Ի վնաս երկրի՝ ամեն ինչի պատրաստ են, միայն թե ընտրություններում հաջողություն ունենան. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

anna-news.info–ն «Հայաստանի համագործակցությունը ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի հետ կիբերանվտանգության ոլորտում» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ վերլուծելով Ուկրաինայում հակամարտության ընթացքում կողմերի իրականացրած տեղեկատվական գործողությունները՝ Հայաստանը եզրակացրել է, որ անհրաժեշտ է պատրաստել երկիրը և բանակը հնարավոր տեղեկատվական և կիբերսպառնալիքներին։

Հայ փորձագետների կարծիքով, տեխնոլոգիական առաջընթացը հանգեցրել է հակառակորդների միջև նոր բախման՝ տեղեկատվական և կիբերպատերազմի, որտեղ հիմնական զենքերն այլևս տանկերն ու հրթիռները չեն, այլ ծրագրային կոդերը և գերհամակարգիչները։ Սրանք պատերազմներ են, որոնցում պետությունների միջև բախումները գնալով ավելի ու ավելի են տեղափոխվում թվային ոլորտ։ Տեղեկատվական պատերազմը ազդում է հանրային գիտակցության վրա և ձևավորում է հանրային կարծիք ու համակրանք հակամարտության մեկ կամ մյուս կողմի նկատմամբ: Իսկ կիբերպատերազմը օգտագործում է համակարգչային տեխնոլոգիաներ և ցանցեր՝ ռազմական գործողություններ իրականացնելու համար։ Նպատակային կիբերհարձակումները կարող են թիրախավորել կարևորագույն ենթակառուցվածքները, կապի ցանցերը, հրամանատարական և վերահսկողական համակարգերը, պաշտպանական կառույցները և թշնամու այլ կարևոր ակտիվներ։ Կիբերպատերազմի գործողությունները կարող են ներառել լրտեսություն, համակարգչային համակարգերի հաքերային հարձակումներ և անկայունացում, ինչպես նաև անցանկալի ծրագրային ապահովման տարածում։ Կիբերպատերազմը նաև նպատակ ունի քաոս և խուճապ ստեղծել բնակչության շրջանում կամ խաթարել երկրի կենսական գործառույթները։

Փաշինյանի կառավարությունը, դադարեցնելով համագործակցությունը ՀԱՊԿ-ի հետ, ընդունել է արևմտամետ և ամերիկամետ կողմնորոշում ինչպես արտաքին քաղաքականության, այնպես էլ նման ռազմական գործունեության մեջ: ԱՄՆ-ի հետ, այսպես կոչված, ռազմական համագործակցության շրջանակներում մշակվել և առաջարկվել է ծրագիր Միացյալ Նահանգների համար՝ Հայաստանի անվտանգությունը լիովին ապահովելու նպատակով։

