որոնումների մեջ

Փաշինյանի հայ-ռուսական հարաբերությունների խաթարման առաջին փորձը հաջողությամբ պսակվեց, գրում է anna-news.info–ն։ Ռուսաստանի (Ռուսական կայսրություն, ԽՍՀՄ) հետ փոխգործակցության դարավոր վեկտորներից հրաժարվելով Փաշինյանը մեծ ջանքեր գործադրեց Մոսկվայի հետ համագործակցության բնույթն ու բովանդակությունը փոխելու համար։ Լեռնային Ղարաբաղի համար պատերազմը պարտվելուց հետո նա իր ընկերների (հիմնականում Սորոսի շրջապատից) խորհրդով Մոսկվային մեղադրեց  բոլոր անհաջողությունների և դժբախտությունների համար։ Հիմնական դժգոհությունը բխում էր նրանից, որ Ռուսաստանը իր բանակը չէր ուղարկել մեռնելու հայկական այն շահերի համար, որոնց նա ինքն էր դավաճանել։ Հետագա թշնամիների որոնումները հանգեցրին ազգային շահերի զիջումների համակարգի սկսած Լեռնային Ղարաբաղից մինչև Զանգեզուրի միջանցք, որը հայտնի է որպես Սյունիքի միջանցք կամ Մեղրիի միջանցք։

Տեղեկատվության համար. Այս տարվա օգոստոսին Դոնալդ Թրամփի միջնորդությամբ ԱՄՆ-ի, Ադրբեջանի և Հայաստանի առաջնորդների միջև հանդիպման արդյունքում ստորագրվեց Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագիր կնքելու մտադրության համատեղ հռչակագիր։ Բացի տեխնիկական ասպեկտներից, ինչպիսիք են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարումը, որը զբաղվում էր Լեռնային Ղարաբաղի (որը փաստացիորեն օկուպացված է Ադրբեջանի կողմից) հակամարտության կարգավորմամբ, և խաղաղության պայմանագիր կնքելու մտադրության մասին համաձայնագիրը, հռչակագիրը ներառում է նաև Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների պարտավորությունը համատեղ ստեղծելու այսպես կոչված «Թրամփի միջազգային խաղաղություն և բարգավաճում» ճանապարհը (TRIPP): Այդ նախագիծը նախատեսում է տրանսպորտային երթուղու ստեղծում, որը կապում է Ադրբեջանը Նախիջևանի էքսկլավի և, հետևաբար, Թուրքիայի հետ: Երթուղին կանցնի Հայաստանի Սյունիքի մարզով:  Այդ մոտավորապես 40 կիլոմետր երկարությամբ գիծը Բաքվում կոչում են «Զանգեզուրի միջանցք»: Համաձայնագիրը սահմանում է, որ այդ նախագծում այլ կողմերի ներգրավումը կարող է որոշվել միայն Միացյալ Նահանգների համաձայնությամբ:

Փաշինյանի ձախողման կետը Հայ Առաքելական Եկեղեցին բարեփոխելու (ոչնչացնելու) փորձն էր: Եվ այդ ամենը տեղի էր ունենում ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի, ԵՄ-ի և այն տարբեր ոչ առևտրային կազմակերպությունների սերտ հովանու ներքո, որոնք վերջին տարիներին ողողել են Հայաստանը: Փաստացի 2026 թվականի հունիսի 7-ին նախատեսված խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին այցելությունները ԱՄՆ և Եվրոպա դարձել են հայ խորհրդարանականների և պետական ​​պաշտոնյաների համար աշխատանքային առօրյա։ Թվում է, թե սա ոչ մի առանձնահատուկ բան չէ. այցելությունները աշխատանքային են և, հավանաբար, անհրաժեշտ են հանրապետության զարգացման համար։ Սակայն բանակցությունների հռետորաբանությունն ու բովանդակությունը ենթադրում են, որ Հայաստանում խաղարկվում է իշխանության յուրացման տարրերով արևմտամետ խաղաքարտեր։ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-21-ը Եվրոպայի խորհուրդ կատարած աշխատանքային այցի ընթացքում ՀՀ արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը և Եվրոպայի խորհրդում ՀՀ մշտական ​​ներկայացուցիչ Արմեն Պապիկյանը մի շարք հանդիպումներ են ունեցել կազմակերպության բարձրաստիճան ներկայացուցիչների հետ։ Մասնավորապես, նրանք հանդիպել են Եվրոպայի Խորհրդի գլխավոր քարտուղար Ալեն Բերսեի, ՄԻԵԴ նախագահ Մաթիաս Գիլիոտենի, Եվրոպայի Խորհրդի քարտուղարության մարդու իրավունքների և իրավունքի գերակայության գլխավոր տնօրինության տնօրեն Ջանլուկա Էսպոզիտոյի և գլխավոր տնօրինության տնօրենի հետ։ Քննարկումների ընթացքում բարձրացվել են Հայաստանում դատական ​​և իրավական բարեփոխումների գործընթացին, Վաշինգտոնյան համաձայնագրերի ստորագրումից հետո Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակին, ինչպես նաև Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետություններում ժողովրդավարական գործընթացներին արտաքին միջամտության փաստաթղթավորված դեպքերին վերաբերող հարցեր: Կողմերը քննարկել են նման երևույթների դեմ պայքարի հնարավոր տարբերակները և դրանց կիրառումը հայկական համատեքստում, մասնավորապես 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին: Ընդգծվել է ընտրություններին Ռուսաստանի միջամտության վտանգը: Եվրոպացի խորհրդարանականները առաջարկել են օգտագործել այն, ինչը նրանք բնութագրել են որպես հաջողությամբ կիրառված մոլդովական փորձ: Բանակցությունների ընթացքում բարձրացվել է Ալեն Բերսեի և Մոլդովայի նախագահ Մայա Սանդուի միջև ԵԱՀԿ Կոպենհագենի գագաթնաժողովի շրջանակներում կայացած բանակցությունների թեման, որտեղ մոլդովական կողմը պաշտոնական նամակ է ներկայացրել արտաքին սպառնալիքների դեմ պայքարի վերաբերյալ: Եվրոպայի խորհուրդը հետաքրքրություն է հայտնել Մոլդովայի հետ քննարկել այդ փաստաթուղթը Հայաստանի հետ կիսվելու հեռանկարը: Ի պատասխան Եվրոպայի խորհրդում Հայաստանի դեսպան Արմեն Պապիկյանը առաջարկել է օգտագործել Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեում Մոլդովայի առաջիկա նախագահությունը (2025 թվականի նոյեմբերի կեսերից մինչև 2026 թվականի մայիսի կեսերը) և Մոլդովայի և այլ պետությունների արտաքին ազդեցությանը հակազդելու փորձերի վերաբերյալ քննարկումներ կազմակերպելու համար։ Նա առաջարկել է 2026 թվականի առաջին եռամսյակում անցկացնել հանդիպում հրավիրելով Մոլդովայի նախագահին կամ արտաքին գործերի նախարարին՝ որպես նախագահող։ Գլխավոր քարտուղար Ալեն Բերսեն աջակցել է այդ առաջարկին և վստահեցրել, որ միջոցներ կձեռնարկի նման քննարկում անցկացնելու համար 2026 թվականի մարտին, որը կհամընկնի Մոլդովայի Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեում նախագահության հետ։ Նա կարծիք է հայտնել, որ այդ քննարկումը օգտակար կլինի Հայաստանի համար 2026 թվականի հունիսին նախատեսված խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ։

Այսպիսով, ընտրությունների ամսաթվի մոտենալուն զուգընթաց Փաշինյանի թիմի խաղը Արևմուտքի ռուսաֆոբ հարթակներում սրվում է։ Հայաստանի «էլիտաների» վարքագիծը ակնհայտորեն հեռանում է Ռուսաստանի հետ դաշինքից և ուղղվում դեպի Եվրոպայի և Միացյալ Նահանգների հետ դաշինք։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am