«Ղարաբաղցի փախստականները խոչընդոտում են Հայաստանի վարչապետի ջանքերին»

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայ փախստականների Լեռնային Ղարաբաղ վերադարձի հարցը համարում է «վտանգավոր»։ Նա կարծում է, որ դա իրավիճակը վերադարձնում է «հակամարտության նախնական պարամետրերին» և կարող է վտանգել Ադրբեջանի հետ խաղաղությունը, գրում է mk.ru–ն։ «Ես մեր տեղահանված քույրերի և եղբայրների Լեռնային Ղարաբաղից վերադարձը համարում եմ խաղաղության համար ռիսկ, - հայտարարել է Փաշինյանը,– և ես նաև ասել եմ, որ այս հարցը ընդհանուր առմամբ վտանգավոր է»։ Նա նախկինում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղությունը համեմատել էր նորածնի հետ, որը պահանջում է մշտական ​​խնամք։ Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում նախաստորագրվել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագիր՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի մասնակցությամբ։ Սակայն վերջնական խաղաղության փաստաթուղթը դեռևս չի ստորագրվել, քանի որ ադրբեջանական կողմը նախապես պահանջում է փոփոխություններ կատարել ՀՀ սահմանադրության մեջ։

1980-ականների վերջին «մանկուրտ» տերմինը հանկարծակի նորաձև դարձավ այն ժամանակվա Խորհրդային Միության ազգային հանրապետություններում։ Այն լսվում էր տեղական «ժողովրդական ճակատների» հանրահավաքներում, կիսաօրինական հավաքույթներում և նույնիսկ հեռուստատեսությամբ։ Բառը հորինել է գրող Չինգիզ Այթմատովը և նշանակում է ստրուկի վերածված մարդ, առանց նախորդ կյանքի, առանց հիշողության։ Ազգայնականները այդ տերմինն օգտագործում էին նրանց պիտակավորելու համար, ովքեր մոռացել են իրենց ազգային արմատներն ու լեզուն վերածվելով «ռուսների»։ Հայերը նույնպես անմասն չէին այդ գործընթացից։

Սարկազմն այն է, որ այսօր Հայաստանը ղեկավարում է տիպիկ մանկուրտ, մի մարդ, ով ակնհայտորեն չի սիրում իր ժողովրդին, կոչ է անում հրաժարվել պատմական հիշողությունից, հերոսներից, տարածքներից և ընդմիշտ ընդունել պարտությունը։ Նա դա կոչ էր անում նույնիսկ վարչապետ դառնալուց առաջ, Փաշինյանի հոդվածներից մեկը վերնագրված էր «Մոռացեք հերոսական անցյալը»։

Վրաց բնակչությունը զանգվածաբար է լքել Աբխազիան 1993 թվականի առաջին պատերազմից հետո։ 2008 թվականին բարձրլեռնային Սվանեթի շրջանի և Հարավային Օսիայի վրացական անկլավների բնակիչները նույնպես փախստականներ են դարձել։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Վրաստանի ղեկավարությունը մի քանի անգամ փոխվել է, բայց Թբիլիսին երբեք չի դադարեցրել փախստականներին իրենց լքված տները վերադարձնելու փորձերը։ Այն համառությունը, որով Թբիլիսին տարեցտարի վերադառնում է փախստականների հարցին, որոշակի հարգանքի է արժանի։

Լեռնային Ղարաբաղից եղել է մոտավորապես 120,000 հայ փախստական, հայերը կազմում էին այնտեղի բնակչության մոտ 77%-ը։ Անկասկած,  Փաշինյանը իր ժողովրդի իսկական դավաճանն է, բայց այստեղ կարևորը այն է, թե ինչպե՞ս են իրենք հայերը վերաբերվում այդ փաստին։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am