Այս ծրագրի վերաբերյալ առկա տեղեկությունը ենթադրում է, որ Հայաստանը դառնում է ավելի ու ավելի ամերիկամետ և կորցնում է իր ինքնիշխանությունը, չնայած համագործակցության հրավերը ներկայացվում է որպես առաջարկ։ Ընդհանուր առմամբ, այն առաջարկում է օգտագործել երկրի տեղեկատվական ռեսուրսները և մուտք գործել կառավարական, ռազմական և բանկային կառույցներ: Հայաստանի կառավարությունը պաշտոնապես համաձայնություն է տալիս և լիազորում է ԱՄՆ ուժերին՝ գործել մասնավոր և կառավարական ցանցերում՝ կիբերտարածության հիմնական ասպեկտները վերլուծելու, ցանցային անվտանգության մոնիթորինգի, թվային դատաբժշկական փորձաքննության, աուդիտի, անվտանգության գրանցումների և կիբերտարածությունում ռազմական գործողությունների հմտությունների զարգացման նպատակով: ԱՄՆ մասնագետներին թույլատրվում է օգտագործել իրենց սարքավորումներն ու հնարավորությունները տրամադրված տվյալները վերլուծելու համար ինչպես անձամբ, այնպես էլ անհրաժեշտության դեպքում վերլուծության և անվտանգության գործողությունները աջակցելու համար: Այդ նպատակով փոփոխվել են հանրապետության գործող օրենսդրությունը և ներքին կանոնակարգերը՝ թույլատրելու համար օտարերկրյա մասնագետների ներկայությունն ու աշխատանքը ցանկացած ցանցում՝ անկախ սեփականության իրավունքից: Սա ԱՄՆ հետախուզական գործակալությունները ներկայացնող ամերիկացի մասնագետներին ուղիղ լիազորություն է տալիս վերահսկելու և գործելու հայկական թե՛ պետական, թե՛ մասնավոր ցանցերում: Հետաքրքիր է այն, որ համագործակցության ծրագրի տեքստում Հայաստանի կառավարությունը օրինականացնում է ամերիկյան կիբերանվտանգության ուժերի կողմից ուժի կիրառումը: Եթե համատեղ կիբերանվտանգության գործողությունների ընթացքում կիբերտարածությունում ստեղծվում է իրավիճակ, որը պահանջում է ցանցից հեռացնել ներխուժողներին, կառավարությունը լիազորում է ամերիկացիներին միջոցներ ձեռնարկել ցանցը ներխուժողներից մաքրելու համար:

Միացյալ Նահանգների հետ համատեղ աշխատելու նախաձեռնությունից բացի, Հայաստանի կառավարությունը ակտիվացնում է քննարկումները ԵՄ-ի հետ իր տարածքում առաքելություն տեղակայելու հնարավորության վերաբերյալ: Այս առաքելության հիմնական նպատակը, ըստ պաշտոնական հայտարարությունների, Հայաստանի կայունության բարձրացումն ու կիբերսպառնալիքներին հակազդելն է:

ԵՄ-ի հետ համագործակցությունից բացի, Հայաստանը նաև ՆԱՏՕ-ի աջակցությունն է փնտրում: ՆԱՏՕ-ում Հայաստանի ներկայացուցիչ Դավիթ Մուրադյանը նշել է, որ դաշինքն ունի երկրում մասնագիտացված թիմեր տեղակայելու հնարավորություն: Նման թիմերի նպատակն է մասնագիտացված փորձագիտություն տրամադրել հիբրիդային սպառնալիքներին հակազդելու գործում՝ մասնավորապես ընտրությունների ժամանակահատվածում: Մուրադյանը որպես օրինակ բերել է վերջերս Մոլդովայում ՆԱՏՕ-ի նմանատիպ թիմի տեղակայումը: Հայաստանի ներկայացուցիչը հետաքրքրություն է հայտնել ՆԱՏՕ-ի հետ համագործակցության հնարավոր ոլորտները ուսումնասիրելու հարցում՝ մասնավորապես նշելով Մոլդովայի ընտրությունների ժամանակ ցուցաբերված հիբրիդային սպառնալիքների դեմ պայքարի աջակցության խմբի արդյունավետությունը: Նա գովաբանել է Մոլդովայում ընդդիմության ճնշումը և Մայա Սանդուի հաղթանակը: Մուրադյանի համար դա օրինակելի «նմուշ» է:

ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի հետ ավելի սերտ համագործակցելու ՀՀ կառավարության ջանքերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ երկիրը ավելի ու ավելի է հեռանում ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում համատեղ անվտանգության ջանքերից: Համագործակցության նպատակների և խնդիրների ձևակերպմանը զուգընթաց, հակառուսական կողմնակալությունն է հստակորեն ակնհայտ դառնում: Այսպիսով, Փաշինյանը և նրա թիմը պատրաստ են ձեռնարկել ցանկացած գործողություն՝ ընտրություններում իրենց հաղթանակն ապահովելու համար:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